Już dzisiaj węgiel może być ekologi c znie poprawny

Komisja Europejska próbuje narzucać ideę gospodarki niskoemisyjnej, ale traktat europejski gwarantuje państwom niezależny wybór mieszanki energetycznej. Czy ruszyła zapowiadana aktualizacja polityki energetycznej państwa do 2030 r.? W którym kierunku mogą pójść zmiany? Czy węgiel pozostanie dominującym paliwem w polskiej energetyce?

: Obowiązująca polityka pochodzi z 2009 r., ale od tego czasu wiele się zmieniło nie tylko w Polsce. Założono, że strategia będzie co cztery lata aktualizowana do obowiązujących trendów w gospodarce. Obecnie dodatkowo zakładamy wydłużenie perspektywy strategii do 2050 r., tak żeby nakładała się z długoterminową polityką Komisji Europejskiej.

W zasadniczej części polityki energetycznej państwa nie należy się spodziewać istotnych zmian. Na pewno jeszcze przez dziesiątki lat podstawą wytwarzania energii będzie węgiel kamienny i brunatny. Nikt z koalicji rządzącej nie chce tego zmieniać. Jest zgoda w tej kwestii. Bezpieczeństwo energetyczne Polski jest oparte na węglu kamiennym i brunatnym. Naszym zadaniem jest uczynić wszystko, żeby to był polski węgiel, a konkurencja jest naprawdę duża, choćby po rewolucji łupkowej w Stanach Zjednoczonych, która wypchała duże ilości tamtejszego węgla w świat. Tak naprawdę nie jest łatwo spojrzeć za zalegające dzisiaj pryzmy niesprzedanego węgla. Bo dzisiaj to one właśnie przysłaniają nam dalszy horyzont. Problemem są dzisiejsze kwestie. Musimy mieć pewność, że polski węgiel jest konkurencyjny w stosunku do importowanego.

Tym bardziej że zasoby węgla wystarczą, żeby w 2050 r. to paliwo pozostało kluczowe dla polskiej energetyki. Ale będzie to możliwe tylko dzięki innowacjom. Ten postęp widać zresztą już dzisiaj. Dużą rolę na branżę górniczo-energetyczną ma poziom wsparcia dla odnawialnych źródeł energii (OZE) i o tym właśnie po uchwaleniu małego trójpaka będziemy w rządzie dyskutować. Widzimy, że koszty technologii spadają o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt procent rocznie. W długiej perspektywie to OZE będą naturalnym konkurentem dla węgla. Na szczęście zdajemy sobie sprawę z tego, że energetyka potrzebuje stabilnych źródeł energii. Nawet przy dużym rozwoju OZE nie zostanie zagwarantowana ciągłość dostaw. Nie ma więc alternatywy dla węgla.

Czy walka z emisjami z CO₂ musi oznaczać walkę z węglem? A może jest tak, że energia z węgla może być zarówno konkurencyjna, jak i niskoemisyjna?

: Jestem przekonana, że właśnie tak może być. Dzisiejsza energetyka węglowa jest w Polsce stara. Poza kilkoma nowymi blokami jej wiek albo sięga 30 lat, albo nawet przekracza ten okres. A przecież jeżeli porównany efektywność spalania węgla sprzed 20-30 lat z dzisiejszymi technologiami, to jedynie zastępując stare bloki nowymi możemy obniżyć emisje CO₂ o 30 proc. Tyle właśnie daje podniesienie sprawności bloku z dzisiejszych 36 proc. do 45-46 proc. Zgadzam się z ministrem Tomczykiewiczem, że technologie będą jeszcze postępować.

Musimy pamiętać, że wszyscy chcemy taniej energii. Bo jeśli będzie ona w rażący sposób droga, to obniżymy tylko konkurencyjność gospodarki i wywołamy niezadowolenie klienta końcowego.

Może to źle zabrzmi, ale dziś dobrze widać, że kryzys spowodował powrót do tanich źródeł energii. A przy dzisiejszej cenie uprawnień do emisji i stawkach za europejski gaz najtańszy jest węgiel. Żeby to się zmieniło, gaz musiałby potanieć dwukrotnie albo cena prawa do emisji tony CO2 skoczyć z dzisiejszych kilku do 40 euro. W okresie spowolnienia wydaje się to niemożliwe.

To dzięki temu obserwujemy wzrost konkurencyjności węgla w trudnych okresach w gospodarce, bo wówczas zaczyna się patrzeć realnie na stronę kosztową. Hałdy węgla kamiennego nie powstały dlatego, że polski węgiel był droższy od zagranicznego, tylko dlatego, że z powodu rozpoczęcia pracy przez nowy blok na węgiel brunatny w Bełchatowie kamienny został nieco wyparty z rynku. To tylko potwierdza słuszność drogi do podnoszenia sprawności w energetyce i potrzeby budowy nowoczesnych bloków na węgiel kamienny.

Czy może pani zdradzić garść szczegółów związanych z budową elektrowni na terenie byłej kopalni Czeczott?

: Będziemy finalizować rozmowy z partnerami. Czy kryzys nam w tym nie przeszkadza? Jedna z teorii mówi, że inwestować należy wtedy, gdy jest dołek, żeby wyjść z niego jako pierwsi. Dlatego nie wstrzymaliśmy prac inwestycyjnych. Obecnie czekamy na ostateczne oferty od sześciu potencjalnych wspólników. To poważni kontrahenci. W wakacje będziemy analizować dokumentację. Do końca roku chcemy podpisać umowę z partnerem, który obejmie ok. 51 proc. udziałów w spółce. Koniec budowy elektrowni planujemy w 2020 r.

Odwołująca inwestycje konkurencja robi dla waszego projektu miejsce na rynku.

: Nie odbieram tego w ten sposób. Trzymam kciuki za budowę dwóch bloków w Opolu, bo tam planowana jest właśnie nowoczesna elektrownia o wyższej efektywności i niższej emisji. Być może w naszym przypadku, gdy planowany blok będzie pracować w jednym ciągu technologicznym od wydobycia paliwa do wytworzenia energii, projekt opłaca się bardziej, ale z punktu widzenia bilansu mocy uważam, że potrzebny jest nasz blok, opolskie i jeszcze kilka innych. To przecież PSE - Operator zapowiada już na 2016 r. problemy z bilansem mocy. Trzeba będzie importować energię, ale na długą metę tak być nie powinno.

Największym wytwórcą energii z węgla kamiennego jest w Polsce Tauron. To was najbardziej dotyka problem starych bloków i potrzeba innowacyjności.

: Ale to Tauron posiada blok o mocy 460 MW w Łagiszy, który ze sprawnością 45 proc. jest jednym z najnowocześniejszym w Polsce. Drugie tyle mocy z wysoką sprawnością mamy w Elektrowni Jaworzno i Siersza. Do tego chcemy dołożyć 910 MW w Jaworznie. Tam przy zachowaniu produkcji obniżamy emisję o jedną trzecią.

Wracając do pytania, to nie skazywałbym na wymarcie tych najstarszych bloków o mocy 200 MW. W energetyce mówi się o nich dojne krowy, bo świetnie stabilizują i dopełniają system. Taka Łagisza pracuje niemal nonstop. Łącznie w tych blokach mamy 2255 MW mocy. Po modernizacjach będą one gwarantowały pracę do 2025-2030 r.

Z punktu widzenia analizy bezpieczeństwa materiałowego dopiero wówczas trzeba je będzie zamknąć. Tak więc starsze, ale zmodernizowane moce plus nowe technologie już istniejące oraz planowane 910 MW w Jaworznie dają tylko w Tauronie poziom 4 tys. MW na węglu kamiennym.

To węgiel kamienny dopina nam dzisiaj bilans energetyczny. Z tego powodu energia z węgla kamiennego powinna być zupełnie inaczej wyceniana ze względu na swoją ważną rolę w systemie. Na pewno działamy na innej podstawie kosztowej niż węgiel brunatny, ale Tauron również patrzy w przyszłość. Z tego powodu inwestujemy także w inne technologię, jak spalanie biomasy, nowe bloki parowo-gazowe, bo chcemy mieć zdywersyfikowany miks.

Emisje można ograniczyć najprostszym zabiegiem: tylko zmieniając technologię. Możliwości nowoczesnej energetyki są ograniczone jedynie kwestiami materiałowymi. Rozmawiamy już o blokach ze sprawnością na poziomie 60 proc., ale już raczej w procesach zgazowania węgla.

A jeśli założymy sobie, jak chce tego Komisja Europejska, że w 2050 r. energetyka ma być zeroemisyjna, to powinniśmy do tych bloków dołożyć niedługo np. instalacje wychwytywania i składowania CO₂ (Carbon Capture and Storage - CCS). Kiedy ta technologia wyjdzie z laboratorium? Bogdanka nawiązała właśnie współpracę z GDF Suez i sprawdza opłacalność budowy bloku węglowego na Lubelszczyźnie. Czy będzie on uzbrojony w CCS?

: Naszym celem jest głównie poprawianie sprawności wydobycia węgla poprzez zastosowanie nowych technologii pod ziemią. Skupiamy się na tym, żeby jak najbardziej efektywnie i jak najczyściej wydobywać węgiel, najchętniej z jak najmniejszą ilością kamieni. W sprawie budowy bloku energetycznego na węgiel kamienny podpisaliśmy list intencyjny z GDF Suez i jesteśmy bardzo zainteresowani jego powstaniem. Z naszego punktu widzenia istotnym problemem są odpady poflotacyjne. Nowy blok byłby dobrym miejscem na pozbycie się ich. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii w nowym bloku znaleźlibyśmy nie tylko zbyt na nasz węgiel, ale także możliwość wyprodukowania części taniej energii z odpadów.

: Musimy pamiętać, że warunki wydobycia się pogarszają. Kolejne pokłady to już 100 m niżej od obecnie wykorzystywanych, a to wymaga radzenia sobie z większym ciśnieniem i narzuca obowiązek wykorzystania bardziej wytrzymałych narzędzi i maszyn. Kolejne pokłady będą coraz głębiej. Już dziś jesteśmy obecni na 990 m, a przecież nie możemy znacząco podnosić kosztów. Dzisiejszym atutem węgla jest ekonomika. Drogie wydobycie spowoduje odcięcie nas od polskiej energetyki.

: Koszty są dziś faktycznie najważniejsze. I wbrew temu, co piszą media, ogromną ilość energii górnictwo poświęca coraz tańszemu wydobyciu. Kompania ma na tym polu coraz lepsze wyniki. Jeśli wyjmiemy z opublikowanych właśnie wyników sektorowych naszą spółkę i porównamy ją z resztą, to wychodzi, że mamy koszty produkcji o 10 proc. niższe. A tam jest przecież niskokosztowa Bogdanka. To możliwe, bo my na każdym kroku szukamy efektywności.

Odpowiedzmy na pytania dotyczące CCS. Nie zamykamy się na żadną nowoczesną technologię. Ale najpierw one muszą wyjść z laboratoriów i udowodnić swoją przydatność w komercyjnym wykorzystaniu. Na razie liczymy na prostą poprawę efektywności Nie tylko my. Przecież i Europa stawia na węgiel. Tylko Niemcy budują dziś prawie 10 tys. MW elektrowni na węglu, bo wycofali się z atomu, który w innych krajach jest rozwijany. 3,5 tys. MW stawiają Holendrzy. Swoje projekty mają Włosi. To dowód na to, że polityka klimatyczna nie może być uszyta na jedną miarę, zwłaszcza dla nowych państw w UE. Przecież nie przeskoczymy tak łatwo i tanio 20-letniego zapóźnienia w rozwoju w stosunku do innych. Nie chcemy budować tylko energetyki węglowej, ale nie chcemy też budować tylko OZE. To musi się układać w rozsądną relację cenową.

Zostając przy kosztach, podyskutujmy chwilę o obowiązku zamknięcia trwale nierentownych kopalni. Taki obowiązek nakłada Unia Europejska. W jaki sposób wpłynie to na branżę i innowacyjność?

: Węgiel w ubiegłym roku spłatał Komisji Europejskiej psikusa, bo jego udział w energetyce wzrósł, a najbardziej w Niemczech, bo aż o 5 proc. I to przy tej całej histerii, jaką rozpętano wokół polityki klimatycznej. Kryzys pokazał, że gospodarka potrzebuje taniej energii. Wzrosła rola węgla głównie kosztem gazu. I teraz Komisja chce wycofać z rynku pozwolenia na emisje, aby decyzją administracyjną zmniejszyć konkurencyjność tego węgla. Ja dodaje od siebie, że celem jest także zwiększyć zużycie gazu. To przykład antywęglowej polityki. Na szczęście udało się na razie ją zablokować.

: Ale to jeszcze nie koniec tematu. W lipcu zdjęcie z rynku nadwyżki pozwoleń może wrócić i nie wiem, jakie będą losy sprawy. Jako państwo jesteśmy osamotnieni w walce o węgiel. Europa cały czas próbuje zaostrzyć politykę klimatyczną. Już dwukrotnie zablokowaliśmy na radach te propozycje. To było możliwe, bo wówczas wystarczyło weto. W Parlamencie Europejskim wymagana jest już jednak większość kwalifikowana. Jeśli Komisji uda się przeforsować swoje rozwiązania, z dnia na dzień może to pogorszyć konkurencyjność węgla brunatnego i kamiennego. My cały czas mówimy, że się na to nie zgadzamy. Europa mówiła od zawsze o wolnym rynku. On dzisiaj jest i niech tak zostanie. Nie dokręcajmy gospodarce śruby w sytuacji, gdy potrzebna jest tania energia.

: Chcecie państwo wiedzieć, na czym polega paradoks polityki - celowo nie używam nazwy dekarbonizacyjnej - tylko antywęglowej KE? Komisarz ds. klimatu ostatnio stwierdziła, że "Z każdym rokiem UE uzależnia się od dostaw surowców zagranicznych paliw kopalnych, co oznacza, że Europejczycy muszą więcej płacić za energię. Nie jest to racjonalne rozwiązanie ani dla klimatu, ani dla gospodarki, ani dla konkurencyjności". Cała ta hipokryzja polega na tym, że inaczej mówi ta pani, a inaczej robi. Przykład? KE przedstawiła do konsultacji zieloną księgę ram polityki w zakresie zmian klimatu i energii do 2030 r. Cel ograniczenia emisji CO₂ o 40-proc. był już znany. Ale w tym dokumencie nie ma nawet jednego słowa "węgiel", w który najbardziej uderza. Mówi się o OZE, subwencjonowaniu, gazie, ale nie o węglu. Tymczasem jak by nie patrzeć, w UE dalej wydobywa się 130 mln ton węgla kamiennego i 430 mln ton węgla brunatnego rocznie. Roczna wartość energii produkowanej z węgla wynosi ponad 27 mld euro. To także w sumie ok. 1 mln miejsc pracy.

Przypomnę, że górnictwo starej "piętnastki" było dotowane przez dziesiątki lat. Poszło na to dziesiątki miliardów dopłat. Tam dotacja była kilkukrotnie wyższa od naszych kosztów. Unia nie potrafiła zrestrukturyzować górnictwa jak my. A teraz mówi o pomocy jedynie dla likwidowanych kopalń, ale już nie na inwestycje początkowe czy pomoc operacyjną. Szkoda, bo dzisiaj mamy w Polsce górnictwo na światowym poziomie i jeszcze jest ono innowacyjne. Tylko dzięki temu potrafimy produkować tani surowiec, który zapewnia bezpieczeństwo energetyczne.

Pod tym względem jesteśmy na drugim miejscu jako kraj najbardziej bezpieczny. W dodatku mamy też własne zasoby gazu. Mówiąc o bezpieczeństwie energetycznym, pamiętajmy, że oznaczają one trzy rzeczy: tanią energię dla ludzi i gospodarki, pewność dostaw i zgodę ze środowiskiem. Pod kątem taniej energii i pewności dostaw świetny jest węgiel. Niektóre kraje za bezpieczeństwo płacą gigantyczne pieniądze. My nie musimy, ale pamiętajmy, dlaczego.

: Przypominam, że u podstaw UE w obecnym kształcie leży wspólnota węgla i stali. I w tym przypadku jestem oburzony, że dzisiaj nam się narzuca, żebyśmy odstępowali od węgla. A to jest naszym naturalnym źródłem energii, dzięki któremu możemy sobie zapewnić bezpieczeństwo energetyczne. Musimy oczywiście pamiętać o poszanowaniu środowiska. Nie można też zapominać o otoczeniu społecznym, a to oznacza minimalizowanie szkód powstałych podczas pozyskiwania węgla. Wpisuje się to dobrze w plan inwestowania na Lubelszczyźnie, gdzie jest zapotrzebowanie na miejsca pracy. Tam jest przyzwolenie na inwestowanie.

: Ta dyskusja nie powinna się skończyć na krytykowaniu UE. Bo to nie jest bliżej nieokreślony byt, tylko jej obywatele i dla nich jest ta Unia. Jaką politykę przyjęła Angela Merkel? Taką, żeby wygrać wybory. Likwidacja atomu, rozwój OZE, węgiel tylko jako paliwo przejściowe. To wszystko wynika z ogromnej świadomości Niemców pod względem dbania o środowisko. Polityk, który o tym nie pamięta, nie będzie miał tam racji bytu. U nas jest inna świadomość. Jedni walczą z wiatrakami, ale i górnictwo, zwłaszcza na Śląsku, także spotyka się z coraz większym oporem społeczności lokalnej. One będą, jak będzie rósł poziom życia mieszkańców. CO2 nie wyczerpuje problemów wynikających z działalności górnictwa. Pękające kamienice, zapadające się ulice, ale także zalewiska. 500 mln zł z budżetu centralnego rocznie dopłacamy do tzw. kosztów osieroconych kopalń. Nie możemy zamykać ust społecznościom lokalnym, szermując hasłem o bezpieczeństwie energetycznym kraju. Bo stąd droga jest krótka do stwierdzenia, że każdy, kto staje nam na drodze, jest wrogiem publicznym.

: Ależ my naprawdę jesteśmy otwarci na dialog. Przypominam jednak, że to nie jest tak, że gminy nic nie mają z górnictwa. Kompania płaci rocznie 4,5 mld zł podatków, opłat do budżetu centralnego i budżetów gminnych. Byłam pozytywnie zbudowana relacjonowaną mi rozmową z mieszkanką z okolic Pawłowa, gdzie planujemy budowę kopalni. Ona uparcie nie chciała opłaty za możliwość przeprowadzenia odwiertów na jej ziemi. No to my mówimy, że przyjadą maszyny, a na polu nie będzie można w tym roku już niczego uprawiać. A ona na to: nie szkodzi, bo dzięki tej inwestycji jest szansa, że nadal będę mogła tutaj mieszkać z moimi dziećmi, inaczej one wyjadą za pracą do innych miast. Przemysł z natury rzeczy oddziaływuje na powierzchnię. Staramy się to oddziaływanie minimalizować. Nie uchylamy się od odpowiedzialności za wyrządzone szkody górnicze i wydajemy na to miliony złotych.

: W JSW na przykład nie mówimy już o odpadach z procesów flotacji, tylko o nośnikach energetycznych, które są zbyt mało wykorzystywane. Takich nośników staramy się już nie nazywać odpadem. Trzeba to wykorzystać, pytanie tylko, jak to zrobić. Inwestowanie w tego typu źródła jest relatywnie droższe, bo w mniejszej skali, ale w długim okresie okazuje się bardzo opłacalne. Nasza mała energetyka jest oparta na takich właśnie paliwach, czy jak ktoś woli na odpadach. Paliwem są także metan i gaz koksowniczy. W maju otworzyliśmy nową instalację opartą na gazie koksowniczym w Częstochowie. Po co to wszystko? Jesteśmy liderem w wykorzystaniu metanu, paliwa gazowego z koksowni.

Widać już wyraźnie, że bezpieczeństwo energetyczne nabiera wymiaru ekonomicznego, bo z punktu widzenia społecznego każdy z nas chce mieszkać w czystym otoczeniu. Pytanie jest takie: czy mieszkańcy tego globu już wcześniej nie zadecydowali o ingerencji w środowisko? Przecież wycinamy mnóstwo lasów. Kiedyś, żeby zbudować szałas, a dziś, żeby spalić w elektrowniach.

Wspólnota Europejska faktycznie wywodzi się z lat 50. i oparta była na węglu i stali. Stal to nasz dzisiejszy partner. Arcelor-Mittal nie mówi o drogim węglu, tylko o drogiej energii. Przemysł mówi o przenoszeniu produkcji poza Polskę i UE nie dlatego, że jest drogi węgiel, tylko że jest droga energia. Dlatego przemysł oparty na energii zawartej w koksie czy węglu koksowym czy w energii elektrycznej będzie stąd znikał. To nie jest przypadek. Dla globalnego koncernu przeniesienie produkcji to już nic więcej jak decyzja administracyjna. I to już się dzieje. Gdy jednak z Polski wychodzi Fiat, społeczeństwo tego nie rozumie. To jest rolą naszych polityków, żeby wytłumaczyć, że mamy energię własną, bezpieczną, pewną, tanią i dającą miejsca pracy. Uczmy się od innych.

Będąc w Kanadzie, podziękowałem uczciwie za wystąpienie tego kraju z protokołu z Kioto. Tam przeanalizowano sprawę i uznano, że bez węgla i górnictwa kraj sobie nie poradzi. Analizowałem wówczas, kto jeszcze jest w takiej sytuacji jak Polska. Otóż jesteśmy sami. Każdy kraj ma swój własny miks energetyczny i go rozwija. W Europie decyzjami administracyjnymi próbuje się dopasować Polskę do innych. Nie mamy żadnego wsparcia. W dodatku Europa jest odosobniona w swojej walce z emisjami CO₂.

Jeśli chodzi o sprawy społeczne, to za mało wyjaśniamy i rozmawiamy z mieszkańcami, którym górnictwo robi jakąś szkodę. Tam widziany jest jedynie interes własny pojedynczych gospodarstw domowych. Tymczasem dopiero szersza dyskusja pozwala zrozumieć kontekst zagadnień. Stąd problemy z samorządami o koncesje na nowe kopalnie.

: Przestrzegam przed rozmawianiem z ludźmi z pozycji takiej, że oni nie rozumieją szerszej polityki i kierują się partykularnym interesem. Bo jakim innym mają się kierować? To dobrze, że tak robią. Bo dokładnie takiego samego argumentu można użyć przeciwko Polsce i jej działaniu w zakresie polityki klimatycznej. To bardzo niebezpieczne.

Zwracam uwagę na jeszcze jedną rzecz. Nie mówmy o polityce klimatycznej, że to jest ochrona środowiska. To dwie różne sprawy. CO2 jako takie nie jest szkodliwe dla środowiska. Chyba że przyjmiemy, że nadmierna emisja tego gazu powoduje ocieplenie klimatu i - per saldo - może być szkodliwa dla ziemi.

Dzisiaj wskaźnikiem polityki energetycznej jest wielkość emisji CO2. Fundusz patrzy z punktu widzenia rzeczywistej ochrony środowiska. Z naszego punktu widzenia problemem środowiskowym jest czyste powietrze, bo pod tym względem nie wypełniamy unijnych dyrektyw. Dyskutując o dużej energetyce, często zapomina się o tej małej, skoncentrowanej najczęściej na produkcji ciepła.

Pomijając odpady energetyczne i bytowe, nienadające się do spalenia, dużą część śmieci można wykorzystać jako paliwo. Fundusz, dążąc do ochrony środowiska, ale i domowych budżetów, proponuje sfinansowanie połączenia produkcji ciepła z energią elektryczną. To podnosi efektywność spalania paliwa. Proponujemy także efektywne zarządzanie budynkami pod kątem energooszczędności.

Budynki rozproszone powinny być oparte na paliwach węglowych połączonych z odnawialnymi źródłami energii, ale na opłacalnym poziomie nie tylko pod względem inwestycyjnym, ale również eksploatacyjnym. Bo od tego nie uciekniemy. Każde gospodarstwo będzie myślało kategoriami własnego interesu.

Tutaj widzę ogromną rolę innowacyjności. Mamy ogromne pole nawet jeśli chodzi o zarządzanie samą energią w budynkach i przedsiębiorstwach. Niedawno przedstawiono nam raport Banku Światowego na temat efektywności energetycznej, w którym porównano kraje starej piętnastki, i nową "dwunastkę". W naszej grupie wypadamy świetnie. Pocieszające jest, że po raz pierwszy od 10 lat przełamana została wydawałoby się żelazna relacja pomiędzy wzrostem gospodarczym a wzrostem zużycia energii.

Nikt jeszcze nie wspomniał o otwartym w maju Centrum Czystych Technologii Węglowych. A wielu ekspertów w nich widzi ratunek dla węgla w Unii Europejskiej.

: Centrum zajmować się będzie kwestiami związanymi ze zgazowaniem węgla. Tylko że to melodia przyszłości. Dzisiaj ważna jest obecna sytuacja i chcę wyrazić nadzieję, że poddawana aktualizacji polityka energetyczna do 2030 r. uchwalona w 2009 r. zostanie rzetelnie podsumowana. Moim zdaniem wiele z założeń nie zostało zrealizowanych. Oczekuję także programu działania na następne cztery lata.

Wróćmy do spraw ekologicznych. Powinniśmy śmielej postawić na programy badawczo-szkoleniowe w zakresie oczyszczania węgla przed spalaniem. Jestem przedstawicielem Polski w organizacji światowych kongresów przeróbki węgla i dzięki temu otrzymuję informację, w jakim kierunku na świecie idzie poprawa jakości węgla. Amerykanie wychodzą z założenia, że do elektrowni powinno być kierowane paliwo o jak najniższej zawartości popiołów. Ale nasze elektrownie nie są na to przygotowane. W Kanadzie np. to elektrownia kupująca węgiel kieruje go za zakładu przeróbczego świadczącego usługi wzbogacania. Tam byłem świadkiem produkcji koncentratu o zawartości zaledwie 2 proc. popiołów. Im czystszy będzie węgiel, tym czystsze będzie powietrze. W Polsce należałoby zmienić układy nawęglania, wymienić kotły, dlatego energetyka nie jest chętna. Na razie pozostaje więc podniesienie sprawności jednostek spalających węgiel.

Polska powinna przeprowadzić rachunek kosztów ciągnionych od pokładu węgla do dostawy do końcowego odbiorcy. W Południowym Koncernie Węglowym udało się zaszczepić wiedzę, żeby sprawdzić, jak zmienia koszty pozyskania węgla zmniejszenie tzw. urabiania pozapokładowago. To może obniżyć koszty wydobycia o kilka dolarów na tonie.

Ważne jest także suche odkamienianie urobku. Taki węgiel może być kierowany do procesów wzbogacania mokrych. Jeśli wyrzucimy 80 proc. kamienia, znaczącą obniżymy koszty całej przeróbki.

Ja wiem, że są duże opory przy przeprojektowaniu elektrowni na paliwa niskopopiołowe, bo nie ma gwarancji, że takie paliwo przyjmie się na rynku. Tylko że nasz węgiel w pokładach jest czysty, ale na skutek procesów eksploatacji pokładu trafiają tam duże ilości kamienia. Bez niego zawartość popiołu jest 9-12 proc. Gdybyśmy myśleli przyszłościowo pod kątem obniżenia emisji, warto wykonać taki rachunek ciągniony, czy to się opłaca czy nie. Dzisiaj takiego rachunku nie ma.

W debacie udział wzięli

● Tomasz Tomczykiewicz, wiceminister gospodarki

● Joanna Strzelec-Łobodzińska, prezes zarządu Kompanii Węglowej

● Jacek Janas, wiceprezes spółki Tauron Wytwarzanie

● Lech Tor, wiceprezes Lubelskiego Węgla Bogdanka

● Bolesław Kozek, kierownik działu badań i wdrożeń, Lubelski Węgiel Bogdanka

● Janusz Olszowski, prezes Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej

● Grzegorz Czornik, wiceprezes Jastrzębskiej Spółki Węglowej

● Gabriela Lenartowicz, prezes zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach

● prof. Wiesław Blaschke, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

@RY1@i02/2013/103/i02.2013.103.21400020d.807.jpg@RY2@

@RY1@i02/2013/103/i02.2013.103.21400020d.808.jpg@RY2@

Debatę prowadził i relację przygotował Maciej Szczepaniuk