Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych będzie się domagał zwrotu zaliczek

Wypłata zaliczek ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) powoduje z mocy prawa przejście na fundusz roszczenia wobec pracodawcy, likwidatora lub innej osoby zarządzającej majątkiem pracodawcy lub roszczenia do masy upadłości o zwrot wypłacanych świadczeń. Przy dochodzeniu zwrotu tych środków roszczenia funduszu korzystają z takiej samej ochrony prawnej, jaką przepisy przewidują dla należności za pracę. Np. kodeks pracy przewiduje, że pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia i jest ono wypłacane co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie. Pracodawca, na żądanie pracownika, jest obowiązany udostępnić do wglądu dokumenty, na których podstawie została obliczona jego pensja. Z kolei z art. 342¹ ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze wynika, że należności ze stosunku pracy przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości podlegają zaspokojeniu z funduszów masy upadłości. Ustawa jasno wskazuje, że przepisy dotyczące zaspokojenia należności ze stosunku pracy stosuje się odpowiednio do roszczeń FGŚP o zwrot z masy upadłości świadczeń wypłaconych przez fundusz pracownikom upadłej firmy.

FGŚP może jednak odstąpić w całości lub w części od dochodzenia zwrotu wypłaconych świadczeń i naliczonych, a niespłaconych odsetek od nieterminowych płatności. Jest to możliwe, gdy dochodzi zwrotu lub prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do pracodawców, którzy trwale zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na pozostawanie w stanie likwidacji lub upadłości. W takich sytuacjach fundusz może odstąpić od dochodzenia swoich roszczeń, jeśli:

● spowoduje to, że FGŚP odzyska wyższą kwotę, niż gdyby takiej decyzji nie podjęto, lub

● dochodzenie zwrotu jest związane z poniesieniem kosztów znacznie przewyższających wysokość dochodzonej kwoty.

W przypadku gdy pracodawca jest osobą fizyczną, odstąpienie jest możliwe także wówczas, gdy osoba ta wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie spłacić należności jednorazowo lub w całości, ponieważ spowodowałoby to zbyt dotkliwe skutki dla niej i jej rodziny (w szczególności pozbawiłoby tę osobę i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych). Na takich samych zasadach fundusz może nie odstępować od dochodzenia zwrotu zaliczek, a jedynie określić pracodawcy warunki spłaty tych należności.

FGŚP może też umorzyć w całości lub w części należność wynikającą z wypłaty zaliczek w przypadkach całkowitej jej nieściągalności, gdy:

● zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji należności,

● osoba fizyczna zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku, lub pozostawiła ruchomości, które nie podlegają egzekucji na podstawie odrębnych przepisów i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego,

● osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, nie posiada majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie,

● sąd upadłościowy wydał postanowienie w sprawie oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy (jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

Art. 23 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Art. 84 i 85 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 342¹ ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1361 z późn. zm.).