Koniec ery brutalnych tabloidów

Błyskawiczna decyzja Ruperta Murdocha o zamknięciu tabloidu "News of the World" nie jest przypadkiem, jeśli wziąć pod uwagę kondycję biznesową jego koncernu. Brytyjskie brukowce z roku na rok tracą swoje dawne wpływy, zaś Murdoch musi odbudować utracony wizerunek w obliczu starań o przejęcie stacji BSkyB.

Australijski magnat medialny uzyskał już zgodę brytyjskiego regulatora na przejęcie należącej do państwa telewizji. Sprzedaż 60,9 proc. udziałów w zatrudniającej 16,5 tys. pracowników stacji za 7,8 mld funtów (34,3 mld zł) to element kampanii prywatyzacyjnej prowadzonej przez konserwatywny gabinet Davida Camerona. W piątek przedstawiciele rządu ostrzegli jednak, że przy wydawaniu ostatecznej zgody na przejęcie stacji wezmą pod uwagę skandal z "News of the World".

Po tej zapowiedzi akcje BSkyB na londyńskiej giełdzie potaniały o 7,5 proc. Inwestorzy uznali bowiem, że jeśli wyjdą na jaw nowe, bulwersujące szczegóły afery podsłuchowej, rząd może poszukać nowego inwestora. A ujawnienie kolejnych rewelacji nie jest wykluczone, ponieważ przekraczanie kolejnych granic prawnych i moralnych ma w brytyjskich żółtych mediach długą tradycję.

Ujawnienie włamań i manipulacji pocztą głosową 4 tys. bardziej lub mniej znanych osób przelało czarę goryczy. A pełna oburzenia reakcja Brytyjczyków najlepiej świadczy o zmianie podejścia do tabloidowych ekscesów. Jeszcze w 2005 r. tygodnik po ujawnieniu m.in. dzięki monitorowaniu rozmów telefonicznych i SMS-ów trzech romansów - piłkarza Davida Beckhama, trenera kadry Svena-Goerana Erikssona i ministra Davida Blunketta - dostał prestiżową nagrodę British Press Award, a jego ówczesny redaktor naczelny Andy Coulson mówił o "szczęściu, że pracuje z tak fantastycznym zespołem". Coulson został doradcą Camerona, pełniącego wtedy funkcję lidera opozycji, i był nim do stycznia 2011 r. W piątek został aresztowany.

Tabloidy nie są już bowiem tak wpływową gałęzią dziennikarstwa jak niegdyś. Również "News of the World" lata świetności miał już dawno za sobą. Wraz z upowszechnieniem się internetu średni nakład gazety malał - i to już od początku lat 90. W listopadzie 1990 r. po raz ostatni przekroczył 5 mln egzemplarzy (o 18,5 tys.). Pierwszy raz poniżej 4 mln spadł w grudniu 1999 r. W latach 2010 - 2011 średni miesięczny nakład ani razu nie przekroczył 3 mln.

I trudno było robić sobie nadzieje na przyszłość. Zdaniem National Readership Survey tygodnik Murdocha najchętniej czytali ludzie w wieku 35 - 44 lata, pamiętający jeszcze erę przedinternetową i stanowiący 22 proc. czytelników. Młodzi w wieku 15 - 24 lata stanowili zaledwie 15,1 proc.

Wraz ze spadkiem czytelnictwa malały przychody z reklam. I nie pomagało coraz ostrzejsze podkręcanie tematów i coraz chętniejsze sięganie po wątpliwe prawnie usługi prywatnych detektywów. W 2010 r. prasa drukowana (nie tylko "NotW", ale też np. poważny "Wall Street Journal") zapewniała 18,6 proc. przychodów imperium Murdocha. Mniej niż przychody z branży filmowej. W tym kontekście decyzja właściciela News Corp. o zamknięciu pisma była tylko uderzeniem wyprzedzającym. Tym bardziej że firmy prześcigały się - w obronie własnego dobrego imienia - w wydawaniu oświadczeń o reklamowym bojkocie gazety. Tymczasem w ostatnich latach reklamy w "News of the World" przynosiły Murdochowi 35 mln - 40 mln funtów (155 mln - 175 mln zł) rocznie.

W krótkim okresie na wycofaniu z rynku tygodnika skorzystają jego bezpośredni konkurenci - "Sunday Mirror" czy "Mail on Sunday". Na więcej zysków z reklam może też liczyć podobny do nich dziennik "The Sun". Trudno się jednak łudzić, że w średnim i długim terminie rynek "red top newspapers" odbije się od dna.

@RY1@i02/2011/132/i02.2011.132.000.0009.001.jpg@RY2@

Fot. AP

Rupert Murdoch musi odzyskać utracony wizerunek

Michał Potocki

michal.potocki@infor.pl