Kierownika USC bez studiów nie zawsze można zwolnić

Kierownik urzędu stanu cywilnego (USC) został powołany na to stanowisko 1 lipca 1996 r. Został także poinformowany o konieczności uzupełnienia wykształcenia do końca października 2014 r., jednak tego nie zrobił. W 2016 r. nabędzie prawo do emerytury, więc podlega ochronie przedemerytalnej. Czy może on nadal pełnić swoje dotychczasowe obowiązki? Czy może zostać zwolniony lub przeniesiony na inne stanowisko?

W pierwszej kolejności należy negocjować z pracownikiem porozumienie, w którym zgodzi się na przeniesienie na inne stanowisko pracy. Jeżeli jednak taki konsensus nie zostanie osiągnięty, to nie można wypowiedzieć mu umowy o pracę ani dokonać wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy.

Na naukę było 6 lat

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o opłacie skarbowej art. 6a ust. 1 pkt 5 prawa o aktach stanu cywilnego (który ustanawia zwiększone wymogi m.in. w zakresie wykształcenia dla kandydatów na stanowisko kierownika i zastępcy urzędu stanu cywilnego) nie stosuje się przez 6 lat od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli od 29 października 2008 r. Okres przejściowy miał umożliwić wymienionym osobom zdobycie wyższego wykształcenia, a chodzi o tytuł magistra na studiach prawniczych lub administracyjnych, lub ukończenie podyplomowych studiów administracyjnych. Niespełnienie tych wymogów wyklucza możliwość pełnienia funkcji kierownika USC (lub jego zastępcy).

Jednak pracownik z naszego przykładu jest w wieku przedemerytalnym, a to powoduje, że pracodawca ma ograniczone prawo do rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem. Zgodnie bowiem z art. 39 kodeksu pracy (dalej: k.p.) nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pod warunkiem że okres zatrudnienia umożliwi mu uzyskanie prawa do emerytury wraz z osiągnięciem tego wieku. Jedyne możliwości wypowiedzenia umowy (poza zwolnieniami grupowymi) takim pracownikom przewidziano w art. 41¹ par. 1 i art. 40 k.p. Omawiany zakaz dotyczy także wypowiedzenia zmieniającego.

Wyjątkowo jednak pracodawca może wypowiedzieć warunki pracownikowi w wieku przedemerytalnym, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której należy pracownik, lub stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania (art. 43 k.p.). W podanym stanie faktycznym nie doszło do niezawinionej utraty przez pracownika jakichkolwiek uprawnień do jej wykonywania, skoro pracownik nawet nie nabył żadnych uprawnień.

Warto również odnieść się do art. 52 par. 1 pkt 1 i 3 k.p., zgodnie z którym pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie m.in. zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Niestety i w tym przepisie (podobnie jak w art. 43) jest mowa o utracie nabytych już uprawnień koniecznych do wykonywania pracy. Poza tym rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie nie może nastąpić (art. 52 par. 2 k.p.) po upływie miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Zatem co do zasady, ze względu na ochronę stosunku pracy nie można zwolnić ani przenieść pracownika na inne stanowisko bez jego zgody w okresie tej ochrony.

Czasowe rozwiązanie

Wyjątkowym i czasowym rozwiązaniem może być przeniesienie pracownika do innej pracy. Warunkiem skutecznego zastosowania tej instytucji jest wystąpienie uzasadnionych potrzeb pracodawcy. Powierzenie pracownikowi innej pracy nie może jednak prowadzić do obniżenia wynagrodzenia i musi odpowiadać kwalifikacjom pracownika. Okres, na który pracodawca powierza pracownikowi inną pracę, nie może przekroczyć 3 miesięcy w roku kalendarzowym (art. 42 par. 4 k.p.).

@RY1@i02/2014/216/i02.2014.216.21700030a.803.jpg@RY2@

Marcin Nagórek radca prawny

Marcin Nagórek

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 6a ust. 1 pkt 5, art. 6c ustawy z 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 212, poz. 1264 ze zm.).

Art. 3 ust. 2 ustawy z 19 września 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 182, poz. 1121).

Art. 39, 43, art. 52 par. 1 pkt 3 i 2, art. 42 par. 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).