Zmiana zasad pomoże wielu branżom i całej gospodarce

Uwolnienie rynku gazu jest priorytetem nie tylko z punktu widzenia grożących Polsce sankcji na poziomie europejskim. Pozytywnie wpłynie na rozwój elektroenergetyki, chemii, petrochemii, hutnictwa oraz nowego sektora - gazu niekonwencjonalnego. Przyczyni się też do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju

Wspólna polityka energetyczna oraz udrożnienie nowych kierunków dostaw surowców energetycznych to kwestie, które niezmiennie od kilku lat należą do priorytetów Unii Europejskiej. Polityka unijna dąży m.in. do zbudowania zintegrowanego, efektywnego i transparentnego rynku gazu ziemnego, co pozwoli krajom członkowskim sprawniej reagować na zmiany cen oraz zwiększyć poziom bezpieczeństwa w zakresie dostaw gazu ziemnego. Niedostateczne działania w zakresie wdrażania unijnego prawa zakończyć się mogą złożeniem przez Komisję skargi do Trybunału Sprawiedliwości, a tym samym ryzykiem nałożenia na Polskę wysokich kar finansowych (do 270 tys. euro dziennie).

Kary finansowe to jedna z konsekwencji niedostatecznych postępów w procesach nakierowanych na uwolnienie rynku gazu ziemnego. Brak liberalizacji rynku może jednak mieć bardziej dotkliwe konsekwencje dla gospodarki. Wpływ ten nie będzie bezpośredni, a jego mierzalność jest ograniczona. Z łatwością można jednak wskazać główne zależności pomiędzy rozwojem rynku gazu a dużymi odbiorcami gazu ziemnego, dla których powstanie otwartego i konkurencyjnego rynku gazu oznacza wiele korzyści.

Działania liberalizacyjne na rynku gazu wspierają dążenie Unii Europejskiej do redukcji emisji gazów cieplarnianych poprzez utworzenie warunków do rozwoju rynku oraz wzrostu roli gazu ziemnego w strukturze zużycia paliw. Zgodnie z prognozami największy udział w przewidywanym, znaczącym wzroście zużycia gazu ziemnego w Polsce będzie mieć sektor elektroenergetyczny. Działające w Polsce koncerny elektroenergetyczne deklarują, że odtworzenie części mocy zainstalowanych będzie odbywało się poprzez budowę źródeł ciepła i energii elektrycznej opartych właśnie na paliwach gazowych. Wynika to m.in. ze znacznie niższego poziomu emisyjności paliwa gazowego względem innych paliw kopalnych oraz dużej elastyczności pracy bloków gazowych, które mogą pełnić funkcję mocy rezerwowych dla elektrowni wiatrowych. Wobec niepewności co do przyszłego kształtu rynku gazu ziemnego dotychczas tylko w przypadku kilku projektów podjęte zostały realne działania. Określenie kierunku zmian liberalizacyjnych na rynku gazu ziemnego w Polsce, zapewnienie integracji rynku krajowego z rynkami Europy Zachodniej oraz powstanie mechanizmów rynkowych kształtowania cen paliwa gazowego powinno sprzyjać dalszym decyzjom inwestycyjnym w tym zakresie.

Należy zaznaczyć, że oczekiwane zmiany liberalizacyjne rzutować będą również na rozwój innych branż, w których gaz ziemny stanowi istotną część kosztów działalności, a więc między innymi chemii i petrochemii oraz hutnictwa. Branże te oczekują zarówno na spodziewaną w długim okresie obniżkę cen surowca, jak i możliwości swobodnego kontraktowania oraz dysponowania zakupionym gazem. Zwiększenie elastyczności w tym obszarze, a także możliwość korzystania z trendów cenowych na europejskim rynku gazu pozwoli polskim podmiotom na wzmocnienie pozycji konkurencyjnej względem podmiotów zagranicznych.

Otwarcie rynku jest również kluczową kwestią z punktu widzenia rozwoju obszaru wydobycia gazu ze złóż niekonwencjonalnych w Polsce i może decydować o tym, czy nasz kraj w pełni wykorzysta szansę rozwoju w przypadku potwierdzenia opłacalności eksploatacji tych złóż. Przedsiębiorstwa decydujące o zaangażowaniu w ten sektor analizować będą zarówno warunki prowadzenia działalności, jak i możliwość uzyskania rynkowej ceny za wydobywany surowiec. Wprowadzenie docelowego modelu otwartego, konkurencyjnego rynku gazu wpłynąć powinno na zmniejszenie ryzyka działalności z punktu widzenia tych podmiotów.

Doświadczenia krajów zachodnioeuropejskich pokazują, że połączenie procesów liberalizacyjnych z rozbudową połączeń międzysystemowych w istotny sposób wpływa na budowę siły negocjacyjnej kraju wobec dostawców gazu ziemnego. W efekcie jednoczesnego prowadzenia działań nakierowanych na otwarcie rynku i rozwój infrastruktury gazowej, cena importowa gazu może ulec obniżeniu, z czego skorzystaliby wszyscy odbiorcy gazu. Dodatkowo poprzez rozbudowę infrastruktury oraz pełne otwarcie rynku dla nowych podmiotów możliwa będzie dywersyfikacja dostawców oraz kierunków dostaw. Zróżnicowanie importowego koszyka wpłynie pozytywnie na bezpieczeństwo dostaw paliwa gazowego do Polski.

@RY1@i02/2012/189/i02.2012.189.21400040j.802.jpg@RY2@

Wojciech Słowiński, partner PwC

Wojciech Słowiński

partner PwC