Nauka zawodu po 50. roku życia

Przygotowanie zawodowe dorosłych ma stanowić nową formę aktywizacji zawodowej ukierunkowaną na pomoc osobom znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy ze względu na wiek lub brak kwalifikacji zawodowych.

Mogą z niej korzystać bezrobotni powyżej 50. roku życia oraz bezrobotni nieposiadający kwalifikacji zawodowych, doświadczenia zawodowego lub wykształcenia średniego, a także bezrobotni samotnie wychowujący co najmniej jedno dziecko do 18. roku życia, bezrobotni, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia, i osoby niepełnosprawne. Przygotowanie zawodowe dorosłych odbywa się albo w formie praktycznej nauki zawodu dorosłych, umożliwiającej przystąpienie do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł zawodowy lub egzaminu czeladniczego, albo jako przyuczenie do pracy dorosłych mające na celu zdobycie wybranych kwalifikacji zawodowych lub umiejętności, niezbędnych do wykonywania zadań, właściwych dla zawodu występującego w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy.

Przygotowanie zawodowe dorosłych jest realizowane według programu ukierunkowanego na zdobywanie umiejętności praktycznych i wiedzy teoretycznej, przygotowanego przez pracodawcę lub instytucję szkoleniową we współpracy z pracodawcą. Program ten realizowany jest pod okiem opiekuna uczestnika wyznaczonego przez pracodawcę.

Praktyczna nauka zawodu dorosłych trwa od 12 do 18 miesięcy. Jej program uwzględnia w szczególności standardy wymagań będące podstawą przeprowadzania egzaminu na tytuł zawodowy, tytuł czeladnika lub podstawy programowe kształcenia w zawodzie. Kończy się ona egzaminem kwalifikacyjnym na tytuł zawodowy lub egzaminem czeladniczym. Przyuczenie do pracy dorosłych jest krótszą formą i trwa od trzech do sześciu miesięcy. Kończy się ono egzaminem sprawdzającym, przeprowadzanym przez komisję lub przez instytucję szkoleniową wskazaną przez starostę, wpisaną do rejestru prowadzonego przez wojewódzki urząd pracy. Uczestnik przyuczenia do pracy dorosłych, który zda egzamin sprawdzający z wynikiem pozytywnym, otrzyma zaświadczenie potwierdzające nabyte umiejętności. Wymiar czasu odbywania przygotowania zawodowego dorosłych nie może przekraczać ośmiu godzin zegarowych dziennie i 40 godzin zegarowych tygodniowo, przy czym nabywanie umiejętności praktycznych obejmuje co najmniej 80 proc. czasu przygotowania zawodowego. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić uczestnikowi warunki umożliwiające zdobywanie wiedzy teoretycznej, prowadząc kształcenie teoretyczne bezpośrednio u siebie lub kierując go do instytucji szkoleniowej wskazanej przez starostę. W tym drugim przypadku pracodawca jest obowiązany udzielić uczestnikowi czasu wolnego na uczestnictwo w zajęciach w wymiarze przewidzianym programem. Osoby odbywające przygotowanie zawodowe dla dorosłych korzystają z takiego samego uprawnienia do dni wolnych jak stażyści. Otóż pracodawca jest obowiązany udzielić im zwolnienia w wymiarze dwóch dni za każde 30 dni kalendarzowych, przy czym za ostatni miesiąc odbywania przygotowania zawodowego dni wolne powinny być udzielone przed upływem terminu jego zakończenia.

Pracodawcy, który zdecyduje się zorganizować przygotowanie zawodowe w swojej firmie i zawrze w tym celu stosowną umowę, starosta zrefunduje określone w niej wydatki poniesione na uczestnika, np. na materiały i surowce, eksploatację maszyn i urządzeń, odzież roboczą, posiłki regeneracyjne i inne środki w wymiarze do 2 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy pełny miesiąc realizacji programu. Poza tym pracodawca może otrzymać jednorazową premię. Warunkiem jest jednak, aby skierowany przez starostę uczestnik przygotowania zawodowego dorosłych ukończył program praktycznej nauki zawodu lub przyuczenia do pracy dorosłych i zdał wymagany egzamin. Premia ma być wypłacana w wysokości 400 zł za każdy pełny miesiąc programu przygotowania zawodowego.