5 sposobów, jak otrzymać unijną dotację na własny biznes

Osoby, które mają pomysł na biznes, rejestrują działalność gospodarczą, a dopiero potem szukają źródeł jej finansowania. Popełniają błąd, ponieważ pozbawiają się w ten sposób szansy na otrzymanie bezzwrotnej unijnej dotacji na firmę. Najważniejszym warunkiem jej uzyskania jest nieposiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej w ostatnich 12 miesiącach przed przystąpieniem do projektu.

Maksymalnie można otrzymać 40 tys. zł. Realna kwota dofinansowania zależy jednak od specyfiki uruchamianej działalności. Finansowane są tylko wydatki niezbędne do rozkręcenia nowego biznesu. W niektórych województwach kwota dotacji jest mniejsza. Na przykład w woj. łódzkim odgórnie została zredukowana w tym roku do 20 tys. zł. O dofinansowanie może się starać każda osoba fizyczna.

Jeszcze do niedawna wystarczyło posiadanie dobrego pomysłu na biznes. W 2010 roku wsparcie trafia jednak przede wszystkim do osób, które znajdują się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy. Największe szanse na otrzymanie dotacji mają zatem:

● osoby pozostające bez zatrudnienia przez okres co najmniej kolejnych 12 miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat,

● kobiety, zwłaszcza wracające na rynek pracy po przerwie spowodowanej urodzeniem i wychowaniem dzieci oraz podejmujące pierwszą pracę,

● osoby do 25 lat i po 45. roku życia,

● niepełnosprawni,

● osoby mieszkające w gminach wiejskich i wiejsko-miejskich oraz miastach do 25 tys. mieszkańców, które zamierzają podjąć działalność nierolniczą.

W przeciwieństwie do dotacji wypłacanych przez powiatowe urzędy pracy, od osób ubiegających się o unijne dofinansowanie nie jest bezwzględnie wymagany status bezrobotnego. Osoba ubiegająca się o pomoc nie może jednak mieć zaległości w zapłacie podatków i składek ubezpieczenia społecznego. Nie może przeciwko niej toczyć się postępowanie sądowe, administracyjne albo egzekucyjne dotyczące niespłaconych zobowiązań. Nie może być również spokrewniona z pośrednikiem wypłacającym unijne wsparcie ani jego pracownikami.

Przyszły przedsiębiorca musi się zgłosić do projektu szkoleniowego realizowanego przez tzw. operatorów. Są to instytucje, które prowadzą szkolenia i doradztwo biznesowe oraz przyznają dotacje. Operatorzy są wybrani w konkursach - w zależności od województwa - przez wojewódzkie urzędy pracy (WUP), urzędy marszałkowskie (UM), a także Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych. Ich wykaz znajduje się na stronie internetowej WUP lub UM.

Osoba ubiegająca się o dotację powinna wypełnić formularz zgłoszeniowy dostępny na stronie internetowej wybranego operatora. Powinna opisać w nim swój pomysł na biznes. Nie musi jeszcze na tym etapie ubiegania się o dotację przedkładać gotowego biznesplanu. Warto jednak przygotować wniosek bardzo starannie, ponieważ od jego oceny przez operatora zależy ostateczny sukces. O jedno miejsce w projektach szkoleniowych dla przyszłych przedsiębiorców ubiega się nawet kilkanaście osób.

Podczas rekrutacji sprawdza się, czy kandydat spełnia kryteria wybranych grup docelowych, do których kierowany jest projekt, np. wiek lub płeć, oraz czy mieszka na terenie powiatu, który jest objęty zasięgiem danego projektu. Następnie dokonywana jest ocena merytoryczna jego wniosku. Już na etapie rekrutacji do projektu oceniany jest pomysł na biznes m.in. pod kątem realności, trwałości i innowacyjności. Firmy rekrutujące do projektów podkreślają, że bardzo ważna jest znajomość rynku i konkurencji. Na podstawie uzyskanej punktacji tworzone są listy rankingowe kandydatów, które operatorzy mają obowiązek zamieszczać na swoich stronach internetowych.

Osoby, które zakwalifikują się do projektu, podpisują z operatorem umowę o świadczenie usług szkoleniowo-doradczych. Biorą udział w projekcie, uczestnicząc w szkoleniach z zakresu przedsiębiorczości oraz indywidualnym i grupowym doradztwie dotyczącym prowadzenia działalności gospodarczej. Czas trwania i intensywność szkoleń różni się w przypadku poszczególnych operatorów.

Wspólnym elementem szkleń jest przygotowanie przyszłych przedsiębiorców do samodzielnego napisania biznesplanu. Na podstawie jego oceny zapada decyzja o przyznaniu bądź odmowie dotacji uczestnikowi szkolenia.

Przyszły przedsiębiorca musi opisać w biznesplanie planowane przedsięwzięcie, przewidywaną formę organizacyjno-prawną oraz formę rozliczeń z urzędem skarbowym. Musi umieć wskazać głównych konkurentów na rynku i zastanowić się, jaka będzie ich reakcja na uruchomienie nowego przedsięwzięcia oraz wprowadzenie produktu lub usługi na rynek. Powinien wykazać, w jaki sposób jego produkt lub usługa różni się od produktów konkurencji i na czym polega jego przewaga.

Po odbyciu cyklu szkoleń i przygotowaniu indywidualnego biznesplanu uczestnik szkolenia składa w terminie wskazanym przez operatora wniosek o przyznanie mu dofinansowania wraz z biznesplanem na okres dwóch lat prowadzenia działalności oraz z wymaganymi przez instytucje szkolącą załącznikami.

Biznesplany ocenia komisja, w której skład wchodzą niezależni, zewnętrzni eksperci. Na podstawie przyznanej przez komisję punktacji tworzona jest lista rankingowa. Dotacje są przyznawane osobom, których wnioski zostały ocenione najwyżej. Pozostali uczestnicy szkoleń, którzy nie zmieścili się w limicie dotacji przyznanych danemu operatorowi, znajdują się na liście rezerwowej. Dopiero na tym etapie osoby, którym przyznano dotację, rejestrują firmę. Działalność gospodarcza musi być prowadzona na terenie województwa, które przyznało dofinansowanie operatorowi.

Przekazanie pieniędzy na wskazany rachunek bankowy następuje po podpisaniu umowy z operatorem i złożeniu odpowiedniego zabezpieczenia. Operatorzy zabezpieczają spłatę ewentualnych wierzytelności wekslem. Wielu z nich przed przelaniem dotacji na konto przedsiębiorców wymaga od nich poręczenia dwóch innych osób.

Dotacja inwestycyjna w wysokości do 40 tys. zł powinna wystarczyć na sfinansowanie 100 proc. wydatków niezbędnych do funkcjonowania nowo powstałego przedsiębiorstwa. Można ją przeznaczyć na zakup maszyn, surowców i materiałów, a także na pokrycie kosztu prac remontowych, które mają charakter dostosowania budynków lub pomieszczeń do potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Dotacji nie można przeznaczyć na zatrudnienie pracownika ani na budowę nowych budynków.

Niektórzy operatorzy wymagają od nowych przedsiębiorców wniesienia wkładu własnego w wysokości najczęściej 10 proc. dotacji, obawiając się, że jeśli sami nie otrzymają na czas unijnych pieniędzy z WUP lub UM, nie będą ich mogli przekazać terminowo osobom szkolącym się. Wkład własny w takiej sytuacji pozwala uniknąć problemów z ciągłością finansowania.

Własne pieniądze w pierwszym okresie funkcjonowania firmy przydadzą się również dlatego, że dotacja wypłacana jest w dwóch transzach. Pierwsza jest przyznawana w formie zaliczki w wysokości 80 proc. całkowitej kwoty.

Pozostała część wypłacana jest jako refundacja poniesionych wydatków związanych z uruchomieniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że należy zaangażować własne środki, które zostaną zwrócone po ostatecznym rozliczeniu wszystkich poniesionych wydatków.

Przedsiębiorcy, którym została przyznana dotacja, otrzymują dodatkowo bezzwrotną pomoc - tzw. wsparcie pomostowe. Jest ono wypłacane comiesięcznie przez pół roku od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej w wysokości nieprzekraczającej równowartości minimalnego wynagrodzenia (obecnie 1317 zł).

W uzasadnionych sytuacjach (np. w przypadku sezonowej działalności gospodarczej, która nie przynosi zysku od razu) istnieje możliwość przedłużenia wypłaty wsparcia pomostowego do 12 miesięcy. Wsparcie pomostowe może być przeznaczone na sfinansowanie:

● danin publicznych, z wyjątkiem kar i grzywien,

● kosztów opłat telekomunikacyjnych (telefon, internet itp.) i usług pocztowych,

● kosztów wydatków na media (woda, gaz, elektryczność itp.),

● kosztów dzierżawy, czynszu, najmu lokali,

● kosztów najmu, dzierżawy maszyn i urządzeń,

● kosztów ubezpieczeń majątkowych i osobistych,

● kosztów zlecania usług związanych bezpośrednio z wykonywaną działalnością gospodarczą (np. zlecanie obsługi księgowej, prawnej, działań informacyjno-promocyjnych, prowadzenia strony internetowej itp.).

Operatorzy monitorują sposób realizacji umowy o przyznanie dotacji. Sprawdzana jest prawidłowość wydatkowania dotacji oraz wsparcia pomostowego. Jeżeli firma nie utrzyma się na rynku przez 12 miesięcy, przedsiębiorca będzie musiał zwrócić otrzymaną dotację wraz z odsetkami. Przyznane środki (zarówno dotacja, jak i wsparcie pomostowe) stanowią pomoc publiczną (pomoc de minimis).

l Złożenie formularza rekrutacyjnego

l Ocena złożonego formularza przez komisję rekrutacyjną

l Zakwalifikowanie do udziału w projekcie

l Udział w szkoleniu i indywidualnym doradztwie specjalistycznym

l Napisanie biznesplanu

l Ocena biznesplanu przez komisję

l Ogłoszenie listy rankingowej

l Rejestracja działalności gospodarczej

l Utrzymanie firmy przez 12 miesięcy

l Poddawanie się doraźnym kontrolom

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl