Faktoring także dla małego biznesu

Wartość wierzytelności wykupionych w 2016 r. przez faktorów przekroczyła 158 mld zł i była o ponad 20 proc. większa niż rok wcześniej. Z usługi faktoringu skorzystało ponad 7,8 tys. firm, o 8 tys. więcej niż w 2015 r. Liczba sfinansowanych w ten sposób faktur wyniosła natomiast 7,5 mln, czyli była o 1 mln większa niż przed rokiem.

Zwolenników faktoringu przybywa wraz ze wzrostem ryzyka działalności, a to rośnie, choćby dlatego, że coraz więcej przedsiębiorców szuka odbiorców za granicą. Do tego problem niepłacenia faktur na czas narasta. Obecnie na nieterminowe płatności kontrahentów skarży się niemal połowa firm. W połowie ubiegłego roku ich odsetek kształtował się na poziomie nieco ponad 40 proc. - wynika z raportu BIG InfoMonitora.

- Do niedawna przedsiębiorcy decydowali się na usługę faktoringu głównie ze względu na finansowanie, ponieważ środki z wystawionych faktur są dostępne na rachunku firmy zaraz po jej wystawieniu, a nie dopiero w terminie płatności. Obecnie firmy interesują się również innymi korzyściami płynącymi z faktoringu, m.in. obsługą należności przez bank, wzrostem konkurencyjności firmy i pozytywnym wpływem na strukturę bilansu czy przejęciem przez faktora ryzyka niewypłacalności kontrahenta. Te ostatnie korzyści są możliwe do zrealizowania za pomocą faktoringu pełnego - komentuje Damian Oszajca, dyrektor ds. sprzedaży faktoringu w Raiffeisen Banku Polska.

W faktoringu pełnym ryzyko niewypłacalności odbiorcy przejmuje na siebie instytucja faktoringowa, która odkupuje od klienta faktury z odroczonym terminem płatności. Tym samym faktorant zyskuje pewność dysponowania otrzymaną zaliczką nawet w przypadku wystąpienia kłopotów z wypłacalnością odbiorcy. Eksperci wyliczają, że obecnie koszty z tego tytułu nie przekraczają 0,5 proc. wartości faktury.

- Stworzyliśmy nowy rodzaj faktoringu pełnego łączący ze sobą finansowanie oraz przejęcie ryzyka niewypłacalności kontrahenta bez angażowania w transakcję trzeciego podmiotu, jakim jest towarzystwo ubezpieczeniowe. Faktoring pełny plus pozwala skupić się przedsiębiorcy na najważniejszych czynnościach w firmie. Nie musi obawiać się współpracy z nowymi odbiorcami, gdyż ich weryfikacją zajmuje się bank i przyznając limit bierze na siebie ryzyko ich niewypłacalności - wyjaśnia Damian Oszajca.

W ubiegłym roku wartość faktoringu pełnego wyniosła już 83,7 mld zł, wobec 66,4 mld zł rok wcześniej.

Zdaniem ekspertów dwucyfrowe wzrosty na rynku to też zasługa rosnącego zainteresowania faktoringiem ze strony przedsiębiorstw mikro, borykających się z największym problemem z wyegzekwowaniem płatności. Tymczasem dla nich szybsze wpływy wynagrodzenia za wykonane usługi to często kwestia przetrwania na rynku. Ze względu na krótki czas działania i brak możliwości udokumentowania stabilnej sytuacji finansowej firmy takie nie zawsze mogą liczyć na wsparcie ze strony banków czy nawet leasingodawców.

Jak zauważa Piotr Gąsiorowski, prezes zarządu firmy eFaktor, w faktoringu zabezpieczeniem finansowania są pieniądze już zarobione przez przedsiębiorców i wystawione przez nich, niekwestionowane przez odbiorców faktury. - Dlatego także mikrofirmy mają szansę na wsparcie - zapewnia.

- Część mikrofirm działa w branżach, w których okresowo jest większe zapotrzebowanie na finansowanie, ze względu np. na sezonowość. Faktoring jest elastyczną formą finansowania, która dostosowuje się do potrzeb firmy w danym momencie. Firma może korzystać z udzielonego limitu jedynie, gdy zajdzie taka potrzeba. Poza tym dla małych przedsiębiorców nie tylko jest istotne to, by mieć środki z wystawionych faktur wcześniej, ale również coraz częściej zależy im na obsłudze należności, a także aby mieć dostęp do systemu, który umożliwia wygenerowanie raportów ułatwiających firmie codzienną pracę - mówi Damian Oszajca.

Nie da się jednak ukryć, że Firmy mikro są też bardziej ryzykownymi partnerami dla faktorów. Dlatego oferta dla nich jest bardzo zróżnicowana. Wciąż spotkać się można z kryterium obrotu. AOW Faktoring deklaruje obsługę każdego małego podmiotu. Bibby Financial Services wymaga obrotów od 1 do 3 mln zł, a w Raiffeisen Bank Polska wymogiem jest, by wynosiły one 500 tys. zł w skali roku.

Różny jest też czas współpracy. Z reguły umowa jest zawierana na 12 miesięcy, choć niektóre firmy dopuszczają odstępstwo od tej reguły, czyli umowy na 6 i nawet 3 mies. W takiej sytuacji firmy stawiają też z reguły odpowiednio mniejsze wymagania dotyczące obrotu. Ale to niejedyne różnice. Bibby Financial Services gwarantuje na przykład dostęp do gotówki w ciągu 24 godzin od przekazania faktur sprzedażowych, a Raiffeisen Bank Polska zamienia faktury na gotówkę już w ciągu 2 godzin. Różne są też opłaty, choć warto zauważyć, że wraz ze wzrostem konkurencyjności, nieco obniżyły się w ostatnim czasie. Jeszcze w ubiegłym roku standardem było, że wynosiła ona 2 proc. wartości faktury, jeśli termin jej płatności wynosi 30 dni, i 3 proc., jeśli jest to 60 dni. Dziś w przypadku tych drugich faktur można liczyć na stawkę 2,5 proc.

Bywa że firmy stosują limit faktoringowy czy oczekują, by minimalna wartość faktury wynosiła 300 zł. Ciągle też nie wszystkie firmy wykupują pojedyncze wierzytelności, z których znany jest mikrobiznes, preferując pakiety faktur. Oczekują też większej liczby kontrahentów zgłaszanych do faktoringu.

- Każdego kontrahenta analizujemy indywidualnie, i tak też podchodzimy do jego możliwości i potencjału. O przyznaniu finansowania decyduje m.in. to, z kim przedsiębiorca handluje lub na czyją rzecz wykonuje usługi. Jeśli odbiorcą faktury jest np. samorząd terytorialny czy instytucja budżetowa (np. przedsiębiorstwo komunikacyjne czy wydział oświaty), nie powinno być problemów z uzyskaniem finansowania poprzez faktoring - wymienia Piotr Gąsiorowski.

Patrycja Otto

patrycja.otto@infor.pl