Jak pozyskać pra cownika z urzędu

W tym roku urzędy pracy mogą wydać 3,2 mld zł na aktywizacje bezrobotnych. To o połowę mniej niż rok wcześniej. W efekcie firmom jest trudniej uzyskać wsparcie finansowe w zamian za powierzenie pracy bezrobotnym.

Nie oznacza to jednak, że nie warto walczyć o dodatkowe pieniądze. Firmy mają bowiem do wyboru wiele różnych instrumentów rynku pracy. Mogą na przykład przyjąć bezrobotnych na staż, zatrudnić w zamian za refundację kosztów, jakie poniosły na wyposażenie lub doposażenie stanowiska ich pracy, czy też umożliwić zdobycie kwalifikacji zawodowych w ramach przygotowania zawodowego dorosłych.

Przedsiębiorcy za pośrednictwem powiatowego urzędu pracy (PUP) mają prawo do ubiegania się o refundację na doposażenie lub wyposażenie stanowiska pracy bezrobotnego. Od 31 lipca 2011 r. prawo do refundacji zyskały jeszcze trzy kolejne podmioty. Są to: producenci rolni (osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej), niepubliczne szkoły i przedszkola. Wszystkie one mogą się starać o wsparcie odpowiadająca sześciu średnim pensjom (obecnie 20,2 tys. zł). Nie oznacza to, że właśnie tyle dostaną, bo jest to kwota maksymalna.

Podstawą do uzyskania refundacji jest złożenie wypełnionego wniosku do właściwego PUP. Jeśli dyrektor urzędu pozytywnie go rozpatrzy, wtedy podpisze z przedsiębiorcą umowę o refundację. Urząd wpłaci na konto wnioskodawcy pieniądze. Stanie się tak po przedłożeniu przez zainteresowanego rozliczenia i udokumentowania poniesionych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia zatrudnienia skierowanego bezrobotnego kosztów na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy oraz zatrudnienia go na tym stanowisku.

Kolejnym instrumentem, z którego mogą skorzystać firmy, jest pozyskanie praktykanta. Przygotowanie zawodowe jest realizowane na podstawie umowy zawieranej między starostą a pracodawcą lub starostą, pracodawcą i instytucją szkoleniową, wpisaną do rejestru prowadzonego przez wojewódzki urząd pracy. W wielu przypadkach firmy same muszą opracować plan szkolenia dla praktykanta. W trakcie praktyki bezrobotny realizuje program szkolenia ukierunkowany na nabywanie nowych umiejętności i zdobywanie wiedzy teoretycznej, niezbędnych do wykonywania zadań zawodowych. Na czas realizacji programu pracodawca wyznacza opiekuna uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych, mającego kwalifikacje do nauki zawodu.

Przygotowanie zawodowe może się odbywać w jednej z dwóch form: praktycznej nauki zawodu (trwa od roku do półtora) i przyuczenia do pracy (od trzech do sześciu miesięcy). Obie formy kończą się egzaminem. Wymiar czasu odbywania przygotowania zawodowego dorosłych nie może przekraczać 8 godzin zegarowych dziennie i 40 godzin tygodniowo.

Pracodawca jest zobowiązany do udzielenia dorosłemu uczestnikowi przygotowania zawodowego dwóch dni wolnych za każde 30 dni kalendarzowych. W trakcie uczestniczenia w tej formie aktywizacji zawodowej osoba odbywająca praktykę otrzymuje co miesiąc stypendium odpowiadające 120 proc. zasiłku dla bezrobotnych (obecnie 913,70 zł). Przedsiębiorca nie płaci jej pensji. Co więcej co miesiąc otrzymuje kwotę odpowiadającą 2 proc. przeciętnej płacy (67,30 zł) w zamian za koszty związane z pracą bezrobotnego, m.in. koszty materiałów czy ciepłych posiłków.

Prace interwencyjne to zatrudnienie bezrobotnego przez pracodawcę, które nastąpiło w wyniku umowy zawartej między pracodawcą a dyrektorem PUP. Ma ono na celu wsparcie osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Są do nich zaliczani m.in. bezrobotni do 25. roku życia, długotrwale bezrobotni, osoby powyżej 50. roku życia i bez kwalifikacji zawodowych.

Przedsiębiorca, który chce zorganizować prace interwencyjne, również składa wniosek do właściwego PUP. Prace takie w zależności decyzji urzędu mogą trwać od 6, 12, 18 miesięcy, 24 miesiące, a nawet 4 lata. Za ten okres firma organizująca prace interwencyjne otrzyma refundację kosztów (wynagrodzenia, nagród i składek na ubezpieczenia społeczne).

Niektórzy bezrobotni mogą odbywać praktykę jako stażyści w firmach i instytucjach, np. w ZUS czy urzędach skarbowych. W tym okresie przysługuje im stypendium w wysokości 120 proc. kwoty zasiłku. Obecnie stażysta co miesiąc otrzymuje 913,70 zł. Za okres, za który przysługuje mu stypendium, nie ma prawa do zasiłku. Firma nie płaci natomiast praktykantowi.

Dyrektor PUP może skierować na staż bezrobotnych w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Co do zasady trwa on sześć miesięcy. Do roku mogą go odbywać młodzi bezrobotni, czyli tacy, którzy nie ukończyli 25 lat i nieco starsi. Czyli tacy, którzy pozostają bez pracy i w ciągu roku od dnia określonego w dyplomie, na świadectwie lub w innym dokumencie poświadczającym ukończenie szkoły wyższej nie ukończyli 27. roku życia.

Osoba zakwalifikowana do stażu odbywa go według programu określonego w umowie pod nadzorem PUP. Urzędnicy mogą kontrolować zarówno pracodawcę, jak i stażystę. Firma zatrudniająca praktykanta musi niezwłocznie informować, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, o istotnych zdarzeniach dla realizacji programu. Ponadto po zakończeniu każdego miesiąca stażu ma ona obowiązek dostarczyć do urzędu (w ciągu pięciu dni) listę obecności podpisywaną przez bezrobotnego. Z kolei stażysta musi się stawiać w urzędzie pracy na wezwanie.

Po zakończeniu stażu praktykant sporządza sprawozdanie, które musi być poświadczone podpisem jego opiekuna. Natomiast firma najpóźniej w ciągu siedmiu dni po zakończeniu praktyk wydaje stażyście opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez niego i pozyskanych umiejętnościach praktycznych.

Organizacje pozarządowe mogą również zyskać dofinansowanie na pracowników z urzędu pracy. Jego dyrektor może bowiem kierować na roboty publiczne na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Organizatorem takich robót może być gmina lub organizacja pozarządowa, do której statutowych zadań należą m.in: ochrona środowiska, kwestie związane z kulturą i oświatą. Mogą oni zatrudniać bezrobotnych na okres do sześciu miesięcy. Pracodawca, zapewniając pracę i ponosząc w związku z tym koszty (wynagrodzenie, składki na ubezpieczenie społeczne oraz inne wydatki związane z organizacją pracy), otrzymuje ze środków Funduszu Pracy refundację kosztów związanych z wynagrodzeniem w wysokości do 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia (1683,06 zł).

Roboty publiczne odbywają się na podstawie umowy zawartej między starostą a organizatorem robót, czyli na przykład gminą, ewentualnie wskazaną przez gminę firmą, w której będą wykonywane roboty publiczne. Z kolei organizator, u którego będzie odbywała się tego rodzaju inicjatywa, zawiera z bezrobotnymi umowę o pracę.

Gmina może być zobowiązana do zwrotu otrzymanej refundacji. Może to mieć miejsce np. w razie niedotrzymania warunku dotyczącego okresu zatrudnienia pracowników. Wówczas od całej kwoty uzyskanych środków trzeba będzie zapłacić ustawowe odsetki, liczone od dnia wypłaty pierwszej kwoty udostępnionych środków. Na ich zwrot jest 30 dni od dnia otrzymania wezwania starosty.

Z pomocy urzędu pracy mogą również korzystać gminy i starać się o bezrobotnego. Mogą powierzyć mu zadania w ramach prac społecznie użytecznych (np. porządkowania ulic, sadzenia kwiatów w miejscach publicznych). Takie zajęcia wykonywane są przez bezrobotnych w wymiarze do 10 godz. tygodniowo. Za ich realizację gmina płaci wynagrodzenie w wysokości 7,30 zł na godzinę, przy czym PUP refunduje 60 proc. tych kosztów (4,38 zł).

Podstawą do wykonywania prac społecznie użytecznych jest porozumienie między starostą a organizatorem prac. W sytuacji gdy skierowany bezrobotny nie zgłosi się do wykonywania prac społecznie użytecznych lub narusza dyscyplinę w miejscu pracy, gmina musi niezwłocznie zawiadomić o tym urząd pracy i kierownika ośrodka pomocy społecznej.

Wysokość środków przekazywanych z Funduszu Pracy na aktywizację osób bezrobotnych jest ustalana w budżecie państwa

@RY1@i02/2011/179/i02.2011.179.183.008a.001.jpg@RY2@

Wsparcie finansowe w zamian za zatrudnienie bezrobotnego

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl