Zatrudnianie obcokrajowców stało się tańsze i prostsze

Od stycznia do czerwca udzielono 21,3 tys. zezwoleń na zatrudnienie obcokrajowców. Dla porównania w roku ubiegłym wniosków było ponad 17,3 tys., a liczba zezwoleń 16,6 tys. - wynika z danych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Zdaniem ekspertów wzrost to efekt sytuacji panującej za wschodnią granicą. Stamtąd bowiem pochodzi najwięcej osób ubiegających się o pracę w naszym kraju. Ale to niejedyny powód. Innym jest rosnąca emigracja z naszego kraju oraz starzenie się społeczeństwa. Pracodawcy stawiają też coraz większe wymagania przyszłym pracownikom i dlatego często muszą poszukiwać ich poza krajem.

Jeden wniosek

Zatrudnienie obcokrajowców jest z roku na rok nie tylko łatwiejsze, ale i tańsze. Na przestrzeni ostatnich kilku lat opłata za wniosek w sprawie wydania zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemca zmalała kilkukrotnie. Dziś wynosi 50 zł, w sytuacji gdy pracownik ma być zatrudniony do 3 miesięcy i 100 zł przy okresie dłuższym. - Od maja istnieje natomiast możliwość uzyskania przez cudzoziemca pozwolenia na pracę oraz na pobyt w ramach jednej procedury legalizacyjnej. Na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów pracodawca miał obowiązek uzyskać zezwolenie na pracę dla danego cudzoziemca. Dopiero potem ten mógł zalegalizować pobyt w Polsce przez uzyskanie wizy z prawem do pracy lub zezwolenia na pobyt na czas określony - wyjaśnia Zbigniew Wafflard z agencji EWL, specjalizującej się w rekrutacji pracowników z rynków wschodnich.

Dodatkowo cudzoziemiec w ramach tej procedury może uzyskać pozwolenie na pobyt nawet na okres 3 lat, czyli o rok dłużej niż do tej pory. Minusem są natomiast wyższe koszty, które ponosi pracownik. Opłata za rozpatrzenie takiego wniosku wynosi 440 zł, do tego dochodzi 50 zł na wydanie karty pobytu.

Pojawienie się nowego sposobu zatrudnienia nie oznacza, że pracodawca nie bierze w nim zupełnie udziału. - Nadal może uczestniczyć, choćby pomagając przy wypełnianiu wniosku, który składa się z 19 stron i jest bardzo skomplikowany dla cudzoziemca, który wcześniej nie miał styczności z tego rodzaju procedurą - mówi Wafflard.

Poza tym, jak zauważają eksperci, wojewódzkie urzędy pracy mogą przeprowadzić kontrolę u pracodawcy, by upewnić się, czy faktycznie zamierza on zatrudnić danego cudzoziemca i od kiedy.

Choć istnieje udogodnienie, to nadal można korzystać z tradycyjnej formy zatrudnienia cudzoziemca. Dotyczy ona pracowników pochodzących z krajów, z którymi nasz kraj utrzymuje stosunki dyplomatyczne. Pracodawca uzyskuje zezwolenie na pracę, a pracownik legalizuje swój pobyt na terenie Polski. Dzięki temu opłaty z tym związane rozkładają się na dwie osoby. Dla pracodawcy jest to wyżej wspomniane 50 lub 100 zł. W razie przedłużania zezwolenia na pracę wysokość wpłaty odpowiada połowie kwoty, poniesionej przy składaniu pierwszego wniosku.

Brak rąk do pracy

Zanim jednak pracodawca postanowi zatrudnić obcokrajowca, musi wystąpić o opinię do starosty. Zadaniem tego jest potwierdzenie, że nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy. Od tej zasady jest jednak wyjątek. - Na stronach internetowych wojewódzkich urzędów pracy można znaleźć rozporządzenia wskazujące na grupy zawodowe, przy których występowanie z opinią nie jest konieczne. W przypadku województwa mazowieckiego jej uzyskanie nie jest wymagane przy zatrudnianiu między innymi spawacza, cieśli, zbrojarza, kierowcy autobusu.

Również pracodawcy zatrudniający osoby w oparciu o oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy na okres co najmniej 3 miesięcy mogą uzyskać zezwolenie na pracę typu A bez konieczności partycypacji w testach rynku pracy - wymienia Zbigniew Wafflard.

Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca pracodawca występuje do wojewody. Należy go złożyć nie później niż 30 dni przed planowanym terminem zatrudnienia cudzoziemca. Warto podkreślić, że od stycznia tego roku od pracodawcy nie wymaga się składania przy okazji wniosku niektórych dokumentów rejestrowych, jak odpis z KRS lub EDG. Wprowadzony za to został obowiązek przedstawienia oryginału ważnego dowodu osobistego lub oryginału umowy spółki. Zezwolenie na pracę jest wymagane zawsze wtedy, gdy cudzoziemiec podejmuje zatrudnienie na podstawie umowy o pracę i umowy cywilnoprawnej.

Pracodawcy mogą również skorzystać z procedury uproszczonej. Obowiązuje ona jednak tylko wówczas, gdy pracownik będzie pochodził z Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdowy, Federacji Rosyjskiej i Ukrainy. Do tego pracę wykonywać będzie tylko przez 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy następujących po sobie. Warunkiem skorzystania z procedury uproszczonej jest zarejestrowanie przez pracodawcę w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz posiadanie przez cudzoziemca tytułu pobytowego, z którym wiąże się możliwość wykonywania pracy w Polsce. Ponadto praca powinna być wykonywana na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej.

- Wniosek pracodawcy w urzędzie pracy rejestrowany jest zazwyczaj od ręki, do tego bezpłatnie - zauważa Zbigniew Wafflard.

Umowa w obcym języku

Pracodawcy powinni pamiętać, że obcokrajowcy mają takie same prawa i obowiązki jak obywatele Polski. Umowa powinna być więc zawarta w formie pisemnej i być zgodna z warunkami, wymienionymi we wniosku o legalizacje pracy, takimi jak stanowisko, wysokość wynagrodzenia, czy wymiar czasu pracy. W przeciwnym razie, gdy inspektor pracy ujawni nieprawidłowości, pracodawcy grozi kara od 3 do 5 tys. zł. Agencja Pracy WorkSol odradza zatrudnianie obcokrajowca na umowę zlecenie, gdyż obcokrajowiec podlegać będzie zryczałtowanemu 20-proc. podatkowi dochodowemu, bez możliwości jakichkolwiek odliczeń. Tak jednak będzie tylko w sytuacji pierwszej umowy zawieranej z danym obcokrajowcem. W razie jej przedłużenia podatek wyniesie już 18 proc. Agencja WorkSol podpowiada również, że dokument zgłoszeniowy do ubezpieczenia ZUA złożyć trzeba z numerem paszportu jako numerem identyfikacyjnym ubezpieczonego. Zatrudniając obcokrajowca na umowę o pracę trzeba też odprowadzać za niego składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Pracownicy ci podlegają też obowiązkowym badaniom lekarskim, a także szkoleniom z bhp.

Jeśli cudzoziemiec poprosi o przygotowanie umowy w języku, który dobrze rozumie, pracodawca ma taki obowiązek. Musi też zapewnić tłumacza podczas szkolenia bhp.

Pracodawcy powinni pamiętać również o tym, by przed podjęciem pracy przez cudzoziemca sprawdzić, czy posiada on dokument legalizujący jego pobyt w Polsce, powinni również przechowywać kopię dokumentu przez cały okres zatrudnienia. Jeśli nie dopełnią tej formalności grozi im kara w wysokości 3 tys. zł za każdego pracownika.

- Pracodawca zatrudniający cudzoziemca powinien dopilnować wielu aspektów związanych z przyjazdem pracownika do miejsca wykonywania pracy, jego zakwaterowaniem i integracją w nowym środowisku - tłumaczy Zbigniew Wafflard.

Agencja zatrudni

Przy zatrudnianiu cudzoziemca do pracy można skorzystać z pomocy agencji zatrudnienia, które specjalizują się w rekrutowaniu pracowników z zagranicy. Nie tylko doradzą, skąd najlepiej pozyskać pracownika, ale też pomogą przy załatwianiu wszelkich formalności przy sprowadzeniu go do Polski, przy załatwieniu mu mieszkania. Można też umówić się z agencją, że do niej będzie należała obsługa wszelkich spraw związanych z zatrudnieniem, czyli naliczanie należnych im składek, ich odprowadzanie itd. Agencje na ogół pobierają wynagrodzenie równe miesięcznej pensji pracownika. Przy outsourcingu opłata sięga kilkunastu procent miesięcznego wynagrodzenia.

Pracodawca zatrudniający cudzoziemca jest zobowiązany do:

● żądania od cudzoziemca przedstawienia przed rozpoczęciem pracy ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce (wizy lub karty pobytu),

● sprawdzenia, czy w stosunku do kandydata istnieje wymóg ubiegania się o zezwolenie na pracę,

● przechowywania kopii tego dokumentu w aktach,

● zgłoszenia cudzoziemca do ubezpieczeń społecznych, o ile obowiązek taki wynika z przepisów,

● przekazania cudzoziemcowi egzemplarza zezwolenia oraz uwzględnienie w umowie warunków określonych w zezwoleniu (wraz z wysokością wynagrodzenia).

@RY1@i02/2014/184/i02.2014.184.13000010a.802.jpg@RY2@

Praca cudzoziemców w Polsce

Patrycja Otto

patrycja.otto@infor.pl