Prawdziwe oblicze Bałtyku
Badania morskie w Polsce mają długą tradycję. Laboratoria podejmujące te badania funkcjonowały już w latach 20-tych XX wieku, a po II wojnie światowej powstało kilka dużych morskich instytutów naukowych. Jednym z nich jest Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk, w którym dynamicznie rozwijała się optyka morza, mająca dziś podstawowe znaczenie w satelitarnej technice monitorownia środowiska morskiego. Efektem tego rozwoju jest projekt "SatBałtyk - Satelitarna Kontrola Środowiska Morza Bałtyckiego", realizowany z POIG 1.1.2 przez Instytut Oceanologii PAN wspólnie z Instytutem Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego, Instytutem Fizyki Akademii Pomorskiej w Słupsku i Instytutem Nauk o Morzu Uniwersytetu Szczecińskiego.
Głównym celem projektu jest sprawne i systemowe określanie stanów środowiska całego obszaru Bałtyku, tj. tworzenie map jego charakterystyk strukturalnych i funkcjonalnych, uwzględniających: rozkłady temperatur, stan dynamiczny powierzchni morza, stężenie chlorofilu, zakwity trujących alg, zanieczyszczenia oraz inne kluczowe parametry. Projekt wykorzystywać będzie informacje z systemów teledetekcji satelitarnej oraz z opracowanych modeli matematycznych na bazie algorytmu DESAMBEM. - Stosunkowo łatwo jest monitorować ocean, bo wszystkie procesy w wodach oceanicznych można traktować jako autonomiczne - mówi , kierownik projektu SatBałtyk - Morza takie jak Bałtyk są trudniejsze do monitorowania, bo wypełniają je tzw. wody morskie drugiego rodzaju, których właściwości zależą od czynników zewnętrznych, w tym podlegają silnym wpływom działalności ludzkiej. Uwzględnienie tego faktu wymaga algorytmów znacznie bardziej skomplikowanych, dopasowanych do charakterystyk wód danego regionu. Takim algorytmem dla Bałtyku jest DESAMBEM, opracowany w latach 2001-2005 przez Instytut Oceanologii PAN wspólnie z innymi jednostkami badawczymi. W ramach projektu SatBałtyk zostanie on udoskonalony i wzbogacony nowymi formułami - dodaje.
Wyniki badań oceanograficznych mają wymierny wpływ na decyzje polityczne i gospodarcze. Ekonomiczne skutki tych decyzji bywają poważne - Unia Europejska określa normy jakości wód, limity emisji dwutlenku węgla, limity połowów, ograniczenia transportu. Z kolei kraje nadbałtyckie narażone są na spory spowodowane zanieczyszczaniem wód czy innymi formami ingerencji w ich wody terytorialne. Posiadanie własnej, silnej bazy naukowej i systemu danych źródłowych o środowisku morskim pozwala racjonalnie przeciwstawiać się przypisywaniu winy i nadmiernym ograniczeniom oraz umożliwia kompetentny udział w ustalaniu norm międzynarodowych. Projekt SatBałtyk zapewni oparcie relacji pomiędzy krajami nadbałtyckimi na pełnej, wszechstronnej i bieżącej informacji o stanie Morza Bałtyckiego. Teledetekcja satelitarna, w połączeniu z odpowiednimi modelami matematycznymi i pomiarami testowymi, jest w tym zakresie najbardziej efektywną metodą.
@RY1@i02/2010/084/i02.2010.084.127.008d.101.jpg@RY2@
@RY1@i02/2010/084/i02.2010.084.127.008d.102.jpg@RY2@
@RY1@i02/2010/084/i02.2010.084.127.008d.103.jpg@RY2@
@RY1@i02/2010/084/i02.2010.084.127.008d.104.jpg@RY2@
Andrzej Majewski
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu