Inspektor wyda ustne polecenia pracodawcom

Wizyty inspektora pracy w firmie będą miały mniej formalny charakter. W razie ujawnienia drobnych nieprawidłowości wyda on ustne polecenie ich usunięcia lub wyciągnięcia konsekwencji wobec osób odpowiedzialnych za ich powstanie. Tak wynika z ustawy z 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i niektórych innych ustaw. Po poprawkach w Senacie trafiła ona ponownie do Sejmu. Wejdzie w życie 30 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Zgodnie z nowymi przepisami inspektor pracy będzie mógł wydawać ustne polecenia w sprawach mniej skomplikowanych, w których niecelowe byłoby wydawanie pisemnego wystąpienia. Chodzi zatem o nieprawidłowości, które mogą być usunięte podczas trwania kontroli lub niezwłocznie po jej zakończeniu. Dla przykładu inspektor pracy będzie mógł je wydawać w razie ujawnienia pomyłek w dokumentacji pracowniczej (np. gdy dany dokument znajduje się w części B dokumentacji pracowniczej, zamiast w części A lub w razie oczywistych omyłek pisarskich).

Jednocześnie znowelizowana ustawa wyraźnie wskaże sprawy, w których ustne polecenie nie będzie miało zastosowania. Inspektor nie wyda go w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami powinien wydać nakaz. Z art. 11 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) wynika, że inspektor pracy jest uprawniony m.in. do nakazania:

● wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi

● usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bhp

● wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność

● skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych

● skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji

● wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy powoduje to bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi

● ustalenia, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.

W tego typu sprawach inspektor nie będzie mógł wydać ustnego polecenia.

Wydanie ustnego polecenia trzeba będzie odnotować w protokole pokontrolnym (wraz z informacją o jego realizacji). Podpisanie protokołu przez pracodawcę będzie oznaczało, że potwierdza on wykonanie ustnego polecenia inspektora pracy. Zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy o PIP przed złożeniem podpisu podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Może więc on jeszcze na tym etapie kwestionować treść adnotacji dotyczącej ustnego polecenia (lub jego realizacji).

W razie zgłoszenia zastrzeżeń przeprowadzający kontrolę inspektor pracy zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń - zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu.

Jeśli z kolei pracodawca odmówi wykonania ustnego polecenia, inspektor będzie mógł sporządzić i przekazać mu pisemne wystąpienie. W takiej sytuacji firma będzie oczywiście zobowiązana do odpowiedzi na interwencję inspektora. Inspekcja może też np. przeprowadzić ponowną kontrolę w firmie.

Dzięki wprowadzeniu ustnego polecenia takiemu rozwiązaniu odbiurokratyzowane ma być postępowanie kontrolne PIP. Obecnie zdarza się, że nawet w prostych, drobnych sprawach inspektorzy sporządzają wystąpienia z pisemnym uzasadnieniem.

W takich przypadkach firma jest zobowiązana do odpowiedzi na interwencję inspektora. Po zmianach obie strony nie będą zmuszane do przygotowywania pism w sprawie najdrobniejszych uchybień.

Nowelizacja ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i niektórych innych ustaw po poprawkach Senatu zostanie ponownie rozpatrzona przez Sejm.

Podpisanie protokołu przez pracodawcę będzie oznaczało, że potwierdza on wykonanie ustnego polecenia inspektora pracy

W wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli inspektor pracy:

● wydaje nakazy (np. wypłaty zaległego wynagrodzenia lub ustalenia przyczyn wypadku przy pracy),

● kieruje wystąpienia o usunięcie i ukaranie winnych nieprawidłowości innych niż te, w których wydawane są nakazy (np. w razie nieprawidłowości w ewidencji czasu pracy),

● wnosi powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy,

● podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów (np. nakłada mandat w razie ujawnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika).

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

Art. 1 pkt 4 i 13 ustawy z 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i niektórych innych ustaw.

Art. 11, 31 oraz 34 ust. 4 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. nr 89, poz. 589 z późn. zm.).