Czy najważniejsze jest kryterium socjalne

Wprawdzie ustawodawca nie określa kryteriów doboru pracowników do zwolnień grupowych, jednak nie mogą być one dowolne. Pracodawca ma prawo zakwalifikowania pracowników do zwolnienia, kierując się przede wszystkim potrzebami zakładu pracy, a zatem może on wziąć pod uwagę: kwalifikacje pracownika, jego doświadczenie zawodowe, nabyte umiejętności, przebieg dotychczasowej pracy, stosunek do obowiązków pracowniczych oraz dyspozycyjność pracownika.

Kryterium socjalne, a zatem sytuacja osobista i materialna pracownika, powinno mieć decydujące znaczenie wówczas, gdy w grupie pracowników kwalifikowanych do zwolnienia są osoby o podobnej przydatności zawodowej, jednak ich sytuacja osobista i materialna jest diametralnie różna, przykładowo jeden pracownik ma na utrzymaniu chorą żonę i dwójkę dzieci, natomiast drugi jest bezdzietnym kawalerem. Pracodawca powinien zakwalifikować do zwolnienia tych pracowników, dla których utrata pracy będzie stanowiła jak najmniejszą dotkliwość, chociażby ze względu na posiadanie innych źródeł dochodu.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego uzyskanie przez pracownika prawa do wcześniejszej emerytury może uzasadniać jego wybór do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeżeli następuje ograniczenie zatrudnienia w wyniku połączenia dwóch stanowisk pracy (wyrok SN z 8 czerwca 1999 r., I PKN 105/99, OSNP 2000/17/641).