Jak zadbać o bezpieczeństwo energetyczne: plan dla Polski
Wsytuacji wojny w Ukrainie i zagro ż enia ze Wschodu po raz kolejny przekonujemy si ę , ż e nie mo ż na m ó wi ć o gwarancji naszej suwerenno ś ci bez pe ł nej niezale ż no ś ci energetycznej. Polska od lat konsekwentnie podnosi na poziomie unijnym i mi ę dzynarodowym znaczenie bezpiecze ń stwa energetycznego. S ą to chocia ż by koncepcje traktatu bezpiecze ń stwa energetycznego, solidarno ś ci i unii energetycznej, mocy rdzeniowych, jak r ó wnie ż postulaty dotycz ą ce cen energii, przed ł o ż one w pa ź dzierniku 2021 r. na forum Rady Europejskiej. Konsekwentnie sprzeciwiali ś my si ę i sprzeciwiamy kolejnym szanta ż om gazowym i budowie gazoci ą g ó w Nord Stream 1 i Nord Stream 2. Obecnie, w kontek ś cie agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrain ę , musimy podj ą ć ka ż dy wysi ł ek, aby zapewni ć bezpiecze ń stwo energetyczne Polski. Oznacza to rezygnacj ę z importu rosyjskiego gazu, ropy i w ę gla i podj ę cie dzia ł a ń oraz gotowo ś ć na poniesienie zwi ą zanych z nimi koszt ó w.
Jesteśmy właściwie jedynym dużym krajem w regionie bez elektrowni jądrowej. To mocno ciąży na naszej transformacji energetycznej. Dlatego należy przyspieszyć budowę polskich elektrowni jądrowych i jak najszybciej wybrać partnera lub partnerów do realizacji tej inwestycji oraz zabezpieczyć polski wkład finansowy. Na forum unijnym warto podjąć ponownie kwestię finansowania energetyki jądrowej przez Europejski Bank Inwestycyjny. Odejście od rosyjskich węglowodorów i węgla będzie wymagało wszystkich innych technologii i nie można pozwolić na to, aby rygory finansowania ze strony EBI dyskryminowały te państwa członkowskie, które atomu potrzebują. Niezbędne będzie również zwiększenie budżetu i zapewnienie wysokiej klasy inżynierów dla Państwowej Agencji Atomistyki. Musimy sprostać prowadzeniu równolegle kilku procesów licencyjnych - zarówno państwowych, jak i prywatnych.
Węgiel i gaz jeszcze przez wiele lat będą dla nas ważnymi źródłami energii. Ale wymagają nakładów. W szczególności w spółkach Skarbu Państwa ważna jest mobilizacja środków finansowych i zespołów gwarantujących funkcjonowanie istniejących elektrowni i optymalizację ich pracy. Musimy przedłużyć życie techniczne starych bloków klasy 200 MW i zmodernizować je w taki sposób, aby mogły i potrafiły współpracować z siecią i innymi źródłami do czasu rozwoju energetyki jądrowej i wzrostu udziału OZE. Zwiększenie elastyczności pozwoli nam efektywniej wykorzystać posiadaną już infrastrukturę. Planując te inwestycje, należy wziąć pod uwagę wyniki kończącego się z pozytywnymi rezultatami projektu badawczego „Bloki 200+” Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Zmodernizowane bloki 200 MW pozwolą utrzymać w systemie ok. 8 GW mocy, zwiększyć elastyczność dostępnych zakresów mocy i zmniejszyć czas uruchomienia bloków. Modernizacje można przeprowadzić właściwie już dzisiaj, jeśli zostanie uruchomione finansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Równolegle niezbędne jest zmodyfikowanie tych regulacji, które - z uwagi na zbyt restrykcyjne w obecnym kontekście normy - spowodują przedwczesne wycofanie bloków energetycznych. W porozumieniu z Komisją Europejską powinniśmy poluzować mające wejść w życie w 2023 r. normy systemu BAT. Unikniemy w ten sposób wycofywania z eksploatacji mocy wytwórczych, które spełniają obecne standardy. Na okres po 2025 r. należy również wypracować mechanizm podobny do obecnego rynku mocy albo rozwiązanie ekwiwalentne. Ważnym elementem działań będzie zreformowanie systemu ETS. Chodzi o zabezpieczenie środków na inwestycje i odciążenie polskiej i europejskich gospodarek od niepotrzebnych i nierównomiernych kosztów, przy jednoczesnej przewidywalności cen. Wdrożenie systemu ograniczeń spekulacji i zapewnienie interwencji instytucji unijnych wydają się dzisiaj możliwe do realizacji. Kluczowe jest tutaj, aby środki pobierane w ramach systemu ETS trafiały na inwestycje w kraju - w szczególności do ciepłownictwa. To pilne dla wszystkich małych ciepłowni, które w dalszym ciągu korzystają w dużym stopniu z rosyjskiego węgla.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.