Czy służba bhp pracodawcy ma uprawnienia wobec firm podwykonawczych

Służba bhp pełni funkcję opiniodawczo-doradcze wyłącznie względem swojego pracodawcy i nie ma żadnych uprawnień względem pracowników innych pracodawców (np. pracowników podwykonawców prac budowlanych). W opisanym przypadku największą rolę powinien odegrać koordynator ds. bhp, który powinien sprawować nadzór nad przestrzeganiem przepisów i zasad bhp wszystkich pracowników wykonujących pracę w tym samym miejscu.

Zgodnie z art. 208 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.; dalej: k.p.), w razie gdy jednocześnie w tym samym miejscu wykonują pracę pracownicy zatrudnieni przez różnych pracodawców, pracodawcy ci mają obowiązek:

wwspółpracować ze sobą,

wwyznaczyć koordynatora sprawującego nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy wszystkich pracowników zatrudnionych w tym samym miejscu,

wustalić zasady współdziałania uwzględniające sposoby postępowania w przypadku wystąpienia zagrożeń dla zdrowia lub życia pracowników,

winformować siebie nawzajem oraz pracowników lub ich przedstawicieli o działaniach w zakresie zapobiegania zagrożeniom zawodowym występującym podczas wykonywanych przez nich prac.

Powyższy obowiązek jest niezależny od utworzenia służby bhp. Jego celem jest zapewnienie koordynacji prac prowadzonych równocześnie, w tym samym miejscu i czasie, przez różnych pracodawców po to, aby ograniczyć zagrożenia wypadkowe, eliminując wątpliwości, który z pracodawców jest obowiązany do zapewnienia bhp.

Rolą koordynatora ds. bhp jest więc działanie na styku poszczególnych firm i wkraczanie do akcji wtedy, gdy występują sytuacje kolizyjne pomiędzy poszczególnymi pracodawcami w zakresie bhp, a oni sami nie potrafią dojść do porozumienia (np. pracownicy jednego pracodawcy wkraczają w strefę niebezpieczną drugiego pracodawcy). W związku z powyższym funkcja koordynatora ds. bhp powinna istnieć tak długo, jak długo prowadzone są prace, tak aby w każdej chwili mógł on przystąpić do działania.

W odróżnieniu od funkcji koordynatora ds. bhp, którego zakres obowiązków i uprawnień zależy wyłącznie od decyzji pracodawcy, zakres zadań i uprawnień służby bhp określa rozporządzenie Rady Ministrów z 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 109, poz. 704 ze zm.; dalej: rozporządzenie).

Pracownicy służby bhp zgodnie z art. 237¹¹ par. 1 k.p. pełnią funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bhp na rzecz zatrudniającego ich pracodawcy, i tylko na jego rzecz. Mimo że przepisy rozporządzenia nadają służbie bhp wiele uprawnień (m.in. niezwłoczne wstrzymanie pracy maszyny lub innego urządzenia technicznego w razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracownika albo innych osób, niezwłoczne odsunięcie od pracy pracownika zatrudnionego przy pracy wzbronionej itp.), to mają one zastosowanie wyłącznie względem pracodawcy (i jego pracowników), który tę służbę utworzył.

Zatem w opisanym przypadku służba bhp nie ma żadnych dodatkowych obowiązków w stosunku do inwestora zastępczego. Jednak z uwagi na zwiększone zagrożenia związane z prowadzeniem prac budowlanych, pracownicy tej służby powinni zachować szczególną uwagę i wszelkie stwierdzone nieprawidłowości przekazywać swojemu pracodawcy i koordynatorowi ds. bhp.