Czy można przyznać urlop w innym terminie niż ferie

Nauczycielka zatrudniona w liceum ogólnokształcącym i będąca w ciąży przed rozpoczęciem ferii zimowych zachorowała i przez cały okres ferii była niezdolna do pracy. Natomiast na okres ferii letnich przypadnie jej urlop macierzyński.

Czy w takiej sytuacji będzie jej przysługiwać prawo do urlopu uzupełniającego - pyta pan Kazimierz z Białegostoku.

Zasadą wynikającą z art. 66 Karty nauczyciela jest to, że nauczycielom zatrudnionym w tych szkołach, w których przewidziane są ferie szkolne, przysługuje urlop wypoczynkowy odpowiadający okresowi ferii. Powinien on zostać wykorzystany w czasie trwania ferii (zimowych i letnich). Prawo do pierwszego urlopu nauczyciel uzyskuje w dniu poprzedzającym ferie szkolne, zaś do następnych z początkiem każdego roku kalendarzowego. W orzecznictwie przyjmuje się, że urlop wypoczynkowy nie przysługuje nauczycielom przebywającym w stanie nieczynnym (por. wyrok SN z 25 maja 1984 r. I PR 4/84 OSNC 1985/1/16) ani nauczycielom korzystającym z urlopu dla poratowania zdrowia (por. wyrok SN z 10 lutego 1988 r., III PZP 4/88, niepubl.). Nie zawsze jednak wykorzystanie przez nauczyciela urlopu w czasie ferii jest możliwe. Jeśli jest to spowodowane niezdolnością do pracy wywołaną chorobą lub odosobnieniem w związku z chorobą zakaźną, urlopem macierzyńskim, odbywaniem ćwiczeń wojskowych albo krótkotrwałym przeszkoleniem wojskowym nauczycielowi przysługuje urlop uzupełniający w wymiarze do 8 tygodni. To, że należny urlop ma charakter uzupełniający oznacza, że oceny tego, czy nauczycielowi będzie przysługiwał, można dokonać dopiero po zakończeniu ferii letnich. Dopiero wtedy będzie można stwierdzić, jaką część urlopu wykorzystał. Z orzeczenia SN wynika, że wykorzystanie przez nauczyciela urlopu wypoczynkowego w wymiarze 8 tygodni w ciągu roku szkolnego uniemożliwia przyznanie mu prawa do urlopu uzupełniającego z powodu niezdolności do pracy wywołanej chorobą w czasie korzystania z urlopu (por. wyrok SN 2 września 1998 tr., I PKN 298/98 OSNP 1999/18/584).

Gdyby zatem nauczyciel był niezdolny do pracy w okresie ferii zimowych, ale wykorzystał 8 tygodni urlopu w trakcie ferii letnich, nie nabędzie prawa do urlopu uzupełniającego. Warto wreszcie wiedzieć, że w razie niewykorzystania przysługującego urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, powołania do zasadniczej służby wojskowej albo do odbywania zastępczo obowiązku tej służby, do okresowej służby wojskowej lub do odbywania długotrwałego przeszkolenia wojskowego - nauczycielowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za okres niewykorzystanego urlopu. Maksymalnie może on odpowiadać 8 tygodniom w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych w szkołach, gdzie ferie są przewidziane, a do 35 dni roboczych w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych w szkołach, w których takich ferii nie ma.