Prawie 700 milionów euro dostaną przedsiębiorstwa na inwestycje proekologiczne

● Inwestorzy mogą liczyć na finansową pomoc unijną i rządową

● Pieniądze można uzyskać na termomodernizację czy odnawialne źródła energii

Budując spalarnie odpadów, przeprowadzając termomodernizację budynków przedsiębiorstwa czy montując w zakładzie odnawialne źródło energii, można starać się o dotacje ze środków unijnych, kredyty Banku Gospodarstwa Krajowego i środki z Wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Na przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska w latach 2007–2013 Polska otrzyma z unijnego budżetu ok. 27,9 mld euro, z czego na inwestycje w ochronę środowiska przeznaczone będzie blisko 5 mld euro.

Podział unijnych funduszy odbywa się za pośrednictwem programów operacyjnych. Ochrona środowiska jest finansowana w głównej mierze w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Na uwagę przedsiębiorców zasługuje przede wszystkim IV Priorytet tego programu. Tu najłatwiej otrzymać środki na inwestycje w biznesie. Głównym celem tej osi priorytetowej jest ograniczenie negatywnego wpływu istniejącej działalności przemysłowej na środowisko i dostosowanie przedsiębiorstw do wymogów prawa wspólnotowego. Wsparcie mogą uzyskać projekty mające na celu redukcję ilości zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery, odprowadzanych do ścieków oraz zmniejszenie ilości odpadów w przedsiębiorstwie. Można starać się więc o dotacje na instalacje odsiarczania spalin, urządzenia odpylające, oczyszczalnie ścieków przemysłowych, projekty zagospodarowania odpadów. Nowością są fundusze na inwestycje związane z recyklingiem oraz na wdrażanie w firmach systemów zarządzania środowiskowego. Warta uwagi jest możliwość uzyskania środków na inwestycje zmniejszające zużycie wody i wykorzystujące odnawiane źródła energii. Fundusze są przyznawane także na inwestycje zakładające zmianę procesu produkcyjnego.

Na przedsięwzięcia dostosowujące firmy do wymogów ochrony środowiska przeznaczono aż 667 mln euro. Wszystkie te środki zostaną rozdysponowane w latach 2007–2013. Poziom dofinansowania każdej inwestycji wynosi 30 proc. wartości kosztów kwalifikowanych. Maksymalna wysokość dofinansowania nie może jednak przekroczyć 20 mln zł na jeden projekt. W przypadku systemów zarządzenia środowiskiem maksymalna wartość wsparcia to jedynie 400 tys. zł. W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw środki przeznaczone na projekt muszą wnosić przynajmniej 8 milionów złotych. Dla przedsiębiorstw dużych nie określono takiej granicy. Pierwsze konkursy w ramach programu Infrastruktura i Środowisko już się odbyły. Termin następnego naboru upływa 20 lipca 2009 r. Wnioski należy składać w kancelarii Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na ul. Konstruktorskiej 3a w Warszawie. Przy sporządzaniu wniosku o wsparcie beneficjent jest zobligowany do korzystania z generatora wniosków na stronie internetowej www.generator-poiis.pl/intro/.

Obok dofinansowania projektu ze środków unijnych możliwe jest ubieganie się o wsparcie ze środków krajowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wsparcie to przewidziane jest w formie dopłat do kredytów i preferencyjnych pożyczek.

– Zapewniamy do 80 proc. wkładu własnego w finansowaniu projektów. Jak wiadomo, z Unii można się ubiegać jedynie o zwrot kosztów inwestycji. Firmom ciężko jest zachować płynność finansowania. Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej im w tym pomagają – mówi Gabriela Lenartowicz, prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Aby ubiegać się o to wsparcie, należy we wniosku wstępnym zaznaczyć chęć ubiegania się o kredyt, a następnie wraz z wnioskiem o dofinansowanie z Unii złożyć wniosek o udzielenie kredytu ze środków NFOŚiGW.

W Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej można starać się nie tylko o pożyczkę na realizację inwestycji w ramach IV Priorytetu. Podmioty podejmujące przedsięwzięcia z zakresu odnawialnych źródeł energii też mogą liczyć na finansowe wsparcie w ramach Programu dla przedsięwzięć w zakresie odnawialnych źródeł energii i obiektów wysokosprawnej kogeneracji (technologie ograniczające zużycie paliwa przy produkcji energii). Preferencyjna pożyczka może osiągnąć wysokość nawet 50 mln zł. Co istotne, przedsiębiorcy mogą starać się o jej umorzenie do 50 proc. pożyczonej kwoty, w zależności od rentowności przedsięwzięcia i osiągnięcia efektu ekologicznego. Im niższa rentowność, tym większa szansa na umorzenie. Jeden wnioskodawca, działając w imieniu własnym lub za pośrednictwem spółek zależnych, w których ma udziały przekraczające 50 proc., może złożyć do danego konkursu tylko jeden wniosek o dofinansowanie. Minimalny koszt przedsięwzięcia wynosi 10 mln zł. Program jest realizowany od początku 2009 roku i potrwa do końca 2012 roku.

W wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej można się starać o pożyczkę, dotację i dopłatę do oprocentowania preferencyjnych kredytów.

– Rocznie wydajemy 400 – 500 mln zł na pomoc w finansowaniu przedsięwzięć środowiskowych – mówi Gabriela Lenartowicz.

Największą część pomocy stanowią pożyczki preferencyjne. Oprocentowanie jest niskie – około 3,4 proc. w skali rocznej i służy pokryciu kosztów obsługi. Fundusze nie są bankami, dlatego liczy się dla nich przede wszystkim efekt ekologiczny, a nie zysk.

Oczywiście, w wojewódzkim funduszu tak samo jak w funduszu narodowym, można starać się o umorzenie części długu. W 2008 roku przedsiębiorcy mogli się ubiegać o umorzenie do 30 proc. zadłużenia.

– W tym roku w imię konstytucyjnej równości wyrównaliśmy skalę umorzenia do 50 proc. Umorzona kwota musi być jednak przeznaczona na kolejne działania ekologiczne. W ten sposób stymulujemy działania środowiskowe – tłumaczy Gabriela Lenartowicz.

Najłatwiej dostać środki na ochronę atmosfery. Firma, która chce przeprowadzić termomodernizację swoich obiektów, albo chciałaby zamontować odnawialne źródło energii dla swojej działalności, może się ubiegać zarówno o część dotacji, jak i umarzalną pożyczkę.

Wspierane są również przedsięwzięcia z zakresu utylizacji i przetwarzania odpadów. Fundusz podchodzi przychylnie do innowacyjnych technologii, choć inwestycje tego rodzaju często łączą się z ryzykiem. Najważniejszy jest ekologiczny rezultat.

W wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej można składać również wnioski o przyznanie środków z regionalnych programów operacyjnych. W ich ramach można się ubiegać o środki na termomodernizację, usuwanie azbestu, rewitalizację terenów poprzemysłowych czy montaż odnawialnych źródeł energii. Każde z 16 województw opracowało własny regionalny program operacyjny.

Zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne, które planują energooszczędne inwestycje, mogą starać się o poręczenie spłaty kredytu w Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach rządowego programu efektywności energetycznej GEF.

Bank poręcza od 50 do 70 proc. kwoty zadłużenia. Łączna wysokość poręczeń dla jednego kredytobiorcy nie może przekroczyć kwoty 2 mln zł. Środki na realizację Projektu pochodzą z Funduszu na Rzecz Globalnego Środowiska, którego administratorem jest Bank Światowy.

Bank Gospodarstwa Krajowego udziela również poręczeń kredytów zaciągniętych na realizację przedsięwzięć w ramach programów unijnych.

Bank Gospodarstwa Krajowego uczestniczy również w realizacji przedsięwzięć w ramach Funduszu Termomodernizacji. Podstawowym celem tego Funduszu jest pomoc finansowa dla inwestorów realizujących przedsięwzięcia termomodernizacyjne za pomocą kredytów zaciąganych w bankach komercyjnych. Pomoc ta polega na spłacie 25 proc. zaciągniętego kredytu na wskazane przedsięwzięcia.

Podstawowym warunkiem ubiegania się o tę premię jest przedstawienie audytu energetycznego. Audyt taki powinien być dołączony do wniosku o przyznanie pomocy, który inwestor składa do BGK za pośrednictwem banku kredytującego.

Decyzję o udzieleniu kredytu bank podejmuje zgodnie z własnymi procedurami, oceniając zdolność kredytową wnioskodawcy oraz ustanawiając wymagane zabezpieczenie spłaty pożyczki.

Kredyt udzielony na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego nie może przekroczyć 80 proc. kosztów przedsięwzięcia. Okres spłaty kredytu wynosi maksymalnie 10 lat.