O naganie nie musi decydować cały zarząd

Nie. Zwykle nie ma potrzeby, aby decyzję podejmował w takiej sprawie cały zarząd spółki, chociaż w konkretnych przypadkach potrzeba taka nie jest wykluczona.

Wymierzenie pracownikowi nagany jest jedną z czynności z zakresu prawa pracy podejmowaną przez pracodawcę. W praktyce trudności może sprawiać ustalenie, kto w danej spółce jest uprawniony do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy przez pracodawcę, ponieważ reprezentacja pracodawcy w stosunkach z pracownikami różni się od tej występującej w stosunkach cywilnoprawnych (przede wszystkim gospodarczych).

Gdy osoba prawna

W przypadku pracodawców będących osobami prawnymi i jednostkami organizacyjnymi dopuszczalne jest wykonywanie czynności za pracodawcę przez trzy grupy osób:

● osobę zarządzającą jednostką;

● organ zarządzający tą jednostką;

● inną wyznaczoną do tego osobę.

W przypadku osób prawnych odpowiedzi na pytanie, kto jest uprawniony do ich reprezentowania, w pierwszej kolejności należy szukać w rejestrze sądowym. Czynności z zakresu prawa pracy u takich pracodawców podejmuje, co do zasady, organ zarządzający jednostką. Może on działać w składzie jednoosobowym lub wieloosobowym. W tym drugim przypadku reprezentacja pracodawcy w stosunkach z pracownikami może mieć charakter samodzielny lub łączny.

Jeżeli do składania oświadczeń woli w imieniu danej osoby prawnej uprawnieni są wspólnie np. dwaj członkowie zarządu, to każda czynność z zakresu prawa pracy wymagająca złożenia takiego oświadczenia (np. nawiązanie stosunku pracy, rozwiązanie stosunku pracy, wypowiedzenie warunków pracy) wymaga dla swej legalności podpisów obydwu członków zarządu. W opinii Sądu Najwyższego za osobę zarządzającą jednostką organizacyjną nie może być więc uznany członek organu zarządzającego (wyrok SN z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II PK 247/06, OSNP 2008/11-12/163), o ile dodatkowo nie powierzono mu wykonywania tych czynności.

Dopuszczalne modyfikacje

Niestety powyższe nie wyjaśnia zasad, które rządzą reprezentacją w stosunkach z zakresu prawa pracy w każdej spółce. Opisane wyżej reguły reprezentacji osób prawnych mogą bowiem doznawać, a nawet w większości spółek doznają, dalszych modyfikacji. Z mocy aktów prawa zakładowego uprawnienie do wykonywania czynności z zakresu prawa powierzone być może bowiem innej osobie. Osobą taką może być w szczególności jeden z członków zarządu osoby prawnej, w której obowiązuje reprezentacja łączna.

Powierzenie jednemu członkowi zarządu uprawnień do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy występuje najczęściej. Dopuszczalne jest jednak przekazanie tego uprawnienia innemu pracownikowi np. dyrektorowi zakładu, głównemu księgowemu lub szefowi kadr, a nawet osobie niezatrudnionej u danego pracodawcy, np. prokurentowi spółki (wyrok SN z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I PK 125/05, OSNP 2006/21-22/322). Powierzenie wykonywania czynności z zakresu prawa pracy następuje najczęściej w statutach lub regulaminach. Nie jest jednak wykluczone udzielenie specjalnego pełnomocnictwa do wykonywania takich czynności. Dla celów dowodowych powinno ono zostać udzielone w formie pisemnej.

Przy skomplikowanej strukturze

Przy skomplikowanej strukturze organizacyjnej spółki uprawnioną do udzielenia nagany mogłaby być jeszcze inna osoba. Nie można bowiem wykluczyć, że w dużych spółkach wyodrębnione struktury organizacyjne spółki są oddzielnymi pracodawcami dla zatrudnianych pracowników. Dotyczy to najczęściej oddziałów spółek rozmieszczonych w różnych miejscowościach.

W sytuacji gdy pracodawcą jest jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, tylko wewnętrzną jednostką organizacyjną osoby prawnej czynności z zakresu prawa pracy wykonuje osoba zarządzająca tą jednostką. Jest nią zwykle kierownik czy dyrektor takiej jednostki. Problemy związane z ustalaniem osoby odpowiedzialnej za wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy pojawić się mogą wtedy, gdy powstanie wątpliwość, czy pracodawcą pracownika jest jednostka organizacyjna będąca częścią wewnętrznej struktury osoby prawnej, czy też cała osoba prawna.

Rozwiązania tych wątpliwości poszukiwać należy najczęściej w statucie osoby prawnej lub innych aktach prawa zakładowego (np. regulaminie pracy), które muszą w sposób wyraźny przewidywać, iż jednostka ta jest odrębnym pracodawcą, a osoba zarządzająca wykonuje czynności za tego pracodawcę. W innym przypadku właściwe do wymierzenia nagany będą zarząd lub inna osoba wyznaczona, o czym była mowa wcześniej.

Reasumując jeśli w danej spółce wyznaczono w odpowiednim akcie osobę, która wykonuje w imieniu spółki jako pracodawcy wszystkie czynności z zakresu prawa pracy, taka osoba może udzielić nagany pracownikowi bez potrzeby przegłosowania decyzji przez cały zarząd. Jeśli natomiast uprawnienia takiego spółka na podstawie art. 3¹ kodeksu pracy na nikogo nie scedowała, poszczególni członkowie zarządu nie są uprawni do samodzielnego udzielenia pracownikowi nagany.

@RY1@i02/2014/132/i02.2014.132.21700060b.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 3¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).