Nowela k.p.: zakres zmian powinien być szerszy

Ministerstwo Pracy przedstawiło projekt założeń do nowelizacji kodeksu pracy. Jej celem ma być dostosowanie zawartych w tym kodeksie upoważnień stanowiących podstawę wydania niektórych aktów wykonawczych do wymogów Konstytucji RP oraz nadanie rangi ustawowej treści wybranych rozporządzeń.

Proponowane zmiany należy ocenić pozytywnie. Jak uzasadniają projektodawcy, mają one uprzedzić ewentualne zarzuty niekonstytucyjności licznych upoważnień ustawowych zawartych w kodeksie pracy. Często są one tak ogólne, że z dużym prawdopodobieństwem spodziewać się można zakwestionowania ich przez Trybunał Konstytucyjny (TK). Natomiast podważenie zgodności z konstytucją upoważnienia do wydania aktu wykonawczego automatycznie pociągnie za sobą utratę mocy obowiązującej samych rozporządzeń wydanych na ich podstawie. Regulacje w nich zawarte dotyczą zaś zagadnień bardzo istotnych. Często o wadze znacznie większej dla pracowników i pracodawców niż te, które doczekały się już regulacji ustawowej.

Recypowane do kodeksu pracy z pewnymi modyfikacjami i uporządkowane mają zostać przepisy dotyczące:

● szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop - dotychczas zawarte w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.),

● sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (rozporządzenie z 29 maja 1996 r., Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.),

● sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (rozporządzenie z 15 maja 1996 r., Dz.U. nr 60, poz. 281 z późn. zm.),

● szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (rozporządzenie z 15 maja 1996 r., Dz.U. nr 60, poz. 282 z późn. zm.),

● wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (rozporządzenie z 10 września 1996 r., Dz.U. nr 114, poz. 545 z późn. zm.).

Wprowadzenie znacznej części materii regulowanej rozporządzeniami do kodeksu pracy jest ponadto dobrą okazją do usunięcia wątpliwości i sprecyzowania niejasnych przepisów. Zwracają na to uwagę sami projektodawcy.

Warto też wiedzieć, że obawy przedstawiane w założeniach nowelizacji co do niekonstytucyjności omawianych przepisów nie są tylko teoretyczne. Nie tak dawno z identycznych powodów, jak te wskazywane w projekcie, za sprzeczne z konstytucją uznane zostało upoważnienie ustawowe i wydane na jego podstawie rozporządzenie dotyczące doskonalenia zawodowego pracowników. Zakwestionowanie zgodności z konstytucją pozostałych rozporządzeń jest więc prawdopodobnie tylko kwestią czasu. Przygotowanie odpowiedniej nowelizacji ze znacznym wyprzedzeniem daje nadzieję na to, że nowe przepisy nie będą przygotowywane niechlujnie i pod presją czasu wynikającą z orzeczenia TK. Projekt założeń ustawy dotyczy jednak wciąż tylko pewnego wycinka przepisów, które mogą zostać zakwestionowane przez trybunał. Pozostałą część zmian, ze względu na konieczność ich uregulowania w znacznie szerszym zakresie, projektodawcy odkładają na nieokreśloną bliżej przyszłość. Dotyczy to przepisów regulujących zasady BHP, zatrudnienie młodocianych, prowadzenie akt osobowych czy odpowiedzialność materialną pracowników. Przygotowanie kolejnego etapu zmian przepisów zajmie pewnie lata, chyba że ustawodawca zostanie ponownie zmuszony do szybszych działań przez TK, tak jak było w przypadku przepisów o szkoleniach.

@RY1@i02/2012/119/i02.2012.119.217000200.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu