Sąd może nie uwzględnić żądania przywrócenia do pracy

Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika przywrócenia go do pracy i zasądzić na jego rzecz odszkodowanie, uznając, iż przywrócenie do pracy byłoby niecelowe.

Przypomnieć należy, że w myśl art. 45 par. 1 k.p. - w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony było nieuzasadnione lub dokonane z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy orzeka - stosownie do żądania pracownika, o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu do pracy albo o odszkodowaniu. Wybór pomiędzy tymi roszczeniami należy zasadniczo do pracownika. Sąd pracy może jednak nie uwzględnić żądania pracownika odnośnie do przywrócenia do pracy, jeśli ustali, że uwzględnienie tego roszczenia jest niemożliwe lub niecelowe i wówczas orzeka o odszkodowaniu (art. 45 par. 2 k.p.). Przy czym, o ile niemożliwość przywrócenia do pracy odnosi się do okoliczności obiektywnych, o tyle niecelowość przywrócenia pracownika do pracy ma charakter ocenny i zachodzić będzie wówczas, gdy przywrócenie to jest wprawdzie obiektywnie możliwe, lecz ze względu na osobę pracownika - okoliczności związane z pracodawcą bądź też jeszcze inne - nie będzie to uzasadnione.

Przepis art. 45 par. 2 k.p. nie zawiera przy tym jakichkolwiek bliższych wskazówek, czym ma się kierować sąd pracy przy ocenie celowości przywrócenia pracownika do pracy. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że ocena ta powinna być dokonywana przez sąd przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Tym bardziej że analiza, czy przywrócenie do pracy jest niemożliwe lub niecelowe, powinna być dokonana według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. Ocena sądu, iż przywrócenie danej osoby do pracy jest niecelowe, musi się opierać na dowodach zebranym w toku postępowania. Nie ma więc tu dowolności.

Ocena sądu powinna uwzględniać takie okoliczności, jak: rodzaj przyczyny rozwiązania stosunku pracy (a więc czy było to "ciężkie", czy też "zwykłe" naruszenie obowiązków pracowniczych, przyczyny niezwiązane z osobą pracownika itp.), podstawę orzeczenia o przywróceniu do pracy (bezzasadność zarzutów czy też naruszenie przez pracodawcę wymagań formalnych obowiązujących przy rozwiązywaniu umów o pracę) oraz skutki mogące wyniknąć dla jednej lub drugiej strony z przywrócenia pracownika do pracy lub z zasądzenia na jego rzecz odszkodowania. Ponadto okoliczności te muszą być w sposób przekonujący wykazane w uzasadnieniu wyroku. Istotne jest również, że ocena niecelowości przywrócenia do pracy podlega kontroli dokonywanej przez sąd wyższej instancji.

Za niecelowością przywrócenia pracownika do pracy mogą przemawiać różne okoliczności, jak np.: wielokrotne nieusprawiedliwione nieobecności pracownika, używanie alkoholu w pracy, inne szczególnie naganne zachowanie pracownika, nawet podlegającego szczególnej ochronie z tytułu pełnionej funkcji związkowej. Przykłady te wskazują, że niecelowość wydania orzeczenia o przywróceniu pracownika do pracy uzasadniają niewątpliwie okoliczności wiążące się z jednej strony z funkcjonowaniem zakładu pracy, z drugiej zaś z tak nagannym postępowaniem pracownika, że jego powrót do pracy byłby niewskazany dla zachowania porządku i dyscypliny pracy.

@RY1@i02/2010/244/i02.2010.244.209.002b.001.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach