Prawie jak lokata, ale płynność zdecydowanie większa

Pieniądze można odkładać bez większego ryzyka nie tylko na lokatach bankowych, lecz także w funduszach inwestycyjnych. Najbezpieczniejszą kategorią tego rodzaju produktów inwestycyjnych są fundusze rynku pieniężnego. Przeważnie umieszczają one środki na lokatach bankowych albo kupują bony skarbowe. Bony emitowane przez Skarb Państwa to papiery wartościowe o terminie wykupu od jednego tygodnia do jednego roku. Jest to forma krótkoterminowej pożyczki zaciąganej przez rząd u inwestorów. Sprzedawane są przez Ministerstwo Finansów, aby pozyskać finansowanie niezbędne do realizacji planów wydatkowych państwa. Najpopularniejsze są bony kwartale i roczne. W przypadku funduszy inwestycyjnych typu pieniężnego rentowność tych papierów jest często benchmarkiem, czyli punktem odniesienia, do którego zarządzający danym funduszem porównują wyniki.

Dzięki temu, że zarządzające tymi podmiotami towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI) lokują w bankach dosyć duże pieniądze, mogą liczyć na to, że składane przez nie depozyty będą lepiej oprocentowane niż te otwierane przez klientów indywidualnych. W portfelach funduszy rynku pieniężnego znaleźć można także m.in. bankowe papiery wartościowe (certyfikaty depozytowe, bony oszczędnościowe).

Różnica pomiędzy dwoma typami funduszy rynku pieniężnego, czyli pomiędzy gotówkowymi a pieniężnymi, jest znacząca. Fundusze pieniężne inwestują wyłącznie w papiery emitowane przez polski rząd o krótkim terminie zapadalności (do 1 roku). Tymczasem wśród funduszy gotówkowych są takie, które za niewielką część środków nabywają kwity dłużne prywatnych firm, oprocentowane lepiej niż bony skarbowe. Mogą także inwestować w papiery dłużne o terminie wykupu przekraczającym 12 miesięcy. Zdarza się, że w ich portfelach można znaleźć dłużne papiery wartościowe wyemitowane przez rządy innych państw, przez miasta lub gminy (obligacje samorządowe i komunalne).

Wśród funduszy rynku pieniężnego wyróżnia się podmioty inwestujące w walucie polskiej, w określonej walucie zagranicznej (np. euro lub dolarze) lub takie, które nie mają określonej podstawowej waluty lokat. By fundusz mógł zostać zakwalifikowany do którejś z dwóch pierwszych kategorii musi utrzymywać 100-procentowy udziału lokat denominowanych w danej walucie w aktywach. Podmiot, który ma lokaty denominowane w różnych walutach może być zaklasyfikowany do jednej z tych kategorii pod warunkiem stosowania pełnego zabezpieczenia kursowego względem głównej waluty. Dopuszcza się również niewielki (do 10 proc.) udział aktywów denominowanych w walucie innej niż podstawowa, o ile fundusz zbywa w tej walucie tytuły uczestnictwa. Fundusze niespełniające także i tego kryterium zaliczane są do tych bez określonej podstawowej waluty lokat.

Dużą przewagą funduszy nad lokatami bankowymi jest płynność. Co prawda zerwanie lokaty poprzez konto internetowe trwa zwykle krócej (nawet kilka sekund) niż odkupienie jednostek uczestnictwa funduszu (zazwyczaj kilka dni), ale wiąże się ze stratą wypracowanych odsetek. Tymczasem wycofując środki z funduszu, zabiera się wypracowany zysk.

Należy jednak pamiętać, że fundusze pieniężne nie gwarantują zysków w żadnym okresie i o żadnej, nawet najmniejszej skali. Bankowe lokaty mają nad nimi przewagę, aczkolwiek trzeba pamiętać, że niektóre z nich mają oprocentowanie zmienne, więc mogą wypłacić mniej odsetek, niż się spodziewaliśmy.

Poza tym TFI pobierają opłatę za zarządzanie funduszami. W przypadku tego typu produktów jest ona jednak naprawdę niewielka, najniższa spośród wszystkich kategorii.

Obecnie w ofercie polskich towarzystw funduszy inwestycyjnych znajduje się 35 funduszy rynku pieniężnego. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy wypracowały stopę zwrotu na poziomie 4,11 proc. Średnia rentowność bonów 52-tygodniowych sprzedanych przez resort finansów w październiku 2010 r. wyniosła 4,056 proc. Kolejna aukcja odbyła się w lutym i wtedy średnia rentowność wyniosła już 4,508 proc. Wydaje się więc, że zyski, jakie przyniosły klientom TFI fundusze gotówkowe i pieniężne w ostatnich 12 miesiącach w porównaniu do benchmarku, jakim jest oprocentowanie krótkoterminowych pożyczek skarbowych, wypadają przyzwoicie. Jeszcze lepiej wypadają, jeśli brać pod uwagę okres trzech lat - zarobiły w tym czasie 15,61 proc., czyli średniorocznie 5,2 proc. W okresie trzech miesięcy zarobiły 1,34 proc., podczas gdy w połowie września niektóre banki dawały za powierzenie im środków na 3 miesiące blisko 7 proc. w skali roku.

Opłaty za zarządzanie funduszami rynku pieniężnego są najniższe spośród wszystkich funduszy inwestycyjnych. W ofercie polskich TFI jest obecnie 35 tego rodzaju produktów

@RY1@i02/2011/243/i02.2011.243.21400030r.803.jpg@RY2@

Saldo wpłat i wypłat do funduszy pieniężnych w 2011 r. (mln zł)