Długość okresu wypowiedzenia zależy od rodzaju umowy wiążącej strony stosunku pracy

Ustalenie okresu wypowiedzenia tylko z pozoru jest zadaniem prostym. To samo dotyczy określenia momentu rozwiązania umowy o pracę. Warto poznać zasady rządzące ustalaniem okresu wypowiedzenia, jako że każda pomyłka w tym zakresie może mieć swój finał w sądzie pracy.

Rozwiązanie umowy o pracę jest najbardziej powszechnym sposobem zakończenia współpracy między pracodawcą a pracownikiem. Możliwość skorzystania z tego trybu rozwiązania stosunku pracy dotyczy:

● umowy o pracę na okres próbny (art. 32 par. 1 pkt 1 k.p.),

● umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 32 par. 1 pkt 3 k.p.),

● umowy o pracę na tzw. zastępstwo (art. 33¹ k.p.),

● umowy o pracę na czas określony - pod warunkiem, że strony, zawierając umowę na okres dłuższy niż sześć miesięcy, przewidziały w niej dopuszczalność jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 33 k.p.) oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy - za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 41¹ par. 2 k.p.),

● umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy - w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 41¹ par. 2 k.p.).

Rozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia, którego długość zależy od rodzaju umowy o pracę i wynosi odpowiednio:

● dla umowy o pracę na okres próbny (art. 34 k.p.):

- trzy dni robocze - jeżeli okres próbny nie przekracza dwóch tygodni;

- jeden tydzień - jeżeli okres próbny jest dłuższy niż dwa tygodnie;

- dwa tygodnie - jeżeli okres próbny wynosi trzy miesiące,

● dla umowy o pracę na czas nie określony (art. 36 k.p.):

- dwa tygodnie - jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż sześć miesięcy;

- jeden miesiąc - jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej sześć miesięcy;

- trzy miesiące - jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej trzy lata.

● dla umowy o pracę na czas określony (art. 33 k.p.) - dwa tygodnie,

● dla umowy o pracę na czas zastępstwa (art. 33¹ k.p.) - trzy dni robocze.

W przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony długość okresu wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. W związku z tym pracodawca powinien w pierwszej kolejności ustalić staż zakładowy zwalnianego pracownika, tak aby zastosować właściwy okres wypowiedzenia. Wyjątkowo do stażu pracy wlicza się również okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, w sytuacji gdy zmiana pracodawcy nastąpiła na podstawie art. 23¹ k.p., a także w tych przypadkach, gdy nowy pracodawca jest następcą prawnym poprzedniego.

Przy ustalaniu okresu wypowiedzenia uwzględnia się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy (uchwała SN z 15 stycznia 2003 r., III PZP 20/02, OSNP 2004/1/4), bez względu na ewentualne przerwy w zatrudnieniu, rodzaj poszczególnych umów o pracę czy wymiar czasu pracy. Ponadto do okresu zatrudnienia, od którego zależy długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony, wlicza się okres wypowiedzenia tejże umowy.

Termin wypowiedzenia to dzień, w którym kończy się okres wypowiedzenia i następuje rozwiązanie umowy o pracę. Kodeks pracy przewiduje dwa terminy wypowiedzenia: sobotę oraz koniec miesiąca. Reguluje to art. 30 par. 2¹ k.p., zgodnie z którym okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca.

Upływ tego najkrótszego okresu wypowiedzenia ustala się zgodnie z przepisami k.c. o terminach (art. 110 i nast. k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Okres wypowiedzenia kończy się zatem ostatniego dnia, przy czym przy ustalaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zostało złożone oświadczenie o wypowiedzeniu. Pamiętajmy, że 3-dniowy okres wypowiedzenia obejmuje dni robocze, a zatem nie wliczamy do niego niedziel i świąt.

Okres wypowiedzenia obejmujący tydzień lub jego wielokrotność kończy się zawsze w sobotę. Oznacza to, że jeśli pracodawca złoży oświadczenie o wypowiedzeniu w środku tygodnia, np. w środę, to i tak umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu w sobotę (następującą po upływie tygodnia bądź dwóch tygodni). Jeżeli zatem obowiązuje tygodniowy bądź dwutygodniowy okres wypowiedzenia, to oświadczenie o wypowiedzeniu należałoby złożyć w sobotę bądź piątek.

Okres wypowiedzenia obejmujący miesiąc albo jego wielokrotność kończy się zawsze w ostatnim dniu miesiąca. Z tego wynika, że jeżeli oświadczenie o wypowiedzeniu zostanie złożone np. 10. lub 20. dnia miesiąca, to umowa ulegnie rozwiązaniu nie za równy miesiąc (odpowiednio 10. lub 20. kolejnego miesiąca), lecz w jego ostatnim dniu. Wynika to stąd, że okres wypowiedzenia umowy o pracę oznaczony w miesiącach rozpoczyna się dopiero z pierwszym dniem miesiąca, a nie z dniem złożonego przed rozpoczęciem tego okresu oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę (wyrok SN z 8 listopada 1988 r., I PRN 48/88, PiZS 1988/2/69). Jeżeli zatem strony obowiązuje miesięczny bądź trzymiesięczny okres wypowiedzenia, to oświadczenie o wypowiedzeniu powinno zostać złożone pod koniec miesiąca, tak aby bieg wypowiedzenia rozpoczął się już pierwszego dnia kolejnego miesiąca.

Kamil N. był zatrudniony od 1 lutego 2007 r. 20 stycznia 2010 r. pracodawca wręczył mu wypowiedzenie umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony przy zastosowaniu 1-miesiecznego okresu wypowiedzenia. W tym dniu pracownik legitymował się jeszcze niepełnym 3-letnim zakładowym stażem pracy, jednak osiągnął go w trakcie biegu okresu wypowiedzenia, tj. 1 lutego 2010 r. Z tego powodu obowiązywał go już 3-miesięczny okres wypowiedzenia, a umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu z dniem 30 kwietnia 2010 r.

Pracodawca 12 sierpnia 2009 r. wręczył wypowiedzenie Joannie G. zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na zastępstwo. W takiej sytuacji rozpoczęcie 3-dniowego okresu wypowiedzenia nastąpiło 13 sierpnia 2009 r. Do okresu tego nie podlegał wliczeniu 15 sierpnia 2009 r. (święto) oraz 16 sierpnia 2009 r. (niedziela). W takiej sytuacji umowa o pracę uległa rozwiązaniu dopiero z dniem 17 sierpnia 2009 r.

Jan C. zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony obejmujący 2 lata, 7 lipca 2009 r. (wtorek) otrzymał od pracodawcy pismo o wypowiedzeniu umowy. W związku z tym, że strony przewidziały w umowie możliwość jej rozwiązania, obowiązywał je dwutygodniowy okres wypowiedzenia. Ponieważ okres wypowiedzenia obejmujący wielokrotność tygodnia musi zakończyć się w sobotę, to rozwiązanie umowy o pracę nastąpi nie po 2 tygodniach, lecz dopiero po upływie dwóch tygodni i pięciu dni, a zatem dopiero 25 lipca (sobota).

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 30 par. 2¹, art. 32-36, art. 41¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).