Akredytywa, inkaso i gwarancja zawsze będą przydatne przy wymianie handlowej

Przy analizie wielkości oraz kierunków geograficznych polskiego eksportu i importu w ciągu ostatnich lat podawanych przez Główny Urząd Statystyczny jasno widać kilka istotnych tendencji. Przede wszystkim - o ile w 2007 roku dominującym partnerem polskich importerów były kraje europejskie, z Niemcami na czele, to już w 2009 roku na drugiej pozycji pojawiły się Chiny, wyprzedzając Rosję. Import Polski z krajów Azji sukcesywnie wzrasta - w 2009 r udział Chin wynosił 9,3 proc. całego importu (91,6 mld zł). Prognozy na najbliższe lata przewidują dalszy wzrost roli Chin w strukturze polskiego importu, choć o mniejszej dynamice ze względu na ograniczone możliwości produkcyjne, co ma się przełożyć na wzrost importu z innych krajów azjatyckich, np. z Bangladeszu.

Natomiast eksport Polski skupia się na dostawach towarów głównie do Niemiec, Włoch i Francji. Pomimo tego w ostatnich latach zauważalny jest również znaczący wzrost polskiego eksportu do Azji (w 2007 r. wynosił 16,3 mld zł, a w 2009 r. - 22,8 mld zł).

Jasno widać, że firmy zaangażowane w obrót międzynarodowy koncentrują się w dużej mierze na rynkach azjatyckich. Taka sytuacja nie pozostaje bez wpływu na dobór instrumentów finansowania handlu, gdyż kraje tego regionu preferują bezpieczne formy bezgotówkowego rozliczania transakcji handlowych, np. akredytywę dokumentową. Po naszej stronie widzimy zapotrzebowanie polskich firm na usługi bankowe, takie jak: akredytywy dokumentowe, gwarancje bankowe czy inkasa.

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku było momentem, gdy wydawało się, że otwarcie granic oraz zaadaptowanie przez Polskę przepisów unijnych obniży popularność produktów obsługi handlu i akredytywa, gwarancja lub inkaso nie będą już poszukiwane w takim stopniu jak dotychczas.

Jednak otwarcie granic nie usunęło odległości, jakie dzielą kontrahentów. To kryterium wciąż powoduje, że możemy rozpatrywać dwie opcje: albo zapłata za towar nastąpi z góry przed dostawą, albo towar dotrze do odbiorcy przed otrzymaniem zapłaty przez wysyłającego.

Wprawdzie wiele polskich firm rozwinęło relacje z europejskimi kontrahentami, także wiedza na temat polskich przedsiębiorców i ich produktów wzrosła, jednak kwestia bezpieczeństwa transakcji pozostała niezmiennie istotna dla wszystkich zainteresowanych stron.

Niezależnie od kraju przeznaczenia czy pochodzenia towaru ryzyko każdej transakcji handlowej jest szczególnie znaczące, gdy np. kwota transakcji jest wysoka lub gdy wypłacana jest zaliczka potrzebna na pokrycie wstępnych nakładów. Mimo intensywnego rozwoju usług bankowych na innych polach w dziedzinie wymiany międzynarodowej technologia nie eliminuje ryzyka związanego z transakcjami handlowymi.

Potrzeby polskich firm specjalizujących się w handlu towarami czy usługami pozostają stałe mimo nowoczesnych trendów i tendencji - wciąż kluczowym kryterium wyboru będzie komfort i bezpieczeństwo w realizacji transakcji. Można założyć, że polscy importerzy w dalszym ciągu będą zlecać np. otwarcia akredytyw, choćby ze względu na preferencje firm zlokalizowanych w Azji. Polscy eksporterzy niemający zaufania do kontrahentów będą żądać zabezpieczenia płatności w formie akredytywy lub gwarancji bankowej.

Akredytywa ocaliła niejedną polską firmę, która wobec bankructwa odbiorcy znalazła się - delikatnie mówiąc - w niekomfortowej sytuacji. Gdyby nie akredytywa, nie otrzymałaby zapłaty za wysłany towar. Ten rodzaj zobowiązania banku daje pewność otrzymania należności, niezależnie od sytuacji finansowej kontrahenta. Akredytywę polecamy więc w takich sytuacjach, gdy np.:

● klient rozpoczyna dopiero współpracę z odbiorcą i obawia się odmowy zapłaty z powodu przejściowych kłopotów z płynnością bądź z powodu nieuczciwości kontrahenta;

● od terminu otrzymania towaru (surowców, części) zależy produkcja - np. gdy towar ma charakter okolicznościowy (ozdoby świąteczne) i w innym czasie nie można go sprzedać.

Dzięki akredytywie zleceniodawca zapewnia dostawcy zabezpieczenie zapłaty, ale jednocześnie wprowadzając do treści umowy odpowiednie warunki dostawy, uzależnia zapłatę od ich spełnienia i tym dyscyplinuje beneficjenta.

Wprawdzie te instrumenty są znane jako solidne i stosowane od lat - jedną z pierwszych prób ujednolicenia zasad postępowania dla stron akredytywy podjęto w 1933 roku (zrobiła to Międzynarodowa Izba Handlowa w Paryżu) - to jednak nie można zapominać, że ich obsługa jest stale rozwijana przez banki, a kolejne funkcjonalności produktów stwarzają firmom nowe możliwości ich użycia.

Szczególnie jeden z produktów obsługi handlu - akredytywa dokumentowa poza funcją rozliczeniową - ma taki potencjał.

Na przykład Citi Handlowy w przypadku akredytyw, zarówno własnych (importowych), jak i otwartych przez inne banki (eksportowych), może finansować dostawców zagranicznych lub krajowych (beneficjentów akredytyw) w formie dyskonta należności. Ten rodzaj finansowania pozwala beneficjentowi uzyskać zapłatę przed terminem płatności określonym w warunkach akredytywy.

W ramach akredytywy, nie tylko beneficjent, lecz także zleceniodawca może uzyskać poprawę warunków. Np. klient naszego banku - zleceniodawca akredytywy - może skorzystać z prolongaty refundacji wypłat. Prolongata to możliwość zrefundowania wypłat w terminie późniejszym niż data płatności dokonana przez Citi Handlowy na rzecz beneficjenta zgodnie z warunkami akredytywy, którą zlecił zleceniodawca.

Produkty obsługi handlu wykorzystywane w sposób tradycyjny chronią przed ryzykiem niewypłacalności lub odmowy dokonania płatności (akredytywa dokumentowa lub gwarancja bankowa), umożliwiają rozliczenie się pośrednika z faktycznym producentem/dostawcą (akredytywa przenośna), dyscyplinują beneficjenta (akredytywa dokumentowa, gwarancja bankowa).

Dodatkowa funkcjonalność akredytywy dokumentowej umożliwia otrzymanie finansowania po dostawie (dyskonto należności). Z kolei prolongata umożliwia klientom Citi Handlowego swobodniejsze zarządzanie środkami na wypłaty (płatności) w ramach akredytyw. Zarówno dyskonto, jak i prolongata sprawiają, że terminy płatności ustalane w warunkach akredytyw stają się dla zleceniodawców lub beneficjentów mniej istotne, dają im większą elastyczność i komfort w ich negocjowaniu z kontrahentami.

Jestem przekonana, że wymienione zalety produktów obsługi handlu, wraz z uwarunkowaniami wynikającymi z charakteru transakcji handlowych oraz ze wzrostu obrotów handlowych, szczególnie z rynkiem azjatyckim, będą budować stały popyt na te instrumenty wśród polskich przedsiębiorców.

@RY1@i02/2011/063/i02.2011.063.130.006c.001.jpg@RY2@

Małgorzata Samson

Małgorzata Samson

dyrektor ds. produktów obsługi transakcji handlowych, Citi Handlowy