Fundusze absolutnie zyskowne nie zawsze dają zarobić

Obecnie, według klasyfikacji serwisu Analizy Online, krajowe towarzystwa funduszy inwestycyjnych oferują 23 fundusze absolutnej stopy zwrotu, z czego tylko siedem istnieje dłużej niż trzy lata (prawdziwy ich wysyp nastąpił po wybuchu kryzysu i załamaniu na rynkach akcji). Nieco ponad połowa z nich działa w formule funduszu zamkniętego (FIZ), a pozostałe są funduszami otwartymi (FIO lub SFIO). Porównując ich dotychczasowe osiągnięcia, siłą rzeczy trzeba się skupić na krótszych okresach.

To, co rzuca się w oczy przy analizie dokonań funduszy absolutnej stopy zwrotu, to przede wszystkim rozziew pomiędzy wynikami. W ostatnich dwóch latach najlepszy fundusz zaliczany do tej kategorii przez Analizy Online, Total FIZ, zarządzany przez Ipopema TFI, odnotował prawie 96-proc. wzrost wartości. Dla kontrastu, Superfund Absolute Return stracił w tym samym czasie niemal 5 proc. Większość funduszy była jednak na plusie, a średnia arytmetyczna stóp zwrotu to ponad 27 proc. Duże różnice między osiągnięciami poszczególnych funduszy widoczne są w zasadzie w każdym okresie.

W porównaniu z tradycyjnymi funduszami akcji czy mieszanymi aktywnej alokacji osiągnięcia funduszy absolutnej stopy nie zachwycają. W ostatnich dwóch latach średnia stopa zwrotu funduszy akcji polskich uniwersalnych wyniosła ponad 54,6 proc., a fundusze aktywnej alokacji inwestujące w Polsce dały zarobić przeciętnie ponad 28,5 proc. (ich odpowiedniki, lokujące głównie poza granicami kraju, odnotowały średni zysk przekraczający 31,5 proc.). Gwoli sprawiedliwości trzeba zauważyć, że również wśród funduszy akcji czy aktywnej alokacji zaobserwować można bardzo duże różnice pomiędzy najlepszymi i najgorszymi, wahające się w przypadku tych pierwszych od 32 do 92 proc., a w przypadku drugich do 12,5 do 56 proc. Jednak żaden z nich nie odnotował strat, co przy hossie trwającej od połowy lutego 2009 roku byłoby nie lada wyczynem. Udało się to jednak jednemu z funduszy absolutnej stopy zwrotu - Superfund Absolut Return (-4,9 proc.).

Podobnie jak w przypadku funduszy mieszanych czy agresywnych, rekomendowany minimalny czas inwestycji w fundusze absolutnej stopy zwrotu wynosi kilka lat. Każdy fundusz zawsze podkreśla, że jego celem jest nie tyle bycie najlepszym w ostatnim miesiącu czy kwartale, ale w dłuższym, wieloletnim terminie. Niestety, fundusze absolutnej stopy zwrotu oferowane przez polskie instytucje w większości nie mogą pochwalić się istnieniem dłuższym niż dwa lata. Dłuższą, ponad pięcioletnią historię, mają tylko dwa z nich - Investor FIZ i Opera FIZ. W okresie pięciu lat, kończącym się na 30 kwietnia br., pierwszy z nich wypracował zysk w wysokości ponad 56 proc., zaś drugi prawie 53-proc. stratę. Dla porównania najlepszy spośród funduszy polskich akcji zarobił w tym czasie dla swoich uczestników niemal 42 proc., najsłabszy stracił ponad 24 proc., a średnia dla całej kategorii wyniosła 13,3 proc. Z kolei najlepszy z pięciu działających na tyle długo funduszy polskich aktywnej alokacji, BPH Aktywnego Zarządzania, zyskał ponad 15 proc. Na przeciwnym biegunie znalazł się Allianz Aktywnej Alokacji, który w ostatnich pięciu latach zarobił 1,6 proc.

Fundusze absolutnej stopy zwrotu mogą być ciekawą alternatywą dla inwestorów, nie można jednak dać się zwieść sloganom reklamowym, mówiącym o zarabianiu w każdej sytuacji, niezależnie od koniunktury. Wiele więcej zależy od osób zarządzających niż w przypadku tradycyjnych funduszy, z konkretnie zakreśloną strategią i modelową strukturą portfela, a to, wbrew pozorom, znacznie zwiększa ryzyko inwestycji.

@RY1@i02/2011/098/i02.2011.098.214.002c.001.jpg@RY2@

Wyniki funduszy absolutnej stopy zwrotu

Bernard Waszczyk

Open Finance