Udział płac w produkcji

Komentatorzy od dekad kłócą się o to, czy podział PKB na nakład pracy (labor share) i udział kapitału jest sprawiedliwy. Za to ekonomiści walczą z uporem godnym spraw najważniejszych o zrozumienie, dlaczego udział płac w produkcji się zmienia. W 1939 r. John Maynard Keynes uznał stabilność udziału płac w gospodarkach USA i Wielkiej Brytanii za „jeden z najbardziej zaskakujących, ale i najlepiej udokumentowanych faktów w statystyce ekonomicznej”, a w latach 60. Nicholas Kaldor potwierdził jego obserwację. Jednak od tamtej pory nic już nie było stałe – w wielu gospodarkach świata udział płac w produkcji maleje. Gene M. Grossman (Uniwersytet Princeton) i Ezra Oberfield (Uniwersytet Princeton), próbując podsumować wyniki badań nad udziałem płac w PKB, znaleźli ponad 12 tys. tekstów wskazujących na ten wzorzec.

Głównym przedmiotem badań Loukasa Karabarbounisa (Uniwersytet Minnesoty) i Brenta Neimana (Uniwersytet Chicagowski) były Stany Zjednoczone w ciągu ostatnich pięciu dekad: udział płac w PKB spadł o ok. 5 pkt proc. w całej gospodarce, a duża część tego spadku wydarzyła się już w XXI w. Podobne trendy naukowcy zaobserwowali również w Japonii czy Niemczech. Pomimo pewnych problemów z pomiarem kapitału i pracy w rachunkach USA spadek udziału płac w produkcji przemysłu Ameryki stał się uznanym faktem. Z kolei Dilyana Dimova (MFW) udokumentowała ten proces w połowie krajów Unii Europejskiej w latach 2002–2016. Do spadku udziału płac – w Europie i w USA – głównie przyczyniły się zmiany w przemyśle i budownictwie.