Jak efektywnie finansować firmę

Szukanie modelu finansowania należy zacząć od oceny sytuacji i potrzeb własnej firmy. Powinniśmy odpowiedzieć sobie na pytanie, do czego potrzebne jest nam finansowanie. Czy sytuacja firmy jest stabilna i jesteśmy zdecydowani na przyspieszenie rozwoju i inwestycje, czy też firma ma problemy z utrzymaniem płynności i przede wszystkim potrzebne jest wsparcie finansowania bieżącej działalności.

Finansowanie na miarę

Kolejny krok to ocena możliwości naszego biznesu. Jeśli firma dysponuje majątkiem, który może stanowić zabezpieczenie finansowania, notuje pozytywne wyniki finansowe, nie ma zaległości w płatnościach, to wszystko daje nam inną perspektywę negocjacji z instytucją finansową. Jesteśmy bardziej wiarygodnym i przewidywalnym partnerem i możemy liczyć na pozytywne rozpatrzenie naszego wniosku kredytowego.

Zaletą kredytu jest niewątpliwie jego relatywnie najniższy koszt. Kredyty są udzielane w różnych horyzontach finansowania i podejmując zobowiązania, musimy mieć na uwadze, że otoczenie rynkowe, a także sytuacja naszej firmy mogą się zmienić na gorsze. Zobowiązania kredytowe jednak pozostaną, a bank będzie wymagał spłat. W skrajnej sytuacji może się również zdecydować na odcięcie udzielonego wcześniej finansowania bieżącej działalności. Minusem kredytów jest ograniczona dostępność i wymagana lista zabezpieczeń. W ostatnim czasie kryteria przyznawania kredytów znacznie się zaostrzyły. W naszych regularnych badaniach sektora małych i średnich przedsiębiorstw Bibby MSP Index przedsiębiorcy jako główną barierę w uzyskaniu finansowania wskazują nie brak twardych zabezpieczeń czy kłopoty z płynnością, lecz rosnącą liczbę formalności i wymagań ze strony banków.

Nie słabnie popularność leasingu, który od lat jest najbardziej dostępną formą finansowania wszelkich środków trwałych. Wymogi co do zabezpieczeń są tu o wiele bardziej przyjazne mniejszym firmom. Dodatkowo wyższy koszt leasingu rekompensowany jest "osłoną podatkową".

Kiedy myślimy o bieżącym funkcjonowaniu firmy, mamy do dyspozycji kredyt obrotowy, a także faktoring, który jest obecnie najbardziej dynamicznie rosnącą usługą finansową dla biznesu. W ciągu ostatnich pięciu lat obroty polskich firm faktoringowych podwoiły się, osiągając pod koniec roku łączny poziom 1,3 mld zł (dane "Rzeczpospolitej" i Polskiego Związku Faktorów).

Faktoring w zamian

Porównując faktoring z kredytem, widzimy dwa alternatywne modele oceny ryzyka finansowania. Kredyt przyznawany jest w uznaniu dotychczasowych wyników firmy, a także posiadanych zabezpieczeń. Premiowana jest wiarygodność i stabilność kredytobiorcy, co przekłada się na niższy koszt finansowania. Przez to jednak dostępność kredytów jest o wiele mniejsza, bo w czasie spowolnienia coraz więcej firm ma problemy z utrzymaniem płynności i dodatnich wyników. Dlatego alternatywą dla kredytu obrotowego jest faktoring, który premiuje jakość portfela należności, wiarygodność kontrahentów i perspektywy rozwoju sprzedaży firmy w przyszłości. Wyższy koszt rekompensuje elastyczność przyznawania środków i większe niż w przypadku innych źródeł finansowania otwarcie faktorów na ryzyko. Środki pozyskane z faktoringu staną się paliwem zasilającym firmę po dokonanych inwestycjach i pozwolą na rozwój firmy bez obaw o utratę możliwości regulowania zobowiązań.

Faktor bierze na siebie również proces zarządzania należnościami, pilnując na bieżąco, czy wystawiane faktury opłacane są w terminie. Ogromnie istotny jest również aspekt wsparcia działań sprzedażowych firmy. Limit finansowania w faktoringu w przeciwieństwie do kredytu jest elastyczny - jest on pochodną liczby wystawianych faktur i może być na bieżąco dostosowywany da aktualnej wielkości sprzedaży. Tym samym łatwo do finansowania włączyć nowego kontrahenta. Środki uzyskane z faktoringu pozwolą opłacić dodatkowe wydatki związane z nowym kontraktem, a jednocześnie bez obaw udzielić nowemu klientowi atrakcyjnego terminu płatności.

Na rynku dostępna jest również usługa dla firm, które znalazły się w przejściowych kłopotach, a ich wnioski o finansowanie są odrzucane przez banki. To faktoring restrukturyzacyjny, który łączy elementy finansowania i całościowej restrukturyzacji wierzytelności. Jego częścią może być ratalny plan spłat zaległości wobec urzędów państwowych. W przypadku faktoringu restrukturyzacyjnego po ocenie stanu zadłużenia faktor określa możliwości restrukturyzacji lub cząstkowej spłaty zadłużenia z wykorzystaniem środków z tytułu faktoringu. Często okazuje się, że zastosowanie tej procedury po kilku, kilkunastu cyklach sprzedażowych prowadzi do całkowitego rozwiązania problemu przeterminowanych zobowiązań.

Trzeba pamiętać, że dostępne źródła finansowania - kredyt, leasing i faktoring - sprawdzają się w różnych warunkach i mogą doskonale się uzupełniać, dostarczając efekt synergii. Finansując klientów, coraz częściej podpisujemy umowy trójstronne, gdzie jedną ze stron jest firma leasingowa. Faktoring staje się więc zabezpieczeniem terminowych spłat rat leasingowych. Zanim zdecydujemy się na wybór jednego z produktów finansowych, warto rozważyć wszystkie opcje i dobrze przeanalizować sytuację i potrzeby firmy oraz możliwe ryzyka - nie tylko w aktualnej, ale również przyszłej perspektywie.

Krzysztof Kuniewicz

dyrektor generalny Bibby Financial Services