Można wypowiedzieć warunki pracy i płacy pracownikowi korpusu służby cywilnej zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę

TEZA:

Wobec pracownika korpusu służby cywilnej zatrudnionego na podstawie umowy o pracę pracodawca może zastosować wypowiedzenie zmieniające nawet w sytuacji zarzutu naruszenia obowiązków członka korpusu służby cywilnej.

STAN FAKTYCZNY:

Tomasz C. został zatrudniony w urzędzie celnym na podstawie umowy o pracę. Zastępca naczelnika urzędu ustnie polecił pracownikowi przeprowadzenie kontroli podatkowej firmy X. Tomasz C. w piśmie do dyrektora izby celnej zakwestionował ustne polecenie zastępcy naczelnika urzędu. Polecenie to przełożony pracownika potwierdził pisemnie. Tomasz C. ponownie odmówił jego wykonania. Rzecznik Dyscyplinarny Izby Cywilnej wszczął w stosunku do niego postępowanie wyjaśniające. 24 lipca 2007 r. izba celna wypowiedziała pracownikowi warunki umowy o pracę, jako zasadnicze przyczyny wypowiedzenia wskazała niewywiązanie się przez niego z obowiązku określonego w art. 48 ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej oraz utratę do niego zaufania. Wskutek wypowiedzenia zmieniającego Tomasz C. został przeniesiony do pracy w urzędzie celnym w innej miejscowości. Pracownik 3 sierpnia 2007 r. wniósł do sądu rejonowego o uznanie zmiany warunków zatrudnienia za bezskuteczne. Sąd rejonowy oddalił to roszczenie. Apelację od tego wyroku wniósł pracownik. Sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i przywrócił Tomasza C. do pracy na poprzednich warunkach. Zdaniem tego sądu niedopuszczalne jest stosowanie wobec członków korpusu służby cywilnej jakichkolwiek sankcji za naruszenie obowiązków z pominięciem procedury postępowania dyscyplinarnego. Przyjął ponadto, że nie ma możliwości dokonania wypowiedzenia zmieniającego wobec pracownika z uwagi na zarzut niewykonania polecenia. W tej sytuacji pracodawca musi przeprowadzić postępowanie dyscyplinarne i ewentualnie zastosować jedną z kar dyscyplinarnych. Nie jest natomiast dopuszczalna zmiana warunków pracy w trybie ustalonym w art. 42 k.p.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła izba celna. Sąd Najwyższy uznał ją za zasadną, dlatego uchylił wyrok sądu okręgowego i oddalił apelację pracownika.

Z UZASADNIENIA:

Do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w charakterze pracowników administracyjnych w służbie celnej stosuje się przepisy ustawy o służbie cywilnej. Funkcjonariusze celni i członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w administracji celnej na podstawie umowy o pracę stanowią odmienne grupy zawodowe o odrębnym statusie prawnym, który jest unormowany swoiście dla każdej z nich.

Tomasz C. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Z tego faktu wynika brak możliwości uznania go za funkcjonariusza służby celnej. Jego sytuację pracowniczą normuje przede wszystkim ustawa o służbie cywilnej, a w zakresie przez nią nieuregulowanym kodeks pracy. Konsekwencją takiej kwalifikacji jest niestosowanie do tego pracownika przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy celnych. Nie ma także możliwości jego przeniesienia do innej miejscowości na zasadach ustawy o służbie celnej. Ta instytucja jest bowiem zarezerwowana dla funkcjonariuszy. Przeniesienie członka korpusu służby cywilnej (pracownika umownego) do innego urzędu, także w innej miejscowości, może być dokonane tylko na wniosek lub za zgodą pracownika.

Sprawa zmiany warunków pracy w drodze jednostronnego oświadczenia woli pracodawcy pozostaje nieuregulowana. W tym zakresie należy stosować art. 42 k.p. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 2006 r., o ile takie działanie jest merytorycznie uzasadnione.

Leszek Jaworski

OPINIA

radca prawny

@RY1@i02/2009/212/i02.2009.212.168.009a.001.jpg@RY2@

Dariusz Gawron-Jedlikowski, radca prawny

SN zwraca uwagę, że ocena prawidłowości weryfikacji wykonywanych obowiązków służbowych w stosunku do członków korpusu służby cywilnej zależy od źródła powstania stosunku zatrudnienia. W ramach służby cywilnej mamy do czynienia z pracownikami i urzędnikami. Sposoby dyscyplinowania obu tych kategorii zatrudnionych są różne.

W omawianym przypadku (pracownik był zatrudniony od 1 września 2003 r.) do pracownika służby cywilnej, a więc osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 2006 r. o służbie cywilnej oraz przepisy kodeksu pracy. Taka teza wynikała wprost z obowiązującego wówczas art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej stanowiącego, że w sprawach wynikających ze stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy.

W obecnie obowiązującej ustawie o służbie cywilnej z 21 listopada 2008 r. znalazł się analogiczny przepis art. 9. Nawiązanie zatem stosunku pracy na podstawie umowy o pracę dawało możliwość zastosowania instytucji wypowiedzenia zmieniającego także w sytuacji, gdy pracownikowi postawiono zarzut naruszenia obowiązków członka korpusu służby cywilnej.