Tomasz Zalasiński

Orzeczenie w sprawie K 3/21 w ogóle nie powinno zostać wydane. To, w jaki sposób będzie ono wpływało na funkcjonowanie systemu prawnego w Polsce, w dużym stopniu zależy od sądów krajowych

We wrześniu 2020 r. dobiegła końca kadencja rzecznika praw obywatelskich.

W dniu 2 marca 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok (sygn. C-824/18), w którym stwierdził, że zmiany w systemie prawnym, które po pierwsze, pozbawiają możliwości sądowej kontroli legalności działań Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) przez uczestników konkursów na stanowiska sędziowskie w Sądzie Najwyższym (SN), po drugie, nakazują umorzenie wszczętych i niezakończonych postępowań dotyczących kontroli takich uchwał KRS, oraz po trzecie, wykluczają możliwość uzyskania przez sąd krajowy odpowiedzi na pytanie prejudycjalne, stoją w sprzeczności z prawem UE (art. 267 TFUE i art. 4 ust. 3 TUE, art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE), jeżeli ich skutkiem są wątpliwości co do niezawisłości i niezależności powołanych w ten sposób sędziów SN.

Jeżeli już miałoby zostać wydane rozstrzygnięcie, to zasadne byłoby stwierdzenie w nim, że kwestionowany artykuł nie jest niezgodny z art. 38 Konstytucji RP.

Jeżeli już miałoby zostać wydane rozstrzygnięcie, to zasadne byłoby stwierdzenie w nim, że kwestionowany artykuł nie jest niezgodny z art. 38 Konstytucji RP

Nie cichną wątpliwości (także konstytucyjne) związane z nowelizacją ustawy zaopatrzeniowej (tzw. ustawa dezubekizacyjna – Dz.U. z 2016 r. poz. 2270), którą Sejm przyjął 16 grudnia 2016 r., obradując w warunkach dalekich od standardów parlamentarnych. Ustawa ta przewiduje obniżenie świadczeń emerytalnych i rentowych co najmniej 32,5 tysiąca osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa. To druga ustawa dezubekizacyjna – po ustawie z 2009 r. (Dz.U. nr 24 poz. 145) – której celem jest obniżenie tych świadczeń. W tym jednak przypadku ograniczenie jest tak drastyczne, że faktycznie dochodzi do pozbawienia prawa do zabezpieczenia społecznego (art. 67 Konstytucji RP). Za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa funkcjonariuszowi zgodnie z ustawą dezubekizacyjną należy się bowiem emerytura w wysokości 0 proc. podstawy jej wymiaru (art. 15c ust. 1 pkt 1).