O wyborze podstawy prawnej zatrudnienia decydują zainteresowane strony

W zawartej 2 lipca 2007 r. umowie Łukasz K. zobowiązał się do reprezentowania barw klubu i do gry w pierwszym zespole seniorów piłki nożnej. Zawodnik zobowiązany był do systematycznego, zdyscyplinowanego i aktywnego uczestnictwa w procesie szkolenia, przestrzegania obowiązujących przepisów PZPN, regulaminów i uchwał zarządu klubu.

Łukasz K. nie podpisywał list obecności. Zawodnicy nie składali wniosków urlopowych.

Przed podpisaniem umowy z 2 lipca 2007 r. Łukasz K. był dwukrotnie zatrudniany w klubie na podstawie umowy o pracę.

Zawodnik wniósł pozew o ustalenie istnienie stosunku pracy.

Sąd rejonowy go oddalił.

Apelację wniósł Łukasz K., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 22 par. 1 k.p. oraz art. 22 par. 1¹ k.p.

Sąd okręgowy w uzasadnieniu podkreślił przede wszystkim, że bezzasadny był zarzut naruszenia art. 22 par. 1 k.p. i art. 22 par. 1¹ k.p. Trafne jest ustalenie sądu rejonowego, że łączący strony stosunek prawny nie był stosunkiem pracy. Przepisy prawa z dziedziny sportu i kultury fizycznej nie przewidywały i nie przewidują wymogu zawarcia umowy o pracę pomiędzy klubem sportowym a zawodnikiem. Wynika to zarówno z analizy przepisów ustawy z 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 226, poz. 1675 z późn. zm.), jak i z ustawy z 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym, (Dz.U. nr 155, poz. 1298 z późn. zm.).

Zaznaczono, że często tego rodzaju umowa, jaką zawarto pomiędzy stronami, zawiera elementy umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawnej. Dla oceny rodzaju stosunku prawnego decydujące jest wówczas, które cechy mają charakter przeważający. Jeżeli umowa wykazuje cechy z jednakowym ich nasileniem, o jej rodzaju decyduje zgodny zamiar stron i cel umowy, który może być wyrażony także w nazwie umowy.

Zdaniem sądu okręgowego, niewątpliwie zamiarem stron było zawarcie umowy cywilnoprawnej, a nie stosunku pracy. Łukasz K. miał pełną świadomość, jakiego typu stosunek prawny nawiązuje, czemu dał wyraz podpisując kolejne umowy cywilnoprawne reprezentowania barw klubowych.

Również z klubem, oprócz wiążących go umów o reprezentowane barw, zawierał umowy o pracę oraz umowę zlecenia. Rozróżniał więc te podstawy zatrudnienia.

Łukasz K. wykonywał typowe czynności i obowiązki dla piłkarza uprawiającego sport piłki nożnej w klubie sportowym. Każdy taki piłkarz - bez względu na rodzaj wiążącej go z klubem sportowym umowy - jest w jakimś stopniu podporządkowany trenerowi, zobligowany do wykonywania jego poleceń. Wskazane cechy nie mogą przesądzać o kwalifikacji umowy. Konieczna jest analiza pozostałych postanowień umownych. W innym przypadku w zasadzie każdy piłkarz w Polsce związany umownie z klubem piłkarskim byłby zatrudniony na podstawie stosunku pracy.

Sąd okręgowy odrzucił apelację Łukasza K. Powyższy wyrok skargą kasacyjną zaskarżył zawodnik.

Zdaniem SN skarga kasacyjna okazała się nie mieć uzasadnionych podstaw.

Skarżący przyjmuje, że art. 22 par. 1 k.p. zawiera zamknięty katalog cech stosunku pracy. Jest to założenie błędne. Z powołanych orzeczeń Sądu Najwyższego nie wynika bowiem, że przepis ten wymienia enumeratywnie wszystkie cechy stosunku pracy. Jak wiadomo rozróżnienie umowy o pracę od umów o charakterze cywilnoprawnym wymaga często uwzględnienia również innych elementów mogących decydować o rozstrzygnięciu.

Ostatecznie należy przyjąć, że dla rozstrzygnięcia o charakterze umowy o świadczenie pracy konieczne jest ustalenie, które z cech mają przeważający charakter (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 1998 r., I PKN 334/98, OSN 1999/20/646).

Decydujące znaczenie miała więc w tym przypadku wola stron zawieranej umowy o reprezentowanie barw klubowych przez profesjonalnego zawodnika.

Maciej Kasperowicz

maciej.kasperowicz@infor.pl