Jak bezpiecznie dokonywać transakcji finansowych za granicą

Przy płatnościach kartą rozliczaniem wszystkich transakcji zajmuje się bank i organizacja płatnicza, która wyemitowała kartę. Przed dokonywaniem takich płatności należy jednak sprawdzić, jakie są koszty takich operacji. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na walutę rozliczeniową karty. Przewalutowanie płatności zrealizowanej za granicą polską kartą płatniczą odbywa się bowiem w dwóch turach. Najpierw obsługująca transakcję organizacja płatnicza przelicza jej wartość na jedną z dwóch walut rozliczeniowych: dolara amerykańskiego lub euro. Jej zyskiem jest różnica między stosowanym kursem sprzedaży i kupna walut. W drugim etapie rozliczania transakcji dokonanej za granicą organizacja płatnicza przekazuje kwotę obciążenia w walucie przeliczeniowej do krajowego banku, który przelicza ją na złote. Tu pojawia się kwestia, jaki stosuje kurs. Banki samodzielnie wyznaczają ceny sprzedaży walut i mogą one znacznie różnić się między sobą. Warto zatem wcześniej sprawdzić, jaką politykę kursową stosuje ten bank, z którego karty korzystamy. Ze względu na zmienność kursu waluty znaczenie może mieć także termin jego ustalenia. Najczęściej jest to dzień rozliczenia transakcji w banku. Może się jednak zdarzyć, że będzie to dzień jej zawarcia bądź jej przeliczenia przez organizację płatniczą. Zdarza się także, że przy przewalutowaniu transakcji pobierana jest prowizja za tę czynność. Jej wysokość może wynieść od 1 do 3 procent jej wartości. Naliczać ją może bank bądź organizacja płatnicza emitująca kartę. Informacja o jej wysokości powinna znajdować się w tabeli opłat i prowizji.

Przed wyjazdem warto także sprawdzić, którą z naszych kart najbardziej opłaca się podejmować gotówkę z bankomatów. Zasadą jest, że od wypłat za granicą banki naliczają prowizję. Różna jest jednak ich wysokość i sposób naliczania. Należy zatem zastanowić się, czy bardziej opłaca się nam wypłacić jednorazowo większą kwotę, czy wielokrotnie pobierać mniejsze sumy. Można też znaleźć banki, które oferują swoim klientom możliwość podejmowania pieniędzy z bankomatów za granicą bez prowizji.

Ustawa z 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. nr 169, poz. 1385).

Umowa rachunku bankowego podpisana przez klienta z bankiem.

Nie w każdej sytuacji bank ponosi odpowiedzialność za utratę pieniędzy, które zostały wypłacone z konta za pomocą karty. Jeżeli podczas wakacji ktoś ukradnie nam kartę lub ją zgubimy, to obowiązkiem posiadacza karty jest natychmiastowe zgłoszenie tego faktu do banku. Z tego też względu bardzo ważne jest noszenie przy sobie numeru banku, który wydał kartę, i numeru jednostki, w której można ją zastrzec z zagranicy. Jeśli nie mamy tych numerów przy sobie, trzeba je ustalić telefonicznie lub przez internet. Jeżeli dokonaliśmy zgłoszenia kradzieży lub zagubienia karty, to obowiązkiem banku jest jej zastrzeżenie. Jeżeli bank tego nie zrobi, to ponosi odpowiedzialność za wypłacone z konta środki. Nawet jednak w przypadku zgłoszenia kradzieży lub zagubienia karty nie we wszystkich sytuacjach bank pokryje nam wynikłe straty. Najczęściej będziemy mieli z tym do czynienia w sytuacji, gdy płatność kartą nastąpiła z użyciem kodu PIN. Z tego też względu użytkownik karty bezwzględnie powinien pamiętać o tym, aby pod żadnym pozorem nie nosić w portfelu wraz z kartą kartki z zapisanym kodem PIN. Bezwzględnie należy też pamiętać o tym, że gdy odnajdziemy zastrzeżoną kartę, nie możemy dokonywać przy jej użyciu żadnych transakcji.

Zabierając ze sobą kartę na zagraniczne wakacje, należy też pamiętać o tym, żeby zachować wszystkie dowody dokonania transakcji. W sytuacji gdy na miesięcznym wyciągu z konta pojawią się transakcje, których użytkownik nie wykonywał, należy niezwłocznie powiadomić o tym bank wydawcę karty i złożyć reklamację. Dowody te mogą pomóc w ustaleniu sprawcy, który ukradł nam kartę lub ją znalazł i bez uprawnienia się nią posłużył.

Ustawa z 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. nr 169, poz. 1385)

Zabierając na zagraniczne wakacje kartę płatniczą, bez problemu będziemy mogli za jej pomocą dokonywać wypłat z bankomatu. Należy jednak pamiętać o tym, że większość banków za taką operację pobiera prowizję na zasadach podobnych do tych, jakie obowiązują przy wypłacie z bankomatu w kraju, ale z innego banku. Wysokość tych opłat określona jest w regulaminach opłat i prowizji, które bank ma obowiązek dostarczyć nam na piśmie przy podpisaniu umowy. Przy wypłatach z bankomatów za granicą warto więc pobrać od razu większą sumę, zamiast dokonywać drobnych wypłat. Banki, które pobierają procentową prowizję, zazwyczaj określają również jej minimalną wysokość, więc w takich przypadkach również nie opłaca się pobierać bardzo drobnych sum. Klienci banków powiązanych kapitałowo z zagranicznymi powinni wcześniej sprawdzić, w których bankomatach mogą wypłacać gotówkę bez prowizji. Dokonując wypłat z bankomatów, warto pamiętać także o tym, że przy takich transakcjach lepiej posługiwać się kartami debetowymi. Za wypłaty z bankomatów kartami kredytowymi banki pobierają dużo wyższe prowizje.

Ustawa z 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. nr 169, poz. 1385).

Umowa rachunku bankowego podpisana przez klienta z bankiem.

Płatność kartą bankową w sklepach za granicą wygląda podobnie jak w kraju. W zależności od terminalu i karty trzeba będzie podać PIN lub złożyć podpis. Niekiedy sprzedawca może poprosić o okazanie dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Warto wziąć ze sobą kartę wypukłą, bo można nią płacić także tam, gdzie nie ma elektronicznych terminali. Na przykład w Chorwacji w wielu restauracjach można płacić tylko wypukłą kartą. Przydaje się ona również wtedy, kiedy chcemy wynająć samochód lub kupić bilety lotnicze przez internet.

Ustawa z 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. nr 169, poz. 1385)

W razie utraty karty jej użytkownik powinien niezwłocznie skontaktować się z bankiem lub organizacją, która ją wydała. Musi to zrobić od razu, nawet wówczas, gdy do kradzieży doszło za granicą. Użytkownik karty od razu powinien więc zadzwonić do dostępnego przez całą dobę centrum autoryzacji kart, do którego numer zapisany jest na odwrocie karty. Natomiast wydawca karty ponosi odpowiedzialność za przeprowadzone nią transakcje dopiero od momentu zgłoszenia jej utraty.

Ustawa z 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. nr 169, poz. 1385).

Arkadiusz Jaraszek

arkadiusz.jaraszek@infor.pl