Kryzysy dewastują globalne łańcuchy dostaw

- Na naszych oczach odbywa się fragmentaryzacja globalnego łańcucha dostaw. Poszczególne ogniwa pękają, kiedy w danym kraju panuje niestabilna sytuacja ekonomiczna albo polityczna - twierdzi prof. Halina Brdulak ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. - Kiedyś prognozy makroekonomiczne pozwalały na planowanie co najmniej w rocznym horyzoncie. Dzisiaj prognozowanie możliwe jest w cyklu kroczącym, na kolejne dwa-trzy miesiące, co wiąże się ze zmiennością koniunktury - tłumaczyła.

Gil Perrot, który odpowiada za logistykę lądową w koncernie ArcelorMittal w Europie, przyznał, że wiążące prognozy wynoszą dla branży maksimum sześć-osiem tygodni, a zdarza się, że wydarzenia w gospodarce w ciągu dwóch tygodni wywracają plany do góry nogami. - Efektywne zarządzanie aktywami jest w tych okolicznościach trudne - tłumaczył.

- Logistyka to dziś zarządzanie ryzykiem i niepewnością - zgodził się Jacek Neska, członek zarządu PKP Cargo. - Z jednej strony firma logistyczna musi mieć tyle zasobów, żeby spełnić oczekiwania klienta. Ale z drugiej strony powinna znaleźć równowagę, żeby nie narazić się na nadmierne koszty. Rozwiązaniem może być dywersyfikacja produktowa i geograficzna - dodał.

Profesor Halina Brdulak oceniła, że logistyka jest jedną z branż, która boryka się z problemem spadku marż. To z kolei wymusza poszukiwanie nowych rozwiązań, które pozwolą podnieść efektywność transportu.

Zupełnie nowym zjawiskiem jest konkurencja dla branży, która wywodzi się spoza tradycyjnej logistyki, np. wykorzystywanie taksówek do przewozu paczek czy zamawianie usług transportu samochodowego za pomocą aplikacji mobilnej, jak Uber. Złą wiadomością dla branży transportu, spedycji i logistyki (TSL) jest też to, że własne łańcuchy dostaw tworzą tacy giganci jak Amazon. - Żeby się dostosować i utrzymać klienta, tradycyjni gracze oddają usługę tzw. pierwszej i ostatniej mili firmom spoza grupy. Czasami firmy wiążą się z konkurentami, żeby zrealizować usługę i nie stracić rynku - tłumaczy prof. Brdulak.

Kolejne wyzwanie to urbanizacja. Dzisiaj ponad połowa mieszkańców świata żyje w miastach. Prognozy są takie, że ten wskaźnik będzie szybko wzrastał, co niesie ze sobą wyzwania dla logistyki, np. związane z zaopatrzeniem wielkich skupisk ludzkich. Nowym zjawiskiem jest starzenie się społeczeństwa i wchodzenia na rynek pracy pokolenia Y, zwanego millenialsami. To ludzie, którzy urodzili się w połowie lat 80. i później: użytkownicy nowych technologii, mediów społecznościowych, chętnie zmieniający pracę i szukający także wyzwań i bodźców pozafinansowych. - Branża logistyczna powinna ich zaadaptować, częściowo się do nich dostosowując - proponuje ekspert SGH.

Prezes PKP Cargo Connect Twan Steenweg zwrócił uwagę, że wyzwaniem jest kontrola nad kosztami, np. pod względem logistyki zwrotów. Dzisiaj klient może za pomocą kilku kliknięć myszką zamówić towar, a potem go zwrócić. Problemem jest, jak sprawnie odebrać towary i gdzie je przechowywać, żeby obsługa zwrotów nie generowała nadmiernych kosztów.

Prezes ČD Cargo Ivan Bednárik przyznał, że branża logistyczna co chwila styka się z nowymi wyzwaniami, które były trudne do przewidzenia, jak np. zakłócenie dostaw do Rosji i na Ukrainę.

Uczestnicy dyskusji podczas One Cargo zgodzili się, że dużym problemem może być fala uchodźców, która przetacza się przez Europę. Na razie zakłócenia łańcuchów logistycznych są punktowe, np. wstrzymywany jest ruch pod kanałem La Manche albo utrudniony dostęp do niektórych portów. Pojawiają się jednak postulaty zawieszenia traktatu z Schengen i przywrócenia kontroli granicznej. - To zły scenariusz, który miałby negatywny wpływ na koszty i czas, czyli odbiłby się na klientach - oceniła prof. Halina Brdulak.

Olivier Claude Large, który odpowiada za Europę Środkową w koncernie Gefco, stwierdził, że mimo licznych wyzwań od strony transportowej Polska ma szansę odnieść sukces. - Atuty Polski to strategiczna lokalizacja między Wschodem i Zachodem, sprawnie działające porty morskie i szybko rozrastająca się sieć drogowa - wyliczał.

Konrad Majszyk

konrad.majszyk@infor.pl