Połowa drobnego biznesu deklaruje inwestycje w nowe technologie

Nakłady na działalność innowacyjną przedsiębiorstw wzrosły w ciągu lat 1995-2009 czterokrotnie, przy czym za jeden z głównych powodów zwiększenia udziału nowych technologii w firmach uznaje się zmianę restrykcyjnej polityki makroekonomicznej. Nie mniej liczba przedsiębiorstw pozyskujących nowoczesne rozwiązania znacznie się wahała i nadal pozostaje poniżej oczekiwań.

Rozwój nowych technologii w polskich przedsiębiorstwach jest ograniczony ze względu na trudności w pozyskaniu zewnętrznego finansowania - zwłaszcza na bardziej ryzykowne przedsięwzięcia. Koszty opracowań technicznych czy utrzymania własnej bazy badawczo-rozwojowej są wysokie i wymagają ponoszenia znacznych nakładów finansowych. Duże ryzyko, wysokie oprocentowanie kredytów, brak rozwiniętego rynku venture capital, stanowią trudną do pokonania barierę. Dotyka to szczególnie małych przedsiębiorstw, które w porównaniu z dużymi firmami mają znacznie większe problemy z uzyskaniem pieniędzy.

Brakuje wiedzy i wiarygodnych informacji

Większość firm finansuje działalność innowacyjną w oparciu o środki własne, a w następnej kolejności o kredyty bankowe. Mała znajomość instytucji wspierających działalność innowacyjną prowadzi do ograniczonego wykorzystania przez przedsiębiorstwa publicznych środków finansowych. Wciąż niewielki procent firm podejmuje jakiekolwiek starania o uzyskanie dofinansowania działalności innowacyjnej. Jednocześnie przedsiębiorcy deklarują chęć skorzystania ze wsparcia publicznego, gdyby mieli dostęp do pełnych, przejrzystych i wiarygodnych informacji.

Mniejsi unikają zbyt dużego ryzyka

Jak wynika z raportu "Kierunki inwestowania w nowoczesne technologie w przedsiębiorstwach MSP" przygotowanego na zlecenie PARP, blisko połowa polskich małych i średnich przedsiębiorstw deklaruje inwestycje w nowe technologie. Jednocześnie część, ok. jedna piąta, w bardzo ograniczonym zakresie ponosi nakłady na tego typu inwestycje.

Z wielkością firm skorelowany jest charakter inwestycji - firmy większe częściej inwestują w bardziej ryzykowne aktywa, takie jak zakup licencji czy w prowadzenie własnych prac badawczo-rozwojowych. Na takie inwestycje decyduje się ok. 7 proc. firm; prowadzenie własnych prac B+R deklaruje jedynie 3 proc., a zakup prac B+R - 2 proc. Generalnie w całej populacji MSP dominują inwestycje w mniej ryzykowne formy: w maszyny i urządzenia - 46 proc., oraz w oprogramowanie - 31 proc.

Małe i średnie przedsiębiorstwa w niewielkim stopniu wykorzystują środki automatyzacji procesów produkcyjnych. Ich posiadanie deklaruje jedynie 9,4 proc. firm. Najczęściej są to automatyczne linie produkcyjne, komputery do sterowania i regulacji procesami technologicznymi oraz linie produkcyjne sterowane komputerem, których posiadanie deklarowało odpowiednio 6 proc., 5 proc. oraz 3 proc. Zdecydowanie częściej w środki automatyzacji wyposażone są firmy większe.

Większe firmy częściej inwestują w nowe technologie. Spośród firm średnich - zatrudniających od 50 do 249 pracowników - jest to 74 proc., w małych 59 proc. Wśród firm zatrudniających od 2 do 9 pracowników odsetek ten wyniósł 51 proc., a w przypadku firm jednoosobowych 34 proc.

Konkurencja wymusza nakłady na innowacje

Na decyzję o inwestowaniu w nowe technologie wpływ ma otoczenie konkurencyjne. Zdecydowanie częściej inwestują w nowoczesne rozwiązania firmy, które są poddane ostremu współzawodnictwu.

Najmniejszą wagę do technologicznych innowacji przywiązują firmy, które wskazują, że na swoim rynku nie mają konkurentów. Z kolei najwyższą skłonność do inwestowania w nowe technologie wykazują przedsiębiorstwa, które mają od 2 do 4 konkurentów. Wśród firm, które wskazują posiadanie tylko jednego konkurenta lub więcej niż pięciu, odsetek firm inwestujących jest mniejszy. Wyniki badania wskazują, że konkurencja jest czynnikiem stymulującym inwestycje w nowe technologie, jednak wraz ze wzrostem liczby rywali odsetek firm deklarujących inwestycje spada. Może to sugerować, że im większe rozdrobnienie danej branży, tym mniejsza staje się skłonność do podnoszenia nakładów na nowe technologie.

Ponieważ aktywność konkurencji jest w dużym stopniu powiązana z sytuacją w branży, można mówić o sektorach bardziej lub mniej skłonnych do innowacji. Skłonność do inwestycji w nowe technologie uzależniona jest od branży, w której działa przedsiębiorstwo. Pod tym względem liderami są branże przemysłowe, obsługa nieruchomości i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budownictwo oraz pośrednictwo finansowe. Z kolei najmniejszy udział takich podmiotów występuje w branży usług publicznych (ochrona zdrowia, edukacja), handlu oraz w transporcie i logistyce.

Źródła finansowania: głównie środki własne

Polskie MSP finansują inwestycje w nowe technologie głównie w oparciu o środki własne. Na takie źródło wskazało ok. 2/3 przedsiębiorstw. Wśród zewnętrznych źródeł finansowania dominują kredyty komercyjne/leasing, na które wskazało ok. 20 proc. firm. Niewiele podmiotów korzysta z publicznych środków, zarówno ze źródeł krajowych, jak i zagranicznych - jest to zaledwie ok. 2 proc.

Skłonność do ubiegania się o zewnętrzne źródła finansowania rośnie wraz ze wzrostem wielkości firmy. Prawidłowość ta dotyczy zarówno komercyjnego finansowania, jak i publicznego, przy czym skala asymetrii na rzecz firm większych jest wyższa w przypadku finansowania publicznego. Charakterystyczne jest to, że struktura źródeł finansowania inwestycji w nowe technologie nie odbiega znacząco od struktury finansowania inwestycji w ogóle.

@RY1@i02/2011/247/i02.2011.247.05000080u.101.jpg@RY2@

Damian Styczeń

dgp@infor.pl

Product Manager Pakietu Biznes Debiut 18, PKO Bank Polski

Trudne gospodarczo czasy, takie jak teraz, to okres szczególnych wyzwań dla małych i średnich firm. Niestabilne warunki rynkowe powodują, że zwłaszcza początkujący przedsiębiorcy potrzebują wsparcia doświadczonych partnerów. Taką pomoc oferuje im PKO Bank Polski, który od wielu lat w stabilny i wiarygodny sposób współpracuje z sektorem MSP.

Najnowszą inicjatywą banku w zakresie wsparcia dla rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej firm jest pakiet Biznes Debiut 18. Mogą z niego korzystać przedsiębiorcy, którzy prowadzą firmę nie dłużej niż 12 miesięcy. W ramach pakietu prowadzenie rachunku bieżącego może być całkowicie bezpłatne aż przez 18 miesięcy. Klienci mogą również skorzystać z preferencyjnych warunków w najważniejszych usługach, m.in. z bezpłatnego dostępu do rachunku przez internet, serwisu telefonicznego i terminalu samoobsługowego, z braku opłat za pięć internetowych przelewów w miesiącu czy 0 zł za wydanie i użytkowanie karty debetowej. Ponadto bank daje klientom możliwość skorzystania z debetu w koncie, dostępnego już w momencie otwierania rachunku.

Nowa oferta cieszy się dużym zainteresowaniem przedsiębiorców. W opinii wielu właścicieli firm jest to najlepsza oferta na rynku dla tego segmentu. Przedsiębiorca rozpoczynający działalność zwraca przy wyborze rachunku uwagę przede wszystkim na cenę usług i możliwość obsługi przez internet. Takie zalety, a także wsparcie merytoryczne w prowadzonym biznesie poprzez doradztwo doświadczonych konsultantów, oferuje im właśnie PKO Bank Polski.

Warty podkreślenia jest fakt, że towarzyszymy naszym klientom od "narodzin" do pełnej dojrzałości. Po 18 miesiącach korzystania z pakietu Biznes Debiut 18 klienci PKO Banku Polskiego mają możliwość kontynuacji współpracy z bankiem w ramach czterech innych pakietów biznesowych, zróżnicowanych pod względem zakresu usług i ceny: Biznes Rozwój, Biznes Komfort, Biznes Waluta i Biznes Sukces.

Ofertę banku dla sektora MSP wyróżnia to, że wszystkie opłaty i prowizje są jasno określone i nie ma ukrytych kosztów. Jako jeden z nielicznych banków mamy także bogatą ofertę kredytową dla nowo powstałych podmiotów. Klient, który dopiero rozpoczął działalność i inwestuje w firmę, ma możliwość uzyskania finansowania. Inne banki mają obwarowania, np. w postaci prowadzenia firmy nie krócej niż 6, 12 lub 18 miesięcy.