Coraz więcej instrumentów finansowych

- Kardynalną zasadą jaka obwiązuje w przypadku lokowania nadwyżek finansowych firm jest płynność inwestycji, czyli możliwość szybkiej zmiany tej inwestycji na gotówkę, bez ryzyka poniesienia strat - uważa Roman Przasnyski, główny analityk Gold Finance.

Najpopularniejszym sposobem lokowania nadwyżek, wykorzystywanym przez firmy są lokaty terminowe w bankach. Wybór opcji jest tu naprawdę duży.

Jak pokazały badania przeprowadzone przez firmę Qulifact w 2008 r. z lokat terminowych korzysta 14,4 proc. firm. Możliwość wyboru rodzaju lokat na każdy okres jest bardzo duża. Począwszy od lokaty typu overnight (jednodniowych), tomorrow/next (rozpoczyna się pierwszy dzień roboczy po przelaniu pieniędzy) przez miesięczne, kwartalne i dłuższe.

Główną zaletą lokat jest wyższe oprocentowanie niż na ROR. Ale żeby obliczyć ile faktycznie zarobimy na danej lokacie trzeba wziąć pod uwagę parę elementów. Miłosz Zalewski, z departamentu Doradztwa Korporacyjnego DM TMS Brokers zwraca uwagę, że przy podjęciu decyzji o założeniu lokaty bankowej trzeba pamiętać, że oprocentowanie nie jest równe zyskom. Zdaniem eksperta trzeba uwzględnić 19 proc. podatek od zysków kapitałowych, a następnie inflację. Wskaźnikiem uwzględniającym inflację jest realna stopa zwrotu. Po uwzględnieniu tych czynników może się okazać, że nie wszystkie lokaty chronią oszczędności przed inflacją. Licząc realne zyski z lokaty należy pamiętać, aby wykorzystać prognozowany wskaźnik inflacji - z miesiąca zapadalności lokaty, gdyż jego bieżąca wartość informuje tylko o wzroście cen w stosunku do okresu poprzedzającego.

Wśród firm na popularności zyskują lokaty ustrukturyzowane, gwarantujące zwrot kapitału, ale nie gwarantujące odsetek. Lokaty takie są tworzone w oparciu o obligacje dyskontowe oraz opcje kupna danego instrumentu bazowego. Mogą nim być indeksy giełdowe, surowce, towary, koszyk akcji wybranych spółek. Jeżeli ceny instrumentu bazowego zachowają się zgodnie z naszymi oczekiwaniami wówczas zyski mogą przekroczyć te uzyskiwane na tradycyjnych lokatach.

Z badań wynika, że w fundusze inwestycyjne lokuje swoje środki 2,7 proc firm. Wybór jest tu duży - od funduszy pieniężnych poczynając, przez obligacyjne i zrównoważone, a na akcyjnych kończąc. Każdy z tych rodzajów funduszu obarczony jest różnym poziomem ryzyka. Przy wyborze funduszu warto więc przeanalizować jego historyczną stopę zwrotu w różnych horyzontach czasowych oraz odchylenia standardowe, które są miarą ponoszonego ryzyka. Wskazuje ono na to, jak bardzo osiągnięta przez fundusz stopa zwrotu różniła się od oczekiwanej.

Do najbardziej bezpiecznych zaliczane są fundusze rynku pieniężnego. Lokują one środki w najbardziej płynne i bezpieczne papiery dłużne (skarbowe) oraz w krótkoterminowe instrumenty finansowe i różnego rodzaju lokaty. W przypadku tych funduszy niebezpieczeństwo utraty kapitału jest niewielkie, ale też zyski nie są zwykle zbyt wysokie. Przy funduszach akcyjnych trzeba się liczyć dłuższym niż przy pozostałych okresem inwestowania, w grę wchodzi tu czas od kilkunastu miesięcy do nawet paru lat.

Eksperci przestrzegają też przed pochopnym lokowaniu środków w fundusze denominowane w walutach obcych. W tym przypadku niekorzystne zmiany umacniające krajową walutę mogą doprowadzić do przejedzenia zysków. Wadą funduszy posługujących się walutami obcymi są też wysokie opłaty manipulacyjne i za zarządzanie.

Najbardziej bezpiecznymi instrumentami finansowymi, z punktu widzenia firmy gospodarujące swoimi wolnymi aktywami są bony skarbowe oraz obligacje Skarbu Państwa. Bony są instrumentami dyskontowymi, o terminie wykupu do jednego roku, natomiast obligacje posiadają termin wykupu powyżej roku. Obydwa te instrumenty są objęte stuprocentową gwarancją Skarbu Państwa, a to oznacza bezpieczeństwo, ale również niską, podobną do lokat, dochodowość.

Zaletą bonów jest ich duża płynność - można je w każdej chwili odsprzedać, mogą one również stanowić zabezpieczenie spłaty kredytu w instytucjach finansowych.

Jeszcze niezbyt popularnym wśród firm, tym niemniej rozwojowym segmentem, jest rynek obligacji komercyjnych i komunalnych. Instrumenty te wcześniej były dostępne tylko na rynku międzybankowym. Od 30 września tego roku na warszawskiej giełdzie został uruchomiony rynek obligacji Catalyst. Obligacje korporacyjne za cenę większego ryzyka dają możliwość większego zarobku - są to bowiem obligacje niezabezpieczone. Ich oprocentowanie może nawet o kilka procent przewyższać obligacje państwowe z gwarancją Skarbu Państwa.

Dariusz Styczek