Przy winie umyślnej pracownicy odpowiadają solidarnie

W przypadku gdy kilku pracowników wspólnie wyrządzi szkodę pracodawcy, zakres ich odpowiedzialności zależy od stopnia oraz rodzaju ich winy. W razie bowiem winy nieumyślnej ich odpowiedzialność ma charakter ograniczony, natomiast gdy do wyrządzenia szkody doszło umyślnie, odpowiadają oni solidarnie i w pełnej wysokości.

W razie wyrządzenia szkody przez kilku pracowników z winy nieumyślnej każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia winy. Przy tym jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych. Zasada ta wynika wprost z art. 118 k.p. Zatem obok skali przyczynienia się każdego ze współsprawców do wystąpienia szkody czynnikiem decydującym o zakresie odpowiedzialności jest stopień ich winy. Dokonując oceny stopnia winy pracowników przyjmuje się, że lekkomyślność oznacza większy stopień zawinienia niż niedbalstwo. Pracodawca powinien więc najpierw ustalić, w jakim zakresie pracownicy przyczynili się do powstania szkody i jaki stopień winy można im zarzucić. Ten z pracowników, który przyczynił się do powstania szkody w większym stopniu, powinien ponosić większą odpowiedzialność materialną. Natomiast w przypadku gdy nie jest możliwe określenie udziału poszczególnych pracowników w wyrządzeniu szkody lub gdy ich przyczynienie się oraz stopień winy są jednakowe, dopuszczalny jest równy podział ich odpowiedzialności.

Podkreślić trzeba, że odpowiedzialność wynikająca z art. 118 k.p. nie jest odpowiedzialnością solidarną. Odpowiedzialność każdego pracownika wobec pracodawcy jest więc samodzielna i niezależna od odpowiedzialności drugiego współsprawcy. Dlatego też w razie niewypłacalności jednego z zobowiązanych pracowników pracodawca nie może niezaspokojonej z tego tytułu wierzytelności przenosić na drugiego współsprawcę. Nieco inaczej jest przy odpowiedzialności za powierzone mienie. Pracodawca może bowiem powierzyć kilku pracownikom mienie łącznie z obowiązkiem jego zwrotu lub rozliczenia się. Pracownicy odpowiadają wówczas za szkodę powstałą w tym mieniu w pełnej wysokości. Warunkiem takiej wspólnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie jest zawarcie odrębnej umowy z pracownikami. Pracownicy ponoszący taką odpowiedzialność (np. magazynierzy) odpowiadają wówczas za powstałą szkodę w częściach określonych w umowie (np. po 1/3, gdy jest trzech magazynierów). Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko jej sprawcy (art. 125 par. 2 k.p.).

Najsurowiej pracownicy odpowiadają przy winie umyślnej. Reguły wynikające z art. 118 k.p. nie mają bowiem zastosowania w przypadku umyślnego wyrządzenia szkody przez kilku pracowników. Jest to uzasadnione tym, iż będą miały tu zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o solidarności przy czynach niedozwolonych. Jest to zdecydowanie korzystniejsze dla pracodawcy. Dzięki odpowiedzialności solidarnej może on żądać zapłaty całości odszkodowania od wszystkich sprawców. Ponadto w razie gdy jeden z pracowników nie zapłaci pracodawcy odszkodowania, ten może dochodzić zapłaty całego należnego mu odszkodowania od drugiego z pracowników.

@RY1@i02/2011/063/i02.2011.063.209.002b.001.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach