Są problemy z dokumentowaniem szczególnych schorzeń

WĄTPLIWOŚĆ 1

To zależy od okresu sprawozdawczego, za który ustala się stan osób o szczególnych schorzeniach, oraz od celu, dla którego wykazuje się ten stan. Za miesiące do grudnia 2010 r. włącznie szczególne schorzenia mogły być wykazywane - bez względu na cel - orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: ustawa o rehabilitacji), innym orzeczeniem lub zaświadczeniem lekarza specjalisty (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 718/09, www.nsa.gov.pl). Natomiast od stycznia 2011 r. - wyłącznie dla celów podwyższenia kwoty bazowej dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych z upośledzeniem umysłowym, chorobą psychiczną, epilepsją lub całościowymi zaburzeniami rozwojowymi - szczególne schorzenia dokumentuje się tylko orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność lub innym orzeczeniem. Dla pozostałych celów - w tym przy ustalaniu zwiększonego dofinansowania do wynagrodzeń osób niewidomych - schorzenia można dokumentować na zasadach obowiązujących do końca 2010 r., a więc orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność, innym orzeczeniem lub zaświadczeniem lekarza specjalisty.

WĄTPLIWOŚĆ 2

Wystarczy, by zaświadczenie zawierało: oznaczenie ZOZ, lekarza specjalisty, imię i nazwisko pracownika, jakikolwiek numer identyfikacyjny, którym się on posługuje, oraz ogólną informację, że stwierdzono u niego co najmniej jedno ze schorzeń wykazywanych dla danego celu wynikającego z ustawy o rehabilitacji.

Brak wyraźnej regulacji ustawowej w tym zakresie powoduje, ze zaświadczenie nie może wyraźnie wskazywać grupy schorzeń (np. przewlekłe choroby psychiczne), schorzenia (np. AIDS) czy kodu z ICD-10. Tak szczegółowe zapisy w zaświadczeniach są zbędne. Dokumenty te są analizowane przez pracodawcę i organy administracji (np. wojewodę, PFRON), którzy - w odróżnieniu od wystawiających je lekarzy specjalistów - nie mają kompetencji do ustalenia, czy np. schorzenie o danej nazwie lub symbolu ICD-10 kwalifikuje się do danego katalogu szczególnych schorzeń. Paradoksalnie posługiwanie się tymi zapisami w zaświadczeniach - choć medycznie ścisłe - jest nieefektywne, ponieważ nie dokumentuje jednoznacznie szczególnych schorzeń, jak ma to miejsce w przypadku ogólnego formułowania zaświadczeń. Przede wszystkim jednak jest niedopuszczalne, ponieważ bez uzasadnienia ingeruje w sferę prywatności pracownika.

WĄTPLIWOŚĆ 3

Jeżeli z orzeczenia jednoznacznie wynika, że wystąpiło u pracownika co najmniej jedno ze schorzeń wykazywanych dla danego celu, to nie ma konieczności uzyskiwania zaświadczenia lekarza specjalisty.

Nie ma tu znaczenia sposób sformułowania tej informacji ani to, z której części orzeczenia to wynika: sentencji, uzasadnienia, wskazań, podstawy prawnej czy z informacji o przyczynie niepełnosprawności. Na przykład przyczyna niepełnosprawności w stopniu znacznym określona symbolem (np. 04-O) lub - w przypadku starszych orzeczeń - podstawą prawną z rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, Dz.U. nr 66, poz. 604 (np. par. 26 pkt 1 lit. h), może dokumentować ślepotę. Niekiedy przyczyna niepełnosprawności nie potwierdza jednoznacznie danego schorzenia - np. w grupie schorzeń neurologicznych N występują również inne schorzenia niż stwardnienie rozsiane, a w grupie schorzeń psychicznych P mogą występować nie tylko przewlekłe choroby psychiczne. Jeżeli jednak np. w uzasadnieniu wskazano, że pracownik choruje na stwardnienie rozsiane lub przewlekłą chorobę psychiczną, to orzeczenie to potwierdza szczególne schorzenie dla celów obliczenia wpłat na PFRON.

Należy pamiętać, że spełniające wspomniane warunki orzeczenie dotyczące inwalidztwa, które zostało wydane po 1 stycznia 1998 r., może dokumentować szczególne schorzenia (w tym dla celów dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), ale nie samą niepełnosprawność. Dokumentuje się ją bowiem wyłącznie orzeczeniami, o których mowa w: art. 3, 4a, 5 (w tym w okresie ustawowo przedłużonej ważności orzeczenia stosownie do art. 17 uchwalonej 11 maja 2012 r. ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. poz. 637), art. 5a ustawy o rehabilitacji lub wydanym przed 1 stycznia 1998 r. orzeczeniem, o którym mowa w art. 62 tej ustawy.

@RY1@i02/2014/108/i02.2014.108.217000500.802.jpg@RY2@

Luiza Klimkiewicz specjalista z zakresu pomocy publicznej

Luiza Klimkiewicz

specjalista z zakresu pomocy publicznej

Podstawa prawna

Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.).