Umowę o pracę można sporządzić także w języku obcym

Zgodnie z ustawą z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. nr 90, poz. 999 z późn. zm.) na terytorium Polski, przy wykonywaniu przepisów z zakresu prawa pracy, używa się języka polskiego, jeżeli:

● osoba świadcząca pracę ma miejsce zamieszkania na terytorium Polski w chwili zawarcia umowy oraz

● umowa ma być wykonana lub wykonywana na terytorium Polski.

Przepisy ustawy o języku polskim stosuje się do dokumentów i informacji, których obowiązek sporządzenia lub podania wynika z odrębnych przepisów (np. kodeksu pracy).

Dokumenty w tym zakresie, w tym umowy o pracę, powinny być sporządzone w języku polskim. Zgodnie z nowymi regulacjami, takie dokumenty mogą być jednocześnie sporządzone w wersji lub wersjach obcojęzycznych. Należy jednak pamiętać, że jeżeli osoba świadcząca pracę jest obywatelem polskim, to podstawą ich wykładni jest zawsze wersja w języku polskim. W takim przypadku strony nie mogą więc ustalić w drodze umowy, że w razie ewentualnych rozbieżności wiążąca będzie obcojęzyczna wersja tekstu.

Nowe przepisy stanowią wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawnego do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 września 2005 r., K 38/04 (OTK-A 2005/8/92). Zgodnie z jego treścią, choć wybór języka umowy wynika z zasady swobody umów, to poszanowanie tej zasady nie ma w stosunkach prywatnoprawnych wartości absolutnej. W sferze stosunków pracowniczych doznaje ona ograniczeń ze względu na funkcje ochronne prawa pracy. Współczesny rynek pracy w Polsce jest, ze względu na sytuację gospodarczą, rynkiem pracodawcy. W tych warunkach pracownik może być poddawany presji wyrażenia zgody na klauzule umowne narzucane mu przez pracodawcę. Brak akceptacji takich klauzul będzie bowiem niejednokrotnie równoznaczny z utratą szansy na zatrudnienie. Do ustawodawcy należy więc ograniczanie - poprzez odpowiednie rozwiązania prawne - potencjalnego ryzyka kształtowania niekorzystnych warunków umowy o pracę, w następstwie wykorzystywania pozycji siły przez pracodawcę. Słabsza strona może zostać łatwo nakłoniona do przyjęcia obcego języka kontraktu, a w konsekwencji jej formalna zgoda na takie postanowienie umowne nie będzie wyrazem rzeczywiście swobodnej i świadomej decyzji.

Z tych względów, jeśli osoba świadcząca pracę jest obywatelem polskim, ustawodawca wykluczył nie tylko sporządzanie dokumentów z zakresu prawa pracy wyłącznie w języku obcym, ale także możliwość dokonywania wykładni takich dokumentów na podstawie ich obcojęzycznej wersji.

Jeśli natomiast osoba świadcząca pracę nie jest obywatelem polskim, to umowa o pracę lub inny dokument wynikający z zakresu prawa pracy może być sporządzona, na jej wniosek, w języku obcym, którym włada ta osoba. Musi ona jednak zostać uprzednio pouczona o prawie do sporządzenia umowy lub innego dokumentu w języku polskim.

Możliwość sporządzenia dokumentów z zakresu prawa pracy w języku obcym dotyczy wszystkich osób świadczących pracę niebędących obywatelami polskimi (a więc zarówno obywateli państw UE, jak i innych państw). Taki dokument musi jednak zostać sporządzony w języku, którym włada dana osoba.

Anna Puszkarska

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o języku polskim (Dz.U. nr 161, poz. 1280).