Za odmowę wykonania wyroku pracodawcy może grozić areszt

Pracodawca, który uchyla się od wykonania wyroku sądu pracy, naraża się na dodatkowe sankcje. Mogą być one związane z postępowaniem egzekucyjnym oraz odpowiedzialnością karną.

Jeśli pracodawca nie wykona dobrowolnie wyroku, to pracownik może wystąpić do właściwego organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Organem tym, gdy chodzi o należności pieniężne - jest komornik, który może prowadzić egzekucje z rachunku bankowego pracodawcy, z jego wierzytelności i innych praw majątkowych, a także z należących do pracodawcy rzeczy ruchomych (np. samochodów) lub z nieruchomości. Natomiast jeśli wyrok dotyczy świadczeń niepieniężnych, to wówczas organem właściwym jest sąd. Tak będzie np. w razie wyroku przywracającego pracownika do pracy.

W toku postępowania wszczętego w wyniku wniosku pracownika sąd może poprzez stosowanie grzywien wobec pracodawcy wymusić wykonanie wyroku. W jednym postanowieniu sąd może wymierzyć pracodawcy grzywnę nie wyższą niż 1000 złotych, chyba że trzykrotne wymierzenie grzywny okazało się nieskuteczne. Ogólna suma grzywien w tej samej sprawie nie może przewyższać 100 000 złotych. Sąd, wymierzając pracodawcy grzywnę, orzeka jednocześnie, na wypadek jej nieściągnięci, o zamianie grzywny na areszt, stosując przelicznik określony w kodeksie postępowania cywilnego. Ostatecznie więc wobec pracodawcy odmawiającego wykonania wyroku sąd może zastosować areszt. Areszt ten może trwać maksymalnie do sześciu miesięcy (art. 1053 k.p.c.). Stanowi to dość surową sankcję za odmowę wykonania wyroku. W przypadku gdy pracodawcą jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna, środkom przymusu podlega jej pracownik odpowiedzialny za niezastosowanie się do wezwania sądu, a gdy ustalenie takiego pracownika jest utrudnione, środkom przymusu podlegają osoby uprawnione do jej reprezentowania (np. prezes zarządu spółki z o.o.).

Ponadto pracodawca, który wbrew obowiązkowi nie wykonuje orzeczenia sądu pracy, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł. Wskazuje na to jednoznacznie art. 282 par. 1 i par. 2 k.p. Jest to odpowiedzialność za wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym, która podlega ściganiu z urzędu. W sprawach tego rodzaju sąd orzeka na podstawie wniosku złożonego przez inspektora pracy. Wykroczenie opisane w art. 282 par. 2 k.p. może być popełnione przez pracodawcę zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie. Pracodawca nie może przy tym usprawiedliwiać swojego postępowania niesłusznością orzeczenia lub ugody. Odpowiedzialności przewidzianej w tym przepisie podlega szef firmy, główny księgowy lub każdy inny pracownik, który został upoważniony do działania w imieniu pracodawcy.

Odmowa wykonania wyroku sądu może być także zakwalifikowana jako przestępstwo. Jeśli bowiem pracodawca odmawia ponownego przyjęcia do pracy pracownika, o którego przywróceniu orzekł sąd, to naraża się na surową odpowiedzialność karną za przestępstwo określone w art. 218 par. 2 k.k. (podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku). Podobnie jest, jeśli pracodawca nie wykonuje orzeczonego przez sąd obowiązku wypłaty wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy. Podlega bowiem wówczas grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat trzech (art. 218 par. 3 k.k.).

@RY1@i02/2011/038/i02.2011.038.209.002b.001.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach