Pracodawca powinien mieć bezwzględny obowiązek zawierania umowy szkoleniowej

Odpowiedź na wątpliwości zawarte w tym pytaniu znajduje się w uzasadnieniu do projektu nowelizacji Kodeksu pracy w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika, które jest dostępne na stronach Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (zob. www.mpips.gov.pl/bip/). W treści uzasadnienia jest wskazane wprost, że obowiązek udzielania pracownikowi odpowiedniej rekompensaty w postaci czasu lub dnia wolnego w zamian za podnoszenie kwalifikacji poza godzinami pracy pracownika lub w dniu dla niego wolnym, służy ochronie jego prawa do dysponowania czasem wolnym. Dodatkowo wyjaśniamy, że w przypadku, gdy podnoszenie kwalifikacji zawodowych odbywałoby się na polecenie pracodawcy, staje się ono obowiązkiem pracownika wynikającym ze stosunku pracy.

Wszelkie obowiązki ze stosunku pracy pracownik powinien wykonywać w czasie pracy. Zatem, w konsekwencji, także podnoszenie kwalifikacji zawodowych na polecenie pracodawcy powinno odbywać się w czasie pracy. Jeżeli nie jest to możliwe, ze względu na formę szkolenia, pracownik powinien otrzymać rekompensatę (czas wolny, dzień wolny) z tytułu realizacji obowiązków pracowniczych poza czasem pracy.

Ani w treści projektowanej nowelizacji, ani w jej uzasadnieniu nie wskazuje się przypadków uzasadniających możliwość odstąpienia od obowiązku nawiązywania umowy szkoleniowej ze względu na sposób, czy formę podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Oznacza to, że w projektowanej nowelizacji art. 103 Kodeksu pracy wprowadza się bezwzględny obowiązek zawierania przez pracodawców umowy szkoleniowej z pracownikami podnoszącymi kwalifikacje zawodowe. W umowie szkoleniowej ma bowiem dojść do skonkretyzowania pomocy udzielanej przez pracodawcę pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe na polecenie pracodawcy. Również przy szkoleniach krótkotrwałych, czy przy szkoleniach o niskich kosztach uczestnictwa pracownik powinien mieć pewność przysługującej mu pomocy, a także jasność co do konsekwencji związanych np. z nieuzasadnionym przerwaniem podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Pracodawca będzie miał prawo do egzekwowania od pracownika zwrotu całości lub części poniesionych kosztów podnoszenia jego kwalifikacji zawodowych. Będzie to możliwe, gdy z winy pracownika nie wywiąże się on należycie z obowiązku podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Pracodawca będzie też miał prawo domagania się od niego kontynuowania pracy po zakończeniu szkolenia, maksymalnie w okresie 3 lat.

Obowiązek udzielenia pracownikowi 6 dni urlopu szkoleniowego istniał będzie w przypadku konieczności złożenia egzaminu albo pracy zaliczeniowej w sytuacji, w której taki wymóg zakończenia podnoszenia kwalifikacji zawodowych wynika z odrębnych przepisów. Stanowi o tym projektowany art. 103, 6 (projekt ustawy z 14 października 2009 r.). Obowiązek udzielenia urlopu szkoleniowego nie będzie zatem dotyczył pracowników biorących udział w szkoleniach, w których egzamin jest przeprowadzany przez organizatora szkolenia w celu zweryfikowania wiedzy uzyskanej przez uczestników i wystawienia oceny na dokumencie potwierdzającym udział w szkoleniu, ale czynność ta nie jest wymagana przez przepisy szczególne.

Opracował Krzysztof Polak