Jakie są obligatoryjne postanowienia umowy o zakazie konkurencji

Poprzez zawarcie umowy o zakazie konkurencji pracownik zobowiązuje się, że w określonym w umowie zakresie nie będzie prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (art. 101¹ par. 1 k.p.).

Umowa taka ma zazwyczaj zastosowanie w przypadku dostępu przez pracownika do szczególnie ważnych informacji, tajemnic przedsiębiorstwa, których ujawnienie mogłoby spowodować szkodę u pracodawcy.

Umowa o zakazie konkurencji powinna być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. To strony umowy samodzielnie decydują o zakresie obowiązywania takiego zakazu.

Przepisy kodeksu pracy nie zawierają żadnych ograniczeń dotyczących okresu obowiązywania umowy o zakazie konkurencji. Oznacza to, że klauzula konkurencji może być zawarta nie tylko na okres trwania umowy o pracę, ale także może obowiązywać przez określony czas po ustaniu stosunku pracy. Oczywiście taki zakaz nie może być ustanowiony bezterminowo czy też na okres kilkudziesięciu lat, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.), jednak okres trzech lat jest jak najbardziej dopuszczalny. Natomiast pominięcie w umowie postanowienia określającego czas trwania zakazu konkurencji powoduje nieważność ustanowienia takiego zakazu (wyrok SN z 2 października 2003 r., I PK 453/02, OSNP 2004/19/331).

Wspomnieć należy, że za okres obowiązywania zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy pracownikowi przysługuje odszkodowanie od pracodawcy. W umowie powinna być określona wysokość odszkodowania. Brak takiego postanowienia czy też zastrzeżenie o nieodpłatnym zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie prowadzi do nieważności klauzuli konkurencyjnej. Jest ono jedynie sprzeczne z art. 101² par. 2 k.p, ale zgodnie z art. 18 par. 2 k.p. w miejsce tego nieważnego zastrzeżenia stosuje się z mocy prawa art. 101² par. 3 k.p. (postanowienie SN z 22 stycznia 2008 r., I PK 242/07, LEX nr 864143).

Odszkodowanie należne pracownikowi nie może być niższe od 25 proc. wynagrodzenia otrzymywanego przez niego przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji.

Umowa o zakazie konkurencji przestaje obowiązywać po upływie terminu, na jaki była zawarta, a także przed upływem tego okresu, jeżeli ustanie przyczyna uzasadniająca taki zakaz lub w sytuacji niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania (art. 101² par. 2 k.p.).

@RY1@i02/2011/194/i02.2011.194.209.000300.802.jpg@RY2@

Małgorzata Tylewicz-Piwnik

Małgorzata Tylewicz-Piwnik

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 8, art. 18 par. 2, art. 101¹ par 1, art. 101² ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).