Kadry i płace

Pracownicy, którzy stali się niezdolni do pracy w związku z chorobą wywołaną koronawirusem – własną lub członka najbliższej rodziny – a także gdy muszą sprawować opiekę nad dzieckiem, mają prawo do świadczeń za czas tych nieobecności. Uprawnienie to przysługuje również osobom objętym kwarantanną lub izolacją.

Nawet jeżeli w danej firmie nikt nie zachoruje, nie oznacza to wcale, że pracodawca nie poniesie kosztów związanych z wypłatą pracownikom wynagrodzenia chorobowego. Będzie ono bowiem przysługiwało także zdrowemu pracownikowi, który zostanie poddany przymusowej kwarantannie. Oczywiście, jeżeli nieobecność podwładnego będzie się przedłużać, ciężar wypłaty świadczenia – zasiłku chorobowego – przejmie wówczas ZUS. Płatnik nie poniesie natomiast kosztów nieobecności pracowników mających dzieci do lat ośmiu, które pozostaną w domu, w związku z zamknięciem z powodu koronawirusa żłobków, przedszkoli i szkół. Opiekunom przysługuje zasiłek opiekuńczy od pierwszego dnia finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Obawy związane z koronawirusem powodują, że pracownicy oczekują od pracodawców podjęcia szczególnych działań w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Większą aktywność w tym obszarze zalecają również m.in. Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz Światowa Organizacja Zdrowia.

Jednym z najistotniejszych zagadnień – zarówno dla pracodawców, jak i pracowników – jest obecnie kwestia mobilności. Ograniczenia w przemieszczaniu się osób wprowadzone przez wiele państw z pewnością pokrzyżowały niejedne, nie tylko urlopowe, plany. Wielu pracodawców zastanawia się, czy w takiej sytuacji mogą oni zablokować plany urlopowe pracowników z obawy przed narażeniem na zachorowanie pozostałych zatrudnionych i wymiernymi stratami spowodowanymi znaczącymi absencjami, a także jak w czasach COVID-19 podejść do tematu podróży służbowych.

Sytuacja związana z epidemią znacząco wpływa na stosunki pracy – wielu pracowników wyraża obawy przed przychodzeniem do pracy i dojazdami transportem publicznym. Z kolei wątpliwości pracodawców dotyczą m.in. tego, kiedy w obecnej sytuacji epidemiologicznej nieobecność pracownika w miejscu pracy jest usprawiedliwiona, a także w jakich przypadkach można nakazać mu wykonywanie pracy z domu. Na najbardziej nurtujące pytania związane z absencją w zakładach pracy odpowiadamy poniżej.

Z dnia na dzień pojawiają się kolejne pytania i wątpliwości pracodawców związane z wirusem SARS-CoV-2 oraz stosowaniem środków prewencyjnych, w szczególności tych przewidzianych w nowej specustawie ws. koronawirusa (ustawie z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U. poz. 374). Akt ten wprowadza dodatkowe uprawnienia zarówno dla pracodawców (możliwość polecenia pracy zdalnej), jak i dla pracowników (możliwość skorzystania z dodatkowego zasiłku opiekuńczego w przypadku zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły). Minęło zaledwie kilka dni od jej wejścia w życie, a już powoduje wątpliwości. Pracodawcy zastanawiają się, co mają zrobić, jeżeli z powodu zamknięcia szkoły czy przedszkola do pracy nie przyjdzie większość pracowników. Ten problem komplikuje się jeszcze bardziej w przypadku pracodawców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym. Przykładowo, czy w związku z zamknięciem szkoły lub przedszkola i nieobecnością kluczowych pracowników trzeba wstrzymać produkcję leków albo zatrzymać pracę elektrowni czy elektrociepłowni? Niestety ustawa tego nie rozstrzyga. Nie reguluje ona również wielu innych kwestii związanych z prewencją dotyczącą koronawirusa. Wiele uwagi poświęca się w mediach kwestiom: pracy zdalnej, pytania pracowników o cel wyjazdów urlopowych, wysyłania ich na kwarantannę po powrocie z zagrożonych regionów czy możliwości odmowy wykonania polecenia odbycia podróży służbowej do takich regionów. Brakuje natomiast pogłębionej refleksji chociażby na temat oceny ryzyka na stanowiskach pracy. A to jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy. Mając na uwadze zagrożenie koronawirusem, poziom ryzyka na niektórych stanowiskach pracy mógł ulec zmianie, co może uzasadniać konieczność przeprowadzenia ponownej jego oceny. Na te i inne wątpliwości odpowiadamy poniżej.

W celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się koronawirusa pracodawca polecił mi wykonywanie pracy w domu. Czy wpłynie to na obowiązek pracodawcy dotyczący finansowania moich wpłat do pracowniczego planu kapitałowego?