Każdy region ma specyficzną kombinację czynników sprzyjających inwestowaniu

Dany obszar charakteryzuje wysoka atrakcyjność inwestycyjna, gdy oferuje on kombinację korzyści możliwych do osiągnięcia z prowadzenia tam działalności gospodarczej. Korzyści te wynikają ze specyficznych jego cech – a określa się je mianem czynników lokalizacji. O atrakcyjności inwestycyjnej każdego obszaru decyduje zatem zestaw czynników lokalizacji. Od czterech lat analizuje je Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową.

Atrakcyjny pod względem inwestycyjnym jest taki obszar, który pozwala zredukować nakłady inwestycyjne i bieżące koszty działalności, zapewniając jednocześnie maksimum zysków i zmniejszając ryzyko niepowodzenia. Z kolei każdy rodzaj działalności gospodarczej ma swoją specyfikę i będące jej wynikiem odmienne potrzeby i preferencje lokalizacyjne. Nie ma zatem absolutnej atrakcyjności inwestycyjnej obszarów. Każdy obszar oferuje inną kombinację czynników sprzyjających inwestowaniu. Każdy ma inny profil atrakcyjności, inne mocne i słabe strony.

Ocenia się ją, określając położenie względem granicy zachodniej, Warszawy, ośrodków regionalnych, międzynarodowych portów lotniczych i portów morskich w Szczecinie i Trójmieście. Zależnie od rodzaju działalności poszczególne elementy mają inne znaczenie. Dla inwestycji przemysłowych ważny jest transport drogowy oraz poziom rozwoju sektora transportu i logistyki, zaś dla działalności zaawansowanej technologicznie – bliskość lotniska.

Liczy się liczba pracujących, bezrobotnych, wolnych miejsc pracy, napływ absolwentów szkół i uczelni, wysokość wynagrodzeń. Prowadzący produkcję będą szukać przede wszystkim absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, podczas gdy działalność usługowa preferuje osoby z wykształceniem średnim lub wyższym.

Określa ona możliwości sprzedaży przez potencjalnego inwestora dóbr i usług na rynku regionalnym. Im jest większa, tym szybciej zwrócą się nakłady inwestycyjne i niższy będzie koszt finalny dóbr poprzez redukcję kosztów transportu. Dla oceny atrakcyjności inwestycyjnej obszaru ważna jest także wielkość rynku zbytu, zamożność gospodarstw domowych, wydatki inwestycyjne przedsiębiorstw i pozostałych instytucji. Chłonność rynku regionalnego odgrywa z reguły mniejszą rolę w przypadku działalności przemysłowej, której produkty dystrybuowane są na wielu rynkach. Natomiast w przypadku usług, których sprzedaż odbywa się głównie na rynkach lokalnych i wymaga bezpośredniego kontaktu z klientem, chłonność rynku zbytu ma duże znaczenie.

Jej wpływ na atrakcyjność inwestycyjną wiąże się z usprawnieniem procesu realizacji inwestycji i jej dalszego funkcjonowania. Istotne są takie elementy: gęstość instytucji otoczenia biznesu, obecność ośrodków naukowo-badawczych, liczba imprez targowo-wystawienniczych, funkcjonowanie specjalnych stref ekonomicznych. Dla działalności produkcyjnej ważna jest zwłaszcza obecność wolnych terenów inwestycyjnych, dla działalności zaawansowanej technologicznie – istnienie ośrodków naukowo-badawczych.

Jej wpływ na atrakcyjność inwestycyjną jest pośredni. Wyraża się w kształtowaniu korzystnych warunków życia, które przyciągają mieszkańców innych rejonów kraju, a to z kolei umacnia wielkość i jakość zasobów pracy. Otwartość sprzyja kreatywności i innowacjom, ułatwia organizację szkoleń, konferencji, spotkań z klientami. Ważna jest również liczba i aktywność instytucji kultury oraz nasycenie infrastrukturą hotelową i gastronomiczną.

Jest istotna zwłaszcza dla lokalizacji usług, zwłaszcza zaawansowanych technologicznie – zależnych od wysokiej jakości kapitału ludzkiego i klimatu sprzyjającego innowacjom.

Odpowiednio wysoki zapewnia prawidłowe funkcjonowanie inwestycji, gwarantuje dostęp do niezbędnych usług i dostaw. Tu liczy się wydajność pracy, obecność spółek z udziałem kapitału zagranicznego, udział działalności pozarolniczych w strukturze gospodarki.

Rozległość obszarów o wysokich walorach przyrodniczych, objętych ochroną zmniejsza szanse na lokalizację inwestycji – zwłaszcza przemysłowych, choć nie ogranicza zbytnio innych dziedzin działalności, np. zaawansowanych technologicznie. Z kolei znaczny poziom degradacji środowiska generuje koszty utylizacji zanieczyszczeń i większej zachorowalności, obniża standard życia mieszkańców.

Poziom bezpieczeństwa Jego wpływ nie jest duży, jednak duży poziom zagrożenia oznacza większe wydatki na ochronę majątku, pracowników, kooperantów i klientów. Pogarsza też poczucie jakości życia, co może powodować odpływ ludności. Rodzi też wrażenie, że lokalna władza jest słaba.

Jest to zdolność do kreowania wizerunku regionu, jego popularyzacji, a także stworzenia przez władze samorządowe dobrego klimatu dla inwestycji.