Rafał Woś

Rosyjska agresja na Ukrainę wielu zaskoczyła. Jak to możliwe, pytali, by wojna mogła wybuchnąć w środku Europy w XXI w.? To było nie tylko możliwe, lecz także nieuchronne - odpowiada Jörg Baberowski - bo choć tęsknota za usunięciem przemocy z życia ludzkiego jest zrozumiała, to jednak takie marzenie się nie spełni.

Wschód mocno. Zachód niekoniecznie. Nowe porównawcze zestawienie przygotowane przez Komisję Europejską pokazuje, jak kraje Unii osłaniają swoich obywateli przed rosnącymi cenami energii. Uderzają one w najbiedniejsze gospodarstwa, bo popyt na energię elektryczną czy na ogrzewanie jest dość sztywny. I nawet jak człowiek zacznie w świadomy sposób oszczędzać prąd albo przykręcać kaloryfer, to i tak koniec końców jego wydatki zależą od dostarczycieli energii i stosowanych przez nich taryf.

Podobno jest tak, że nawet gdyby nagle z globalnego rynku zniknęło 80 proc. marek, to nikt by tego nie zauważył. A autorka tej książki radzi, co zrobić, by znaleźć się w gronie tych pozostałych.

Wojna potężnie demoluje ekonomię, lecz po jej zakończeniu zawsze przychodzi odbicie. Jak to będzie wyglądało w przypadku Ukrainy? Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba oszacować rozmiary strat. Istnieje sporo literatury zajmującej się zagadnieniem – do rachunku trzeba zaliczyć i zniszczenia infrastruktury, i ubytki w kapitale ludzkim (śmierć oraz migracja).