Ambasador Chin: musimy pogodzić ekologię z rozwojem

ROZMOWA

PIOTR CZARNOWSKI:

RONGMIN SUN*:

Chiny rzeczywiście notują potężny wzrost gospodarczy, ale nasz dochód per capita nieznacznie przekracza 3 tys. dol. To zaledwie 1/3 czy nawet 1/4 światowej średniej. Zgodnie z kryteriami ONZ 150 mln Chińczyków żyje w biedzie. Dlatego mamy prawo mówić o sobie, że jesteśmy państwem rozwijającym się.

To państwa rozwinięte ponoszą historyczną odpowiedzialność za zmiany klimatu. Od początku rewolucji przemysłowej do dziś wyprodukowały aż 80 proc. dwutlenku węgla, który został wyrzucony do ziemskiej atmosfery. Nawet obecnie państwa te pozostają największymi producentami gazów cieplarnianych (GHG).

Zmiany klimatu to sprawa globalna, poważne wyzwanie stojące przed całą ludzkością. Ten problem może być rozwiązany tylko dzięki współdziałaniu całego świata. Nie interesuje nas walka o strefy wpływów, nie przejawiamy zimnowojennej mentalności. USA są krajem rozwiniętym, a Chiny rozwijającym się. To oznacza, że Waszyngton i Pekin różnią się odpowiedzialnością i obowiązkami. Kraje rozwinięte powinny - bez stawiania jakichkolwiek warunków - kontynuować działania na rzecz ograniczenia emisji GHG.

Chiny są krajem rozwijającym się: i ekonomicznie, i społecznie. Pielęgnując ten rozwój, nie da się uniknąć rozsądnego wzrostu zapotrzebowania na energię i związanej z tym emisji zanieczyszczeń. Poza tym z naszego punktu widzenia walka z globalnym ociepleniem nie może przełożyć się na gwałtowne zahamowanie dalszego wzrostu gospodarczego. Walka z biedą i polepszenie standardów życia w Chinach są dla nas trudnym zadaniem.

W 2006 r. 1,3 mld Chińczyków wyprodukowało 5,6 mld ton CO2, co stanowi światowe 20 proc., a kraje rozwinięte, które zamieszkuje mniej niż miliard ludzi, wyemitowały 12,9 mld ton CO2, czyli 46 proc. Konieczność rozwoju i polepszenia warunków życia ludzi zmuszą nas do podtrzymania emisji GHG, oczywiście w rozsądnych ilościach. To chyba nie jest w porządku, by rozwinięty świat narzucał Chinom prawo do rozwoju tylko w 20 proc. czy 30 proc.?

Ale licząc emisję CO₂ per capita, wyprzedzają nas kraje rozwinięte. Skoro wszyscy są sobie równi, dlaczego Chińczycy mają mieć prawo tylko do 1/4 emisji dwutlenku węgla per capita, który wytwarzają kraje rozwinięte? A poza tym wszyscy, którzy obserwują rozwój Chin, powinni dostrzec, że już dawno temu nasz rząd zauważył problem zatrucia środowiska i zmian klimatycznych. I wiele rzeczy już zrobiliśmy.

Już do 11. planu pięcioletniego, na lata 2006 - 2010, wpisaliśmy redukcję emisji CO₂ oraz oszczędzanie energii. Od 2006 do 2008 r. zużycie energii na jednostkę PKB spadło o ponad 10 proc. Już teraz jedna na 10 rodzin korzysta z energii słonecznej. Kontynuujemy proces zalesiania. Do końca czerwca tego roku zasadziliśmy ponad 3 mld drzew na ponad 5 mln hektarów.

Więc proszę mi wskazać, który kraj posadził w ciągu pół roku 3 mld drzew? Nasz rząd kładzie też ogromny nacisk na edukację w dziedzinie ekologii. Z ostatniego sondażu Banku Światowego wynika, że aż 68 proc. Chińczyków gotowych jest na podwyżki np. energii, jeśli wiązałoby się to z zahamowaniem zmian klimatycznych.

Ależ to właśnie zrobiliśmy. To jest nasza propozycja na szczyt w Kopenhadze: jesteśmy gotowi ograniczyć emisję CO₂ o 40 - 45 proc. na jednostkę PKB do końca 2020 r. w porównaniu z 2005. I nie stawiamy przy tym żadnych warunków. Co zaś do USA i UE - nie powinny uciekać od odpowiedzialności, lecz być liderami w walce o zahamowanie zmian klimatycznych: jeszcze bardziej ograniczyć emisję CO₂ oraz przekazać krajom rozwijającym się fundusze i niezbędne technologie.

Zgodnie z protokołem z Kioto kraje rozwinięte mają obowiązek przekazania funduszy i technologii państwom rozwijającym się. Te przyjazne środowisku rozwiązania są efektem długiego, niczym nieskrępowanego rozwoju. Nam są potrzebne po to, by skutecznie walczyć z ociepleniem klimatu i by jednocześnie móc się rozwijać. Jeśli kraje rozwinięte rzeczywiście chcą walczyć z globalnym ociepleniem, muszą podzielić się nowoczesnymi technologiami.

Chiński rząd przygotował specjalne programy dla przemysłu, w których zalecił oszczędzanie energii i ochronę środowiska. Projekty, które wiązały się z ogromną ilością emisji CO₂ lub skażeniem środowiska, nie są już rozwijane. Te, które już istnieją, są powoli zamykane.

Obie rzeczy są ważne. Środowisko naturalne kładzie fundamenty pod zdrowy rozwój ekonomiczny, a ten z kolei promuje ochronę środowiska. Jak utrzymać zdrową proporcję? Kraje rozwinięte szukają dobrego rozwiązania przez dwa wieki industrializacji. Chiny z pewnością nie będą podążały ich starymi drogami "teraz zanieczyszczaj, później chroń". Nie jest to łatwy cel do osiągnięcia dla kraju liczącego ponad 1,3 mld mieszkańców.

@RY1@i02/2009/246/i02.2009.246.000.011b.001.jpg@RY2@

Rongmin Sun

materiały prasowe

, ambasador ChRL w Polsce