Każda zawierana umowa o pracę może być poprzedzona okresem próbnym

Umowa o pracę to zwykły sposób nawiązania stosunku pracy. Jest to czynność prawna dwustronna. Pracownik zobowiązuje się w niej do wykonywania pracy umówionego rodzaju, a pracodawca do zatrudnienia go za wynagrodzeniem.

Nawiązanie stosunku pracy, a więc także zawarcie umowy o pracę, oraz ustalenie warunków zatrudnienia, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Od nich zależy także rodzaj podpisanej umowy o pracę. Kodeks pracy w sposób wyczerpujący określa rodzaje umów, jakie mogą być nawiązane przez strony stosunku pracy. Zgodnie z art. 25 k.p. umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, a także na czas zastępstwa innego pracownika. Każda z nich może być poprzedzona umową na okres próbny.

Umowa na czas nieokreślony zakłada istnienie stałej więzi prawnej między pracodawcą a pracownikiem. Najlepiej chroni interesy pracownika i jest najbardziej wymagająca dla pracodawcy. Musi on merytorycznie uzasadnić wypowiedzenie rozwiązujące i zmieniające stosunek pracy oraz współdziałać w tym zakresie ze związkami zawodowymi.

Cechą charakterystyczną umów o oznaczonym czasie trwania jest konieczność określenia terminu ich końca. Musi to nastąpić już przy jej zawieraniu. Termin ten może być oznaczony zarówno w sposób bezpośredni, jak i pośredni. W celu skutecznego oznaczenia momentu rozwiązania umowy wymaga się, aby zdarzenie oznaczające ten termin było przyszłe, pewne, jasne, zrozumiałe, obiektywne i z łatwością możliwe do ustalenia.

Każda umowa terminowa wygasa po nadejściu terminu, na który została zawarta. Brak oświadczenia pracodawcy co do dalszego jej trwania po jej rozwiązaniu nie może być rozumiany jako wola kontynuowania zatrudnienia. Przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w razie wątpliwości co do rodzaju zawartej przez strony umowy (przy braku dowodu) uznaje się, że łączy je umowa na czas nieokreślony.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Art. 25, art. 33 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).