Rekordowe zyski największych firm

Tyle wyniósł w ciągu roku łączny zysk operacyjny największych giełdowych spółek. Na II kwartał, za który firmy właśnie publikują wyniki finansowe, przypadło 11,5 mld zł. Tylko w pierwszych trzech miesiącach tego roku rezultat był o ponad 2 mld zł lepszy. W porównaniu do zeszłego roku zysk operacyjny wzrósł o 42 proc.

Zysk netto największych firm podniósł się w ciągu roku o ponad 60 proc. Rezultaty poprawiają się piąty kwartał z rzędu, ale nie dotyczy to wszystkich spółek - wzrosły zyski jedenastu z nich, dziewięciu spadły. Mimo to udało się w ciągu roku zarobić 24,7 mld zł (dane na zamieszczonym obok wykresie mogą się różnić, bo dla porównywalności danych w dłuższym okresie wyłączyliśmy z nich Pekao i Alior), najwięcej od ponad trzech lat. Firmom sprzyjały drożejące surowce, rosnące wydatki Polaków, korzystniejsze niż przed rokiem regulacje prawne i niższe odpisy związane z utratą wartości posiadanych aktywów.

Zaskakująca energetyka

To właśnie ten ostatni czynnik zadecydował w głównej mierze o poprawie wyników w energetyce. Przed rokiem Energa, PGE i Tauron łącznie straciły 0,7 mld zł, bo właśnie wchodziła w życie ustawa odległościowa, ograniczająca opłacalność produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Spółki zmuszone były skorygować w dół wartość posiadanych farm wiatrowych. W minionym kwartale, bez balastu odpisów aktualizujących majątek, zarobiły 1 mld zł. Ale nawet pomijając zdarzenia jednorazowe, wyniki energetyki są zaskakująco dobre. Jeszcze niedawno analitycy prognozowali, że będą wyraźnie słabsze niż przed rokiem.

- Spółki więcej niż przed rokiem zarabiają na obrocie energią i jej sprzedaży do odbiorców końcowych. Także wyniki związane z produkcją, na których ciążą niskie ceny energii, nie są tak złe, jak się jeszcze niedawno wydawało. Wiele wskazuje, że tegoroczne rezultaty mogą być lepsze niż przed rokiem - mówi Robert Maj, analityk zatrudniony w DM Ipopema.

Pod wpływem dobrych rezultatów inwestorzy zapomnieli, że kontrolowana przez państwo energetyka musi składać się na ratowanie górnictwa (inna sprawa, że dzięki rosnącym cenom węgla perspektywy branży znacznie się poprawiły) czy wydawać pieniądze na odkupywanie aktywów od zagranicznych koncernów. I tak jak przez ostatnie dwa lata wyprzedawali akcje koncernów energetycznych, tak teraz je kupują. Od początku roku kurs papierów Energi podskoczył o ponad 50 proc. (drugi wynik wśród spółek z WIG20), PGE i Tauron podrożały o niemal 40 proc.

Państwowe rządzą

Poprawa wyników w energetyce jest częścią widocznego od ponad roku trendu: coraz wyższe zyski osiągają spółki kontrolowane przez państwo. Sprzyjają im warunki zewnętrzne. Poprawa zysków JSW o przeszło 600 mln zł związana jest z drożejącym węglem. Węgiel koksujący, w którego wydobyciu specjalizuje się spółka, był w I półroczu droższy niż przed rokiem o 135 proc., cena zbliżyła się przejściowo do 300 dol. za tonę. Jeszcze w 2016 r. nie przekraczała 100 dol. za tonę. Wtedy spółka miała kłopoty z utrzymaniem płynności finansowej, a w ciągu czterech kwartałów potrafiła stracić 3 mld zł. Przez ostatni rok zarobiła 2,4 mld zł, najwięcej, odkąd w 2011 r. zadebiutowała na giełdzie.

Podobnej skali poprawę wyników zanotowało PGNiG. W II kwartale spółka zarobiła 0,5 mld zł, przed rokiem była 100 mln zł na minusie. Podobnie jak w przypadku energetyki zadziałały zdarzenia jednorazowe. Przed rokiem gazowy koncern zmuszony był skorygować w dół wartość swoich aktywów w segmencie wydobywczym. Obecnie wynik operacyjny w tym obszarze działalności poprawił się o ponad 800 mln zł, także dlatego, że wyższe niż przed rokiem były ceny gazu.

Dobrą passę kontynuują koncerny paliwowe. Wprawdzie i Orlen, i Lotos zarobiły mniej niż przed rokiem, ale w dalszym ciągu osiągają ponadprzeciętne wyniki. Nadal relatywnie tania jest ropa naftowa. To na jej przerobie obydwie spółki zarabiają najwięcej. Jednocześnie popyt na ich produkty rośnie, przede wszystkim za sprawą wprowadzonego w sierpniu zeszłego roku pakietu paliwowego, który w istotnym stopniu ograniczył szarą strefę. Z szacunków Orlenu wynika, że oficjalne zużycie oleju napędowego było w Polsce wyższe niż przed rokiem o 26 proc., a zużycie benzyny zwiększyło się o 6 proc. W kolejnych kwartałach spółkom może być trudno osiągać coraz wyższe zyski, bo z jednej strony będzie wygasał pozytywny wpływ zmian regulacyjnych, z drugiej koncernom paliwowym nie sprzyja złoty coraz mocniejszy względem dolara.

Konsumpcja napędza sektor prywatny

Największe spółki znajdujące się w prywatnych rękach (po przejęciu kontroli przez PZU nad Aliorem i Pekao zostało ich w składzie WIG20 jedynie osiem) zarobiły w II kwartale 1,6 mld zł, o 6 proc. mniej niż przed rokiem. Regres jest przede wszystkim efektem niższych zysków sektora finansowego, ale znów największy wpływ mają na to zdarzenia jednorazowe - przed rokiem bankiem księgowały nadzwyczajne zyski z tytułu sprzedaży udziałów firmy Visa Europe. Gdyby pominąć tę operację, to na podstawowej działalności banki zarabiają więcej niż przed rokiem. W przypadku BZ WBK policzony w ten sposób zysk przed opodatkowaniem był w I półroczu wyższy o 18 proc. Bank jest wyceniany na giełdzie na 36,4 mld zł i jest największą pod tym względem spółką na GPW.

- Wyniki sektora finansowego są zaskakująco dobre. Biorąc pod uwagę strukturę wzrostu PKB w Polsce, nie są za to niespodzianką rosnące zyski spółek zajmujących się sprzedażą detaliczną - mówi Tomasz Matras, zastępca dyrektora inwestycyjnego w Union Investments TFI.

Z opublikowanych przez GUS w zeszłym tygodniu danych wynika, że wzrost gospodarczy zawdzięczamy przede wszystkim rosnącej konsumpcji. To między inny dlatego jeden z najlepszych wyników kwartalnych zanotowało LPP, największy sprzedawca ubrań w naszym regionie Europy. Spółka zmagająca się w ostatnich latach z coraz silniejszą konkurencją ze strony globalnych graczy jak Inditex (właściciel marki Zara) czy H&M traciła w ostatnich dwóch latach marże, a jej zyski spadały. W II kwartale przyszło przełamanie - wynik finansowy poprawił się o ponad 90 proc., do 173 mln zł. Giełdowa wycena wzrosła w tym roku o połowę i przekracza 15 mld zł. Do rekordu z 2014 r., kiedy LPP warte było więcej niż Orlen, brakuje już niecałych 3 mld zł.

Śladem LPP podąża CCC, największy sprzedawca butów w Europie. Choć skala poprawy nie była w tym przypadku tak znacząca, to na poziomie operacyjnym przez ostatni rok spółka zarobiła 410 mln zł, najwięcej w historii. Stąd regularnie poprawiane rekordy notowań akcji na GPW. O ponad 20 proc. zwiększył zyski Cyfrowy Polsat. Kontrolowany przez Zygmunta Solorza, drugiego na liście najbogatszych Polaków, medialny koncern, w którego skład wchodzi także sieć telefonii komórkowej Plus, zarobił w ciągu trzech miesięcy ponad 300 mln zł.

Mniej inwestycji

W raportach finansowych największych spółek giełdowych uwagę zwraca widoczny od kilku kwartałów spadek inwestycji. Choć zyski są coraz wyższe, a na rachunkach firm z WIG20 znajdowało się na koniec czerwca ponad 23 mld zł gotówki (najwięcej od trzech lat), to jednocześnie wydatki na środki trwałe i wartości niematerialne oraz prawne wyniosły w II kwartale niecałe 6,2 mld zł. Przez ostatni rok firmy zainwestowały 27,9 mld zł, najmniej od dwóch i pół roku. Spadek jest pochodną przede wszystkim niższych nakładów ze strony spółek kontrolowanych przez państwo, na które przypada niemal 90 proc. wydatków inwestycyjnych realizowanych przez firmy z WIG20. Mniej inwestuje energetyka, bo rozpoczęta wcześniej budowa bloków energetycznych zbliża się powoli do końca. Na przykład warta 11,6 mld zł inwestycja PGE w Opolu zaawansowana jest już w ponad 80 proc. Łącznie branża wydała przez ostatnie cztery kwartały 12 mld zł, o ponad 2 mld zł mniej niż przed rokiem, kiedy wydatki inwestycyjne były bliskie historycznemu maksimum. To jeden z elementów składających się na niską dynamikę inwestycji w całej gospodarce.

Zysk netto kluczowych spółek podniósł się w rok o ponad 60 proc.

@RY1@i02/2017/170/i02.2017.170.000000500.802(c).jpg@RY2@

Zyski dużych spółek rosną, mimo to firmy ograniczają inwestycje

Tomasz Jóźwik

tomasz.jozwik@infor.pl