Finansopedia

- to złożone instrumenty finansowe, które z jednej strony gwarantują jego posiadaczowi zwrot zainwestowanego kapitału na określonym poziomie (najczęściej 100 proc.) w określonym momencie w przyszłości, z drugiej dają szansę na osiągnięcie zysku, w przypadku zgodnego z założonym scenariuszem zachowania określonych wskaźników finansowych. Inżynieria finansowa pozwala wykorzystywać w budowaniu produktów strukturyzowanych dowolne wskaźniki - kursy akcji, wartości indeksów giełdowych, kursy walutowe, ceny surowców i towarów rolnych czy poziom stóp procentowych itd. Na polskim rynku tego rodzaju produkty funkcjonują przede wszystkim pod postacią lokat strukturyzowanych i stanowią narzędzie dywersyfikacji bezpiecznych form oszczędzania.

- pod tym określeniem mieści się szeroka gama instrumentów finansowych, śledzących zmiany cen określonych aktywów (tzw. instrumentów bazowych). Tego rodzaju produkty strukturyzowane często wykorzystują dźwignię finansową, a obracanie nimi wiąże się z ryzykiem utraty całości kapitału.

- są nimi instytucje finansowe, na polskim rynku banki i firmy ubezpieczeniowe. Wystawca odpowiada za prawidłowe rozliczenie z nabywcą produktu. W przypadku produktów strukturyzowanych sprzedawanych jako lokaty są one objęte gwarancjami ze strony BFG.

- rodzaj giełdowych produktów strukturyzowanych, które dają możliwość zarabiania na wzrostach lub spadkach cen akcji, indeksów lub surowców, z wykorzystaniem dźwigni finansowej. Na GPW notowane są certyfikaty faktor, np. na indeksy WIG20 i DAX, srebro, złoto, ropę naftową, cukier, akcje KGHM, PZU, ale także Deutsche Banku.

- podobnie jak certyfikaty faktor pozwalają zarabiać na wzrostach lub spadkach określonych aktywów z wykorzystaniem dźwigni finansowej. O ile jednak w przypadku certyfikatów faktor dźwignia jest z góry znana i stała, o tyle dla produktów turbo jej wielkość jest zmienna i zależy od poziomu notowań instrumentu bazowego.

- notowane na giełdzie produkty strukturyzowane, zapewniające częściową gwarancję kapitału. Pozwalają zarabiać na rynkach, które znajdują się w trendach bocznych (bez zdecydowanej tendencji wzrostowej lub spadkowej); mechanizm tego rodzaju certyfikatu umożliwia osiągnięcie dodatkowego zysku, dopóki cena instrumentu bazowego pozostaje ponad ustaloną barierą. Na przykład notowany na GPW certyfikat na indeks Euro Stoxx 50 wypłaci inwestorom 30 proc. zysku, jeśli do dnia wykupu (marzec 2020) wskaźnik nie straci 51 proc. lub więcej wartości początkowej (bariera znajduje się na 1,8 tys. pkt, w piątek indeks miał wartość 3 tys. pkt).

- mechanizm pozwalający na zawieranie transakcji, dzięki którym kontrolujemy aktywa o wartości wielokrotnie przewyższającej zainwestowany przez nas kapitał. Jej wykorzystanie powoduje, że zmiany cen instrumentów, które kontrolujemy, przekładają się z wielokrotnie większą siłą na wartość zainwestowanych przez nas środków. Na przykład na rynku forex dźwignia wynosi nawet 100:1, co powoduje, że zmiana kurs walutowego o 1 proc. sprawa, że podwajamy zainwestowany kapitał lub tracimy go w całości. W najmniej korzystnym scenariuszu strata może przekroczyć wartość zainwestowanego kapitału. W przypadku produktów strukturyzowanych dźwignia finansowa dla certyfikatów faktor wynosi maksymalnie 4:1, dla certyfikatów turbo może być nawet kilkukrotnie wyższa. Jednak konstrukcja notowanych na GPW produktów strukturyzowanych wyklucza stratę przekraczającą wyłożony kapitał.

- rynek produktów strukturyzowanych nie został dotychczas ściśle uregulowany, ale podlega ogólnym przepisom dotyczącym zasad sprzedaży produktów finansowych, takim jak europejska dyrektywa MiFID. Wprowadza ona obowiązek przeprowadzenia ankiety badającej doświadczenie, wiedzę i skłonność klienta do ryzyka, żeby w sten sposób z dobrym przybliżeniem dopasować odpowiedni dla niego produkt finansowy.

- w przeszłości Komisja Nadzoru Finansowego krytykowała sprzedaż wieloletnich produktów strukturyzowanych zamrażających kapitał klienta na 10 czy nawet 15 lat. W tak długim okresie gwarancja zwrotu kapitału, nawet jeśli faktycznie istnieje, w praktyce nie działa, bo siłę nabywczą zainwestowanego kapitału może obniżyć inflacja. Jednocześnie prognozowanie, co w tak długim okresie zdarzy się z ceną instrumentów finansowych, które mają zapewnić ewentualny zysk nabywcy produktu strukturyzowanego, wydaje się niemożliwe.