Nowe technologie w rękach Chin

To kolejny pokaz siły Pekinu, który nie waha się używać bogactw naturalnych do walki o poszerzenie swoich wpływów. Reszta świata w tym wypadku musi się pogodzić z dyktatem, bo Państwo Środka w ostatnich latach wyniszczyło konkurencję i całkowicie zmonopolizowało rynek rzadkich pierwiastków (REE - Rare Earth Elements).

Umowę o podniesieniu cen, będącą de facto zmową cenową, oczywiście za przyzwoleniem rządu, zawarły firmy: Baotou Steel High Tech Co. i Jiangxi Copper Corp. Pierwsza, działająca w Mongolii Wewnętrznej, zaspokaja zapotrzebowanie świata na REE aż w 46 proc. Druga jest nieco mniejsza, ale właśnie zamierza podpisać umowę z innymi firmami działającymi w Syczuanie. A właśnie w tej prowincji znajdują się drugie na świecie pod względem wielkości złoża rzadkich pierwiastków. Plasują się zaraz po Mongolii Wewnętrznej.

- Porozumienie o współpracy da nam większy wpływ na światowe rynki. I jeszcze lepsze zarobki - przyznał były szef działającego przy rządzie Chińskiego Stowarzyszenia Rzadkich Pierwiastków Yu Zhongsen. Pekin jest od kilku lat monopolistą na tym rynku - pokrywa aż 95 proc. zapotrzebowania świata na REE.

Bez 17 pierwiastków (o liczbie atomowej między 57 a 71) - m.in. lantanu, iterbu, lutetu - rozwój nowoczesnych technologii nie jest możliwy. Dzięki dysprozowi można produkować magnesy do samochodowych silników elektrycznych, które są o 90 proc. lżejsze od tradycyjnych. REE są niezbędne do wytwarzania laserów wykorzystywanych w medycynie, monitorów, światłowodów czy telefonów komórkowych. Są też nieodzowne w przemyśle zbrojeniowym, m.in. do produkcji noktowizorów czy laserowo naprowadzanych pocisków.

W efekcie radykalnego obniżenia kosztów wydobycia Pekin pozbył się niemal całej konkurencji i opanował ten strategiczny sektor rynku. Rywalizacji nie wytrzymały m.in. USA i w 2002 roku zamknęły kopalnię rzadkich pierwiastków w Mountain Pass. Jeszcze w 1984 roku był to największy tego typu zakład na świecie - zaspokajał jedną trzecią zapotrzebowania na REE. Gdyby nadal działał, to dzięki niemu oraz kilku innych odkrywkom Ameryka pozostałaby samowystarczalna.

Gdy Chiny tylko osiągnęły swój cel, natychmiast zaczęły ograniczać sprzedaż REE. W tym roku Pekin zezwolił na wydobycie zaledwie 89 ton więcej niż w 2009 r., a przecież przemysł nie stoi w miejscu. Z tego powodu ceny neodymu - wykorzystywanego do produkcji m.in. twardych dysków - wzrosły od końca ubiegłego roku aż o 60 proc., do 32 tys. dol. za tonę.

Eksperci ostrzegają przed dyktatem Pekinu. - Jeśli nie znajdziemy innych źródeł REE, to faktycznie oddamy się w ręce Pekinu, który będzie decydował o naszym rozwoju - ostrzega Jack Liftn, analityk zajmujący się rynkiem rzadkich pierwiastków.

O bezwzględności Chin świadczą kolejne zapowiedzi. Rząd zamierza zaostrzyć przyznawanie licencji na wydobywanie REE - mają je otrzymywać jedynie firmy państwowe. A eksperci alarmują, że już w przyszłym roku Chiny mogą wstrzymać dostawy co najmniej dwóch rzadkich pierwiastków, a w roku 2012 wydobywać tylko tyle REE, by zaspokoić potrzeby wyłącznie własnej szybko rozwijającej się gospodarki.

@RY1@i02/2010/158/i02.2010.158.000.010a.001.jpg@RY2@

Fot. Fotolink

Piotr Czarnowski

piotr.czarnowski@infor.pl