Polscy producenci energochłonni płacą za energię elektryczną najwięcej w UE

W następnych latach kwoty tych opłat będą systematycznie rosły. Tylko z tytułu zakupu uprawnień do emisji CO₂ przez polską energetykę polski przemysł zapłaci do 2027 r. 60 mld złotych - wynika z analiz przeprowadzonych przez Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu.

Brak w polskiej strukturze kosztów związanych z energią elektryczną rozwiązań systemowych dedykowanych branżom energochłonnym stosowanych powszechnie w wielu krajach UE-15 powoduje, że już obecnie polski energochłonny producent płaci za energię elektryczną najwięcej w Unii Europejskiej. Różnica tych kosztów waha się od 22 euro/MWh w stosunku do firm niemieckich do 40 euro/MWh w stosunku do firm hiszpańskich. Wzrost kosztu energii o 10 euro/MWh generuje w najbardziej energochłonnych przedsiębiorstwach różnicę w kosztach produkcji na poziomie 2 proc. Na tę utratę konkurencyjności przez polski przemysł składają się:

● opodatkowanie;

● kolorowe certyfikaty;

● koszty przesyłu, a w szczególności likwidacji kontraktów długoterminowych.

Od 2013 r. polskie elektrownie będą zmuszone dokonywać zakupu tzw. uprawnień do emisji CO₂ na otwartych aukcjach (dotąd otrzymywały je za darmo). Przy istniejącej strukturze źródeł wytwórczych spowoduje to dodatkowy wzrost kosztu jednostkowego energii elektrycznej o cenę uprawnienia do wyemitowania 1 tony CO₂ (20 do 40 euro/tona).

- Szacujemy, iż tylko z tego tytułu do 2027 r. przemysł zapłaci ponad 60 mld zł. Wyprowadzenie tak znacznych środków spowoduje w większości firm utratę zdolności do inwestowania i rozwoju - mówi Henryk Kaliś, przewodniczący Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu.

Wprowadzając Europejski System Handlu Uprawnieniami do Emisji CO₂, Komisja Europejska zapowiadała uruchomienie systemu rekompensat dla firm, które z tego powodu tracą swą rynkową konkurencyjność. Tymczasem dyrektywa 2009/29/WE scedowała kompetencje w tym zakresie na rządy krajów członkowskich. Mogą one "przyjąć środki finansowe na rzecz sektorów lub podsektorów, które uznaje się za narażone na ryzyko ucieczki emisji z powodu przenoszenia kosztów związanych z emisją gazów cieplarnianych w ceny energii". Jak dotąd z możliwości tej polski rząd nie korzysta. Zupełnie inaczej problem ten potraktowali Niemcy.

Jak wynika z informacji opublikowanych w Metal Bulletin - niemiecki rząd ogłosił plan dotacji operacyjnych w wysokości 40 mln euro, przeznaczonych dla firm zajmujących się energochłonną produkcją metali nieżelaznych, takich jak aluminium, miedź i cynk.

- Niemcy chcą wprowadzić rekompensaty dla przemysłu i to mimo funkcjonowania całego systemu wsparcia odbiorców energochłonnych, natomiast polskie Ministerstwo Gospodarki prac nad systemem rekompensat nie prowadzi z powodu braku unijnych wytycznych co do zasad przyznawania pomocy publicznej - mówi Henryk Kaliś.

Mimo że cena energii czarnej w obu krajach jest taka sama, to jednostkowy koszt energii elektrycznej w Polsce jest o kilkadziesiąt euro wyższy. Oznacza to, iż przyczyną zróżnicowania kosztów energii są różnice w politykach energetycznych, jakie prowadzą rządy poszczególnych państw.

@RY1@i02/2010/234/i02.2010.234.167.002b.001.jpg@RY2@

Cena energii

@RY1@i02/2010/234/i02.2010.234.167.002b.002.jpg@RY2@

dr Filip Elżanowski | ekspert w dziedzinie prawa energetycznego

Każde z racjonalnie działających państw, których gospodarka oparta jest na warunkach wolnorynkowych, prowadzi swoją politykę gospodarczą w sposób mający na celu m.in. poprawę warunków rozwoju przedsiębiorstw i podniesienie ich konkurencyjności na rynku globalnym. Podniesienie konkurencyjności gospodarek jest tym istotniejsze na rynku unijnym, na którym panuje swoboda przepływu towarów. Każde z państw członkowskich wykorzystuje zatem możliwości stworzone przez istniejące ramy prawne dla jak najlepszego i skutecznego promowania własnej gospodarki, własnego przemysłu. Niestety Polska nie wykorzystuje tej szansy, z niezrozumiałych przyczyn. Nie jest możliwe oddzielenie zapotrzebowania polskiego przemysłu na energię od wzrostu gospodarczego kraju. Cena energii elektrycznej w Polsce jest jedną z najwyższych w UE, a znaczną jej część stanowią różnego rodzaju podatki i parapodatki. Obniżenie wysokości akcyzy dla zakładów energochłonnych byłoby pierwszym krokiem w stronę poprawy warunków funkcjonowania polskiego przemysłu energochłonnego i poprawy jego konkurencyjności na rynku unijnym.

Andrzej Stawecki