Bez reformy rynku pracy zatrudnienie nie wzrośnie

Bezrobocie utrzymuje się na wysokim poziomie. Bez stałego zatrudnienia jest ponad 1,8 mln Polaków. Płace wprawdzie nominalnie rosną, ale coraz wolniej i nieproporcjonalnie do wzrostu wydajności pracy.

- Zatrudnienie wzrośnie dopiero wtedy, gdy koniunktura utrzyma się dwa lata z rzędu, a sytuacja na globalnym rynku będzie stabilna - mówi prof. Krzysztof Obłój z UW.

Na razie eksperci przewidują kolejne zwolnienia. - Jesienią, kiedy osłabnie koniunktura w budownictwie, drogownictwie czy turystyce, pracę straci nawet 150 tys. osób. Na początku przyszłego roku bezrobocie może wzrosnąć nawet do 13 proc., ale w lipcu znów spadnie do ok. 11 proc. - ocenia Jeremi Mordasewicz z Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych "Lewiatan". Jego zdaniem firmy nie będą zatrudniać nowych pracowników, dopóki wydajność pracy rośnie szybciej, niż przybywa zleceń.

Według szacunków GUS w pierwszym półroczu 2010 r. produktywność wzrosła o 13 proc. w porównaniu z połową roku poprzedniego. Ale te wyniki nie idą w parze z płacami. - Podnoszenie pensji to zwiększanie kosztów firmy. Na taki ruch nie zdecyduje się na razie żaden menedżer, szczególnie jeśli nie ma pewności, że powrót koniunktury jest trwały - mówi Krzysztof Obłój.

Skończyły się czasy, kiedy bezrobocie spadało w tempie kilku procent rocznie. Za sprawą boomu inwestycyjnego sprzed trzech lat stopa bezrobocia zmniejszyła się o blisko 5 procent. Teraz oprócz sprzyjających warunków makroekonomicznych potrzebne będą też zmiany systemowe na rynku pracy.

- W polskich urzędach po prostu informuje się o pracy w dość ogólnie brzmiących ogłoszeniach. Poza tym w pośrednictwie odgrywają rolę względy socjalne. Wysyła się do firm bezrobotnego, który już długo jest bez pracy, choć często jego kwalifikacje nie odpowiadają potrzebom pracodawcy - mówi profesor Urszula Sztanderska z Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego w rozmowie z portalem ObserwatorFinansowy.pl.

Na zachodzie Europy ten system działa sprawniej. We Francji każda osoba poszukująca pracy trafia do doradcy, który nie tylko potrafi ocenić jej kompetencje i powiedzieć, co potencjalnie mogłaby robić, ale także dobrze zna rynek pracy i wie, które umiejętności i kompetencje warto rozwijać.

Ekonomista Andrzej Sadowski, założyciel i wiceprezydent Centrum im. Adama Smitha, zwraca uwagę, że potrzebne jest uelastycznienie rynku pracy. - Płace są dziś nadmiernie opodatkowane. Wartość wszystkich składek, np. zdrowotnej i rentowej, jakie pracodawca musi zapłacić za pracownika, sięga 60 proc. pensji netto - tłumaczy Sadowski.

Jego zdaniem wielu przedsiębiorców świadomie nie wykorzystuje poprawiającej się koniunktury gospodarczej. Nauczeni doświadczeniem ostatnich dwóch kryzysowych lat nie chcą zwiększać zatrudnienia. Już wiedzą, że gospodarka może gwałtownie i niespodziewanie zwolnić, a wtedy konieczne są kosztowne redukcje. Pensje nie zaczną rosnąć, dopóki podaż pracy będzie większa niż popyt na nią.

@RY1@i02/2010/143/i02.2010.143.000.004a.001.jpg@RY2@

Polski rynek pracy

Jarosław Olechowski

jaroslaw.olechowski@infor.pl