Lista rekomendacji II EKF już gotowa. Niebawem trafi do rządu i instytucji europejskich

Tradycją i dorobkiem Kongresu są rekomendacje, które podsuwają praktyczne scenariusze rozwiązania największych wyzwań stojących przed Polską i Europą. Uczestnicy paneli dyskusyjnych zorganizowanych w ramach II Europejskiego Kongresu Finansowego opracowali zestaw rekomendacji, których realizacja pozwoliłaby rozwiązać najbardziej pilne problemy stojące przed Polską i Europą. Zespoły zajęły się wyzwaniami o wymiarze zarówno globalnym (jak obosieczne konsekwencje finansowania LTRO), europejskim (znaczenie wydobycia gazu łupkowego dla bezpieczeństwa energetycznego Europy), krajowym (jak konieczność profesjonalizacji zarządzania spółkami Skarbu Państwa), a także problemami z pozoru branżowymi, które jednak w praktyce dotykają firmy i obywateli, utrudniając i podrażając obrót gospodarczy. Ich rozwiązanie jest często dostępne, trzeba tylko po nie sięgnąć (jak np. wprowadzenie systemu taniej identyfikacji obywatela czy elektroniczna obsługa lawinowo rosnących zapytań komorniczych).

Równy dostęp banków do pomocy

Pierwsza z rekomendacji pod hasłem "W obronie uczciwej konkurencji" dotyczyła m.in. przeprowadzania przez Europejski Bank Centralny 3-letnich operacji LTRO, które tylko z pozoru złagodziły problemy z pozyskiwaniem finansowania przez sektor bankowy w strefie euro. - Płynność została dostarczona do banków strefy euro na zasadzie nierynkowej, a to łamie zasady jednolitości rynku europejskiego - uważa Iwona Kozera z Ernst & Young.

Instytucje finansowe powinny analizować sposób wykorzystania przez banki eurostrefy pozyskanych środków, by nie służyły one do zwiększenia udziałow w rynku kosztem banków niekorzystających z takiej pomocy. Środowiska finansowe oczekują odpowiedniej rekompensaty dla banków nie objętych systemem LTRO, np. w postaci zapewnienia przez EBC finansowania w euro za pomocą krajowych banków centralnych.

Łupki finansowane przez EBI

Sławomir Jędrzejczyk, wiceprezes PKN Orlen, przedstawiający rekomendacje dotyczące wydobycia gazu łupkowego, stwierdził, że należy stworzyć rozwiązanie strukturalne z udziałem Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) dla finansowania gazu łupkowego w Polsce. - Poszukiwania gazu z łupków to zdecydowanie więcej niż czysto komercyjny projekt. To projekt, który stwarza szanse na podniesienie konkurencyjności europejskiej gospodarki oraz zapewnia realizację strategicznych celów Unii Europejskiej w zakresie wspierania zatrudnienia i wzrostu gospodarczego, a także strategicznych celów Unii z obszaru polityki energetycznej, do których należą przeciwdziałanie zmianom klimatycznym oraz ograniczanie zależności krajów Unii Europejskiej od importu gazu i ropy - uzasadniał tę rekomendację wiceprezes Orlenu. Dodaje, że jeśli nie nastąpią żadne zmiany, do 2030 r. zależność UE od importu surowców energetycznych wzrośnie z obecnego poziomu 50 proc. do 65 proc.

Fundusze zarządzające państwowym majątkiem

W kontekście "lepszego zarządzania wartością kraju" pojawiły się postulaty o utworzenie Krajowego Funduszu Majątkowego, który przejmie w zarządzanie należące do państwa udziały w spółkach strategicznych. W tym celu powinien powstać zespól roboczy przy ministrze skarbu państwa, z udziałem ekspertów z Ministerstwa Gospodarki, Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, Polskiego Instytutu Dyrektorów oraz innych zainteresowanych instytucji. Z kolei przy ministrze transportu, budownictwa i gospodarki morskiej powinien powstać zespół, który opracuje podstawy prawne dla Funduszu Gwarancyjnego Rozwoju Infrastruktury, który mógłby wykorzystywać aktywa zgromadzone w Krajowym Funduszu Majątkowym.

Płatności za lokalną infrastrukturę

W kwestii wspierania rozwoju infrastruktury pojawił się pomysł wprowadzenia opłaty za dostępność do gminnej infrastruktury technicznej (np. drogi, wodociągi czy kanalizacja), która obciążałaby właścicieli nieruchomości, którzy z takiej infrastruktury korzystają. Do tego zaleca się wyłączenie stosowania ustawy o ochronie praw lokatorów dla wynajmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej. - Poziom ochrony praw lokatorów jest absurdalny. W tym zakresie wystarczą przepisy kodeksu cywilnego - mówi Jacek Bielecki z Polskiego Związku Firm Deweloperskich.

Urynkowienie sektora bankowego

Uczestnicy Kongresu uważają, że należy dodatkowo urynkowić sektor bankowy. Szansę upatrują w klasycznych dłużnych papierach wartościowych, czyli obligacjach emitowanych przez banki, podlegających obrotowi na giełdowym rynku. - To rynek giełdowy ustala wycenę ryzyka i koszt pieniądza poprzez transakcje - uważa Ludwik Sobolewski, prezes Giełdy Papierów Wartościowych.

Andrzej Jakubiak z Komisji Nadzoru Finansowego dodaje, że należy odblokować rynek długoterminowych bankowych instrumentów dłużnych. Apelował też o utrzymanie racjonalnej polityki banków. - Tylko bufor w postaci kapitału jest najlepszym zabezpieczeniem - powiedział.

Pojawiły się także rekomendacje o charakterze środowiskowym. Banki oczekują regulacji, które umożliwiłyby tanią cyfrową identyfikację obywatela. Zdaniem wiceprezesa zarządu BGŻ Andrzeja Sieradza konieczna jest redukcja papierologii. - Banki są zalewane zapytaniami np. od komorników. Przyrost takich zapytań w tym roku sięga 100 proc., a obsługuje je po kilkadziesiąt osób w bankach - mówi.

Wszystkie rekomendacje skonstruowane przez uczestników II Europejskiego Kongresu Finansowego w Sopocie zostaną rozesłane do odpowiednich ministerstw oraz instytucji szczebla europejskiego.

Tomasz Żółciak i Dariusz Styczek

W obronie uczciwej konkurencji

prezes Ernst & Young

Przeprowadzana przez EBC trzyletnia operacja LTRO złagodziła problemy sektora bankowego i w krótkim okresie zapobiegła krachowi kredytowemu, redukując ryzyko systemowe sektora bankowego oraz poprawiając sentyment rynkowy. Nie można jednak zapominać - zauważają autorzy rekomendacji - że operacje LTRO są formą dotacji, udzielanej na zasadach nierynkowych. Takie preferencyjne finansowanie banków strefy euro przez instytucję publiczną łamie zasady konkurencyjności jednolitego rynku finansowego UE. Uczestnicy EKF oczekują, że nadzorcy finansowi, w   tym na szczeblu lokalnym, będą efektywnie przeciwdziałać zagrożeniom związanym z   brakiem restrukturyzacji bilansów banków korzystających z   dotacji EBC, których skutki odczułyby także kraje spoza strefy euro. Ponadto instytucje nadzorcze powinny analizować sposób wykorzystania przez banki strefy euro pozyskanych na nierynkowych zasadach środków z   EBC.

Lepsze zarządzanie wartością kraju

prezes Polskiego Instytutu Dyrektorów

Kongres zaleca zwiększenie wysiłków na rzecz zarządzania wartością w przedsiębiorstwach o znaczeniu strategicznym, które pozwoliłoby na bezpieczny i zrównoważony rozwój Polski w sposób zapewniający atrakcyjną stopę zwrotu dla wszystkich akcjonariuszy.

Kongres zaleca skupienie udziałów spółek o znaczeniu strategicznym w Krajowym Funduszu Majątkowym, podlegającym Ministrowi Skarbu Państwa. Do Funduszu mogłyby również być wniesione nieruchomości należących spółek strategicznych oraz innych państwowych spółek i agencji.

Chrońmy lasy, czyli tania cyfrowa identyfikacja obywatela

wiceprezes zarządu BGŻ

Dotychczasowe doświadczenia z   elektronicznym podpisem pokazują, że regulacja w   obecnej formie nie ma szans powodzenia (koszty, skomplikowana procedura). Utworzenie taniej, standardowej i   popularnej metody identyfikacji oraz uwierzytelnienia, otworzyłoby szereg nowych możliwości rozwoju gospodarczego (zawieranie umów na odległość, udzielanie kredytów itd.) i   uwolniło obrót od kosztownego, czasochłonnego obiegu dokumentów (dziś wiele czynności zawieranych zdalnie wymaga podpisu i   przyjazdu kuriera). Zalecane regulacje umożliwiłyby lepszą komunikację obywateli z   administracją państwową.

Pomysł na infrastrukturę

partner Saski Partners

Coraz wyraźniej widać symptomy załamywania się sektora budownictwa infrastrukturalnego. Wymaga to przede wszystkim partnerskich relacji na linii państwo - firmy, wspartych katalogiem dobrych praktyk, określających wzajemne relacje zamawiającego i wykonawcy. Należy sięgnąć też po formułę partnerstwa publiczno - prywatnego. Postuluje się również kontynuację prac nad stworzeniem infrastrukturalnego funduszu gwarancyjnego, nieobciążającego budżetu i   długu publicznego.

Więcej rynku w sektorze bankowym - rynkowe ceny aktywów i pasywów

prezes Giełdy Papierów Wartościowych

Sektor bankowy, jeden z   symboli wolnorynkowego kapitalizmu, działa pod wpływem i   pod presją administratorów bezpieczeństwa finansowego, regulatorów i   świata polityki, ze wszystkimi tego reperkusjami dla świata finansów. Ubocznym skutkiem krótkoterminowych działań antykryzysowych i   przedłużającego się kryzysu zaufania na rynkach finansowych jest m.in. ograniczenie roli transakcji rynkowych w   kształtowaniu cen instrumentów finansowych.

Banki potrzebują impulsów, które przywrócą rynkowe wyceny i   stan niezdeformowanej konkurencji. Sposobem na zmianę są m.in. klasyczne dłużne papiery wartościowe, a   więc obligacje emitowane przez banki, ale obracane na giełdowym rynku.

Bezpieczeństwo europejskiego i krajowego rynku finansowego oraz harmonizacja regulacyjna

przewodniczący KNF

Uczestnicy EKF są zdania, że ożywczym zastrzykiem dla systemu finansowego byłoby odblokowanie rynku długoterminowych bankowych instrumentów dłużnych, nie tylko poprzez listy zastawne emitowane przez banki hipoteczne, ale także dostępną już dziś możliwość sekurytyzacji przez subpartycypację. Autorzy rekomendacji podkreślają, że kluczowe jest, by zasady emitowania instrumentów dłużnych były transparentne - papiery powinny być notowane na rynku giełdowym, umożliwiając inwestorom wybór różnych profili ryzyka oraz różnych warunków emisji. W   ciągu pięciu najbliższych lat 20 proc. aktywów banków powinna być finansowania z   tego źródła. Uczestnicy EKF postulują również wzmocnienie pozycji kapitałowej rodzimych banków.

Reforma systemu finansowania infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu

dyrektor generalny Polskiego Związku Firm Deweloperskich

Kongres postuluje wprowadzenie opłaty za dostępność do gminnej infrastruktury technicznej (drogi utwardzone, wodociągi i   kanalizacja) wraz z   jednoczesną likwidacją opłaty adiacenckiej i   planistycznej. Opłata obciążałaby jedynie właścicieli nieruchomości, którzy korzystają z   infrastruktury technicznej zbudowanej ze środków gminnych. Wszelkie przychody z   takich opłat zasilałyby utworzony w   tym celu Gminny Fundusz Rozwoju Infrastruktury, który mógłby finansować budowę nowych dróg, wodociągów i   kanalizacji.

Gaz łupkowy szansą na poprawę pozycji konkurencyjnej UE

wiceprezes zarządu PKN Orlen

Uczestnicy Kongresu postulują stworzenie rozwiązań strukturalnych z   udziałem Europejskiego Banku Inwestycyjnego dla finansowania sektora wydobycia gazu łupkowego w   Polsce. Poszukiwanie gazu z   łupków jest bowiem czymś więcej niż czysto komercyjnym projektem. Europa powinna docenić, iż w   jej granicach znajdują się tak duże zasoby gazu i   potraktować wydobycie gazu łupkowego jako projekt paneuropejski, o   strategicznym znaczeniu dla przyszłości całej Wspólnoty.